Valentino Garavani: Ένα μεγάλο αντίο στον σχεδιαστή που μας έμαθε να αγαπάμε το κόκκινο

Ο Valentino Garavani δεν ήταν απλώς ένας κορυφαίος δημιουργός μόδας. Ήταν μια ολόκληρη κοσμοθεωρία. Με τον θάνατό του, κλείνει οριστικά ένα κεφάλαιο όπου η υψηλή ραπτική δεν υπηρετούσε τη συγκυρία, αλλά το ιδανικό της ομορφιάς, της πειθαρχίας και της διαχρονικής κομψότητας. Ο Valentino ανήκε σε μια γενιά που αντιμετώπιζε τη μόδα ως τέχνη και στάση ζωής – και υπήρξε ο τελευταίος μεγάλος εκφραστής της.

Πώς ξεκίνησαν όλα

Γεννημένος στις 11 Μαΐου 1932 στη Voghera της Ιταλίας, ο Valentino Clemente Ludovico Garavani έδειχνε από νωρίς πως προοριζόταν για κάτι σπουδαίο. Το όνομά του, δανεισμένο από τον Rudolph Valentino, έμοιαζε σχεδόν προφητικό. Από παιδί μυήθηκε στη ραπτική δίπλα στη θεία του Rosa και στη μοδίστρα Ernestina Salvadeo, με τους γονείς του να αναγνωρίζουν το ταλέντο του και να το στηρίζουν χωρίς επιφυλάξεις. Στα 17 του μετακομίζει στο Παρίσι, όπου σπουδάζει στην École des Beaux-Arts και στη Chambre Syndicale de la Couture Parisienne, μαθητεύοντας δίπλα στους Jean Dessès και Guy Laroche. Εκεί χτίζει το αισθητικό του λεξιλόγιο: αυστηρή ραπτική, τελειότητα στην κατασκευή, απόλυτος σεβασμός στο σώμα και στο ύφασμα.

Το 1959 επιστρέφει στην Ιταλία και εγκαθίσταται στη Ρώμη. Το 1960 ανοίγει τον πρώτο του οίκο στη Via Condotti και πολύ γρήγορα γίνεται σαφές πως δεν πρόκειται για έναν ακόμη σχεδιαστή. Η θεατρικότητα, η φινέτσα και – πάνω απ’ όλα – το εμβληματικό “Valentino Red” καθορίζουν την ταυτότητά του. Το ίδιο έτος γνωρίζει στο Café de Paris της Via Veneto τον Giancarlo Giammetti, τον άνθρωπο που θα γίνει σύντροφος ζωής και ακλόνητος επιχειρηματικός του σύμμαχος. Μαζί θα μετατρέψουν τον οίκο Valentino σε παγκόσμιο σύμβολο πολυτέλειας. Η διεθνής καταξίωση έρχεται το 1962 στο Pitti Immagine της Φλωρεντίας, σε μια επίδειξη-ορόσημο που εδραίωσε την ιταλική μόδα ισότιμα απέναντι στο Παρίσι. Λίγο αργότερα, η Jacqueline Kennedy γίνεται η πιο εμβληματική μούσα του, με δημιουργίες που γράφουν ιστορία – από τα πένθιμα φορέματα μετά τη δολοφονία του JFK μέχρι το θρυλικό νυφικό της στον γάμο με τον Αριστοτέλη Ωνάση.

Η μεγάλη κυριαρχία

Ακολουθούν δεκαετίες απόλυτης επιρροής. Ο Valentino ντύνει βασίλισσες, πριγκίπισσες, πρώτες κυρίες και κινηματογραφικούς θρύλους: Audrey Hepburn, Elizabeth Taylor, Sophia Loren, Farah Diba. Στις νεότερες γενιές, η Julia Roberts με vintage Valentino στα Όσκαρ του 2001 και η Cate Blanchett στο κόκκινο χαλί το 2005 επιβεβαιώνουν τη διαχρονικότητα της κομψότητάς του. Οι γυναίκες του Valentino δεν φορούσαν απλώς ρούχα· ενσάρκωναν κύρος, αυτοπεποίθηση και αδιαμφισβήτητη θηλυκή δύναμη.

Η ζωή του υπήρξε εξίσου επιβλητική με το έργο του. Περιτριγυρισμένος από τέχνη και υψηλή αισθητική, έζησε ανάμεσα στη Ρώμη, το Παρίσι και το Château de Wideville. Λάτρευε την τελετουργία, τη ρουτίνα και την απόλυτη τάξη. Τα pugs του ήταν πάντα στο πλευρό του, όπως και η άψογη εικόνα του: μαυρισμένος, αψεγάδιαστος, ντυμένος σαν να βρισκόταν διαρκώς στη δική του πασαρέλα.

Στον πυρήνα της ζωής του βρισκόταν ο Giancarlo Giammetti – ένας δεσμός που ξεπέρασε τον έρωτα και μετατράπηκε σε απόλυτη αφοσίωση, παρά τους μεγάλους έρωτες που σημάδεψαν τη διαδρομή του.

Ο Valentino δεν ακολούθησε ποτέ τις τάσεις. Αναζητούσε μόνο την καθαρή, απόλυτη ομορφιά. Οι δημιουργίες του, με δαντέλες, φιόγκους, κεντήματα και αψεγάδιαστη ραπτική, ισορροπούσαν ανάμεσα στη μεγαλοπρέπεια και την πειθαρχία. Δεν είναι τυχαίο ότι τον αποκαλούσαν “The Last Emperor” και “Sheikh of Chic”, ενώ η φράση του δημάρχου της Ρώμης –«Στην Ιταλία υπάρχει ο Πάπας, και υπάρχει ο Valentino»– συνοψίζει ιδανικά το εκτόπισμά του.

Παράλληλα, άφησε ουσιαστικό κοινωνικό έργο: το 1990 ίδρυσε την Accademia Valentino, ενώ μαζί με τον Giammetti και με την παρότρυνση της Elizabeth Taylor δημιούργησαν το L.I.F.E., στηρίζοντας ανθρώπους με AIDS σε μια εποχή φόβου και σιωπής. Αν και πούλησε τον οίκο το 1998, δεν απομακρύνθηκε ποτέ πραγματικά, αποχαιρετώντας επίσημα το 2008 με μια συγκλονιστική τελευταία haute couture επίδειξη στο Musée Rodin, που απαθανατίστηκε στο ντοκιμαντέρ Valentino: The Last Emperor.

Ο μεγάλος επίλογος

Με τον θάνατό του, δεν αποχαιρετούμε απλώς έναν σχεδιαστή. Αποχαιρετούμε την τελευταία ζωντανή σύνδεση με μια εποχή όπου η μόδα σήμαινε μεγαλείο, διάρκεια και βαθύ σεβασμό στην τέχνη.

Ο Valentino Garavani δεν έφυγε. Πέρασε στον μύθο. Και εκεί θα παραμείνει για πάντα.