Συναισθηματικά λάθη που περνούν από γενιά σε γενιά και πώς μπορείς να τα σταματήσεις εσύ

Αν είσαι γονιός, τότε ξέρεις ήδη ότι καμία μέρα δεν είναι ίδια και κανένα εγχειρίδιο δεν σε προετοιμάζει πραγματικά για τις εκπλήξεις που θα συναντήσεις. Όσο κι αν αγαπάς το παιδί σου, κουβαλάς μέσα σου μικρές και μεγάλες συναισθηματικές συνήθειες που πέρασαν από γονείς σε γονείς σαν οικογενειακό κειμήλιο. Άλλες βοηθούν και άλλες, όσο γλυκά κι αν ξεκίνησαν, τελικά μπερδεύουν το παιδί και το δυσκολεύουν να χτίσει αυτήν την ανεκτίμητη δεξιότητα που λέγεται συναισθηματική ρύθμιση. Τα μοτίβα αυτά δε σε καθορίζουν, σου δίνουν όμως έναν χάρτη για να πας τη σχέση σου με το παιδί ένα βήμα πιο πέρα.

Όταν στηρίζεις χωρίς να σώζεις

Σε κάθε μικρή κρίση, από ξεχασμένο τετράδιο μέχρι κόντρα στην παιδική χαρά, το πρώτο σου ένστικτο είναι να σπεύσεις σαν προσωπικός σούπερ ήρωας. Όμως η σύγχρονη ψυχολογία δείχνει πως η αληθινή ανθεκτικότητα χτίζεται όταν αφήνεις το παιδί να δοκιμάσει, να δυσκολευτεί και να βρει τρόπο να σταθεί στα πόδια του. Οι ειδικοί μιλούν για «συναισθηματική συν-ρύθμιση», δηλαδή τη διαδικασία όπου το παιδί μαθαίνει από την παρουσία σου και όχι από τις λύσεις που δίνεις στη θέση του. Όταν του επιτρέπεις να αντιμετωπίσει μια μικρή αποτυχία και απλώς είσαι εκεί για να συζητήσετε μετά, του χαρίζεις την αίσθηση ότι μπορεί να τα καταφέρει. Κι αυτό αξίζει πολύ περισσότερο από το να μην ταλαιπωρηθεί ποτέ.

Όταν βάζεις τον πήχη τόσο ψηλά που δεν χωράει πραγματικότητα

Ο μύθος του τέλειου γονιού μοιάζει λαμπερός αλλά τρώει την ψυχή σαν σκουλήκι στο μήλο. Όταν κυνηγάς την αψεγάδιαστη εικόνα, χάνεις το πιο θεραπευτικό κομμάτι της σχέσης με το παιδί σου, τη στιγμή που παραδέχεσαι ότι κουράστηκες ή ξέφυγες και επιστρέφεις για να διορθώσεις. Η επιστήμη επιμένει ότι τα παιδιά δεν μαθαίνουν από το λάθος σου, αλλά από τον τρόπο που το αναγνωρίζεις. Η παραδοχή «έχασα την ψυχραιμία μου, συγγνώμη» είναι ένα μάθημα μοντέλο, μια έμπρακτη απόδειξη ότι οι σχέσεις αντέχουν τις ρωγμές όταν τις φροντίζεις. Όταν το παιδί σε βλέπει να στέκεσαι απέναντι στις αδυναμίες σου, μαθαίνει σιγά σιγά να κάνει το ίδιο.

Όταν φοβάσαι τις έντονες στιγμές και προσπαθείς να τις σβήσεις γρήγορα

Η θλίψη, ο θυμός, η απογοήτευση, όλα αυτά που σε αναστατώνουν όταν τα βλέπεις στο παιδί σου, είναι ακριβώς τα συναισθήματα που χρειάζεται να μάθει να διαχειρίζεται. Αν βιαστείς να του πεις ότι δεν τρέχει τίποτα ή ότι δεν πρέπει να στεναχωριέται, του δείχνεις πως οι δυνατές συγκινήσεις είναι απειλή. Όταν όμως σταθείς δίπλα του, όχι για να το επαναφέρεις στο λεπτό, αλλά για να το συνοδεύσεις μέσα στο συναίσθημα, χτίζεις έναν εσωτερικό πυρήνα ασφάλειας που θα το ακολουθεί για χρόνια. Το παιδί χρειάζεται να νιώσει πως υπάρχουν χώροι όπου μπορεί να εκφραστεί χωρίς να φοβάται ότι θα σε πληγώσει ή θα σε κουράσει. Αυτοί οι χώροι είναι το θεμέλιο της μελλοντικής του αυτοπεποίθησης.

Στο τέλος, αυτό που θα μείνει δεν είναι οι φορές που μάλωσες ή οι στιγμές που δεν ήξερες τι να κάνεις. Αυτό που μετράει είναι η ικανότητά σου να επιστρέφεις, να βλέπεις τον εαυτό σου με ειλικρίνεια και να προσπαθείς ξανά. Τα συναισθηματικά μοτίβα που κουβαλάς από την οικογένεια όπου μεγάλωσες δεν είναι μόνιμα χαραγμένα, είναι προσκλήσεις για αλλαγή. Όταν το παιδί σου σε βλέπει να σπας έναν κύκλο και να χτίζεις έναν νέο, του μαθαίνεις κάτι πολύ πιο δυνατό από οποιονδήποτε κανόνα. Του δείχνεις ότι η αληθινή δύναμη βρίσκεται στο να αναγνωρίζεις, να διορθώνεις και να συνεχίζεις με γενναιοδωρία και αγάπη.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock