Το Σαββατοκύριακο που πέρασε ήταν ιδανικό για κουβέρτα, ζεστή σοκολάτα και bing watching. Και αυτό ακριβώς έκανα. Είδα στο Netflix το «The One About Matthew Perry», το ντοκιμαντέρ τριών επεισοδίων για τη ζωή του ανθρώπου που εκατομμύρια τηλεθεατές γνωρίσαμε και αγαπήσαμε ως Chandler Bing.
Ήξερα πώς τελειώνει αυτή η ιστορία. Ήξερα για τον εθισμό, τις αλλεπάλληλες προσπάθειες απεξάρτησης, τον αιφνίδιο θάνατό του τον Οκτώβριο του 2023. Κι όμως, ολοκληρώνοντας το τρίτο επεισόδιο, ένιωσα ότι μόλις είχα γνωρίσει μια εντελώς διαφορετική πλευρά του.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Τα Friends είναι – με διαφορά – η αγαπημένη μου σειρά. Από εκείνες τις σειρές, που έχω δει αμέτρητες φορές, όταν είμαι στεναχωρημένη, όταν είμαι χαρούμενη, όταν είμαι μόνη μου, όταν θέλω να δω κάτι που θα με κάνει να γελάσω. Ξανά και ξανά! Επιστρέφω σε αυτήν χωρίς ιδιαίτερο λόγο, και με κάνει να γελάω με τις ίδιες ατάκες – παρόλο που έχουν περάσει 30 χρόνια.
Ο Chandler ήταν πάντα ένας από τους αγαπημένους μου χαρακτήρες. Ο σαρκασμός, το περίφημο «Could I BE any more…?», η αμηχανία του στις σχέσεις, ο τρόπος που μπορούσε να μετατρέψει οποιαδήποτε άβολη στιγμή σε αστείο. Και φυσικά η φιλία του με τον Joey και η σχέση του με τη Monica.
Σε μια αρχειακή συνέντευξη που περιλαμβάνεται στο ντοκιμαντέρ, ο Perry εξηγεί ότι αναγνώρισε αμέσως τον εαυτό του στον Chandler. Όχι απλώς στο χιούμορ ή στον σαρκασμό του, αλλά στην ανάγκη του να κάνει τους άλλους να γελούν ώστε να μην αντιλαμβάνονται πόσο δυστυχισμένος αισθανόταν.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Και αυτή η παραδοχή με έκανε να σκεφτώ κάτι που ίσως δεν είχα συνειδητοποιήσει ποτέ βλέποντας τα Friends: ότι πίσω από τα πιο επιτυχημένα αστεία μπορεί μερικές φορές να υπάρχει ένας άνθρωπος που χρησιμοποιεί το γέλιο σαν άμυνα.
Αλλά υπάρχει κάτι που συνειδητοποίησα βλέποντας το ντοκιμαντέρ: για χρόνια αγαπούσαμε τον Chandler χωρίς να γνωρίζουμε σχεδόν τίποτα για τον Matthew. Και ίσως δεν μας ενδιέφερε ιδιαίτερα να μάθουμε. Μας αρκούσε ότι μας έκανε να γελάμε.
Η φήμη δεν ήταν ποτέ η απάντηση
Ένα από τα πρώτα πράγματα που μαθαίνουμε είναι πόσο πολύ ήθελε ο Perry να γίνει διάσημος. Σε μια παλαιότερη εξομολόγησή του είχε περιγράψει πως προσευχήθηκε να αποκτήσει φήμη, ανεξάρτητα από το τίμημα.
Και η φήμη ήρθε. Μαζί με τα χρήματα, την αναγνώριση και μια επιτυχία που ελάχιστοι ηθοποιοί έχουν γνωρίσει. Αυτό που δεν ήρθε ήταν η ευτυχία που ίσως περίμενε ότι θα του εξασφάλιζαν όλα αυτά.
Και αναρωτιέμαι γιατί εξακολουθούμε να εκπλησσόμαστε. Γιατί δυσκολευόμαστε τόσο να αποδεχτούμε ότι ένας άνθρωπος μπορεί να είναι πλούσιος, επιτυχημένος, αγαπητός και ταυτόχρονα βαθιά δυστυχισμένος;
Έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε την επιτυχία σαν την τελική απάντηση σε όλα. Σαν να μην έχεις δικαίωμα να υποφέρεις όταν έχεις αποκτήσει όσα οι περισσότεροι ονειρεύονται. Μόνο που η ανθρώπινη ψυχή δεν λειτουργεί έτσι.
Ένας τραυματισμός και η αρχή μιας μακράς μάχης
Το ντοκιμαντέρ επιστρέφει στο 1997, όταν ο Perry τραυματίστηκε κάνοντας τζετ σκι κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων της ταινίας Fools Rush In. Ένας γιατρός τού έδωσε ένα παυσίπονο και εκείνος περιγράφει, μέσα από αρχειακή ηχογράφηση, την έντονη ευφορία που ένιωσε.
Ήταν μια καθοριστική στιγμή στην εξάρτησή του από τα οπιοειδή, αν και τα προβλήματα με το αλκοόλ είχαν ήδη ξεκινήσει. Από εκεί ακολούθησαν χρόνια θεραπείας, υποτροπών και προσπαθειών να ξαναβρεί τον έλεγχο της ζωής του.
Οι φίλοι του θυμούνται πως στην αρχή πίστευαν ότι θα γίνει καλά. Ο Roger Castillo περιγράφει πως αντιμετώπιζαν την απεξάρτηση σχεδόν σαν ένα σπασμένο χέρι: πηγαίνεις στον γιατρό, θεραπεύεσαι και συνεχίζεις.
Μακάρι να ήταν τόσο απλό. Επτά εκατομμύρια δολάρια. Τόσα ξόδεψε ο Matthew Perry προσπαθώντας να απεξαρτηθεί, σύμφωνα με την αδελφή του. Και αναρωτιέμαι: αν ένας άνθρωπος με σχεδόν απεριόριστους οικονομικούς πόρους, πρόσβαση σε εξειδικευμένη βοήθεια και ανθρώπους που τον αγαπούσαν δεν κατάφερε τελικά να ξεφύγει, με ποια ευκολία εξακολουθούμε να λέμε σε κάποιον που παλεύει με τον εθισμό «απλώς σταμάτα»; Ίσως θα έπρεπε να σκεφτούμε λίγο περισσότερο αυτή την αντίφαση, πριν κρίνουμε τόσο εύκολα τις ζωές των άλλων.
Αυτό που με ενόχλησε περισσότερο είναι πόσο συχνά εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε τον εθισμό σαν προσωπική αποτυχία. Σαν να αρκεί κάποιος να προσπαθήσει περισσότερο, να σκεφτεί την οικογένειά του, να εκτιμήσει όσα έχει. Αλλά ο εθισμός δεν είναι έλλειψη ευγνωμοσύνης. Ούτε η απεξάρτηση είναι απλώς ζήτημα θέλησης.
Η αδελφή του και ο γάμος του Chandler με τη Monica
Αν υπάρχει ένας άνθρωπος που δίνει πραγματικό βάθος στο ντοκιμαντέρ, είναι η αδελφή του, Mia Perry Bowick. Μια από τις πιο συγκινητικές μαρτυρίες της αφορά τα γυρίσματα του γάμου του Chandler και της Monica.
Εκείνη την περίοδο ο Perry βρισκόταν σε θεραπεία απεξάρτησης και επέστρεφε προσωρινά στο πλατό. Η οικογένειά του είχε πάει να παρακολουθήσει τον τηλεοπτικό γάμο.
Και ενώ εμείς θυμόμαστε εκείνη τη σκηνή ως μία από τις πιο τρυφερές των Friends, οι δικοί του άνθρωποι αναρωτιούνταν αν θα τον έβλεπαν ποτέ να παντρεύεται πραγματικά.
Η Mia θυμάται πόσο αληθινή έμοιαζε η συγκίνηση στα μάτια του όταν έλεγε τους γαμήλιους όρκους του στη Monica. Είναι από εκείνες τις λεπτομέρειες που σε κάνουν να κοιτάζεις μια γνώριμη εικόνα διαφορετικά.
Εμείς βλέπαμε έναν αγαπημένο τηλεοπτικό χαρακτήρα να ζει μια από τις πιο ευτυχισμένες στιγμές του. Εκείνοι έβλεπαν έναν άνθρωπο που αγαπούσαν και φοβούνταν μήπως χάσουν.
Μπορείς να αγαπάς κάποιον χωρίς να μπορείς να τον σώσεις
Το 2018, ο Perry βρέθηκε πολύ κοντά στον θάνατο, όταν υπέστη ρήξη παχέος εντέρου και σήψη. Οι γιατροί τού είχαν δώσει μόλις 2% πιθανότητα να επιβιώσει εκείνο το βράδυ.
Η Mia, που είχε γεννήσει περίπου έξι εβδομάδες νωρίτερα, είχε αναλάβει την ευθύνη να λαμβάνει ιατρικές αποφάσεις για εκείνον. Περιγράφει την αγωνία, την πίεση, την εξάντληση. Κάπου μέσα σε αυτή τη δύσκολη ιστορία υπάρχει και μια απροσδόκητα τρυφερή λεπτομέρεια. Μια μικρή φιγούρα Batman, του αγαπημένου ήρωα του Perry από παιδί, που τον συνόδευε στο νοσοκομείο.
Όμως η πιο σημαντική παραδοχή της αδελφής του έρχεται όταν μιλά για τα τελευταία χρόνια. Μετά το reunion των Friends το 2021, άρχισε να φοβάται ότι η εξάρτηση του αδελφού της θα μπορούσε τελικά να αποβεί μοιραία.
Και κάποια στιγμή συνειδητοποίησε ότι έπρεπε να σταματήσει να αισθάνεται προσωπικά υπεύθυνη για την επιβίωσή του. Αυτή είναι, για μένα, η πιο δυνατή σκέψη ολόκληρου του ντοκιμαντέρ.
Γιατί μεγαλώνουμε πιστεύοντας ότι η αγάπη μπορεί να νικήσει τα πάντα. Ότι αν αγαπάμε αρκετά κάποιον, αν επιμείνουμε, αν προσπαθήσουμε περισσότερο, θα καταφέρουμε να τον σώσουμε.
Δεν είναι όμως πάντα έτσι. Και ίσως το πιο δύσκολο πράγμα όταν αγαπάς έναν άνθρωπο που παλεύει με την εξάρτηση είναι να αποδεχτείς ότι μπορείς να είσαι δίπλα του, χωρίς να έχεις τον έλεγχο της ζωής του.
Ο άνθρωπος που δυσκολευόταν να σώσει τον εαυτό του βοηθούσε άλλους
Μια άλλη ιστορία που μου έμεινε είναι εκείνη του Tim Harrington, ενός φίλου που ο Perry γνώρισε σε συνάντηση απεξάρτησης. Όταν ο Harrington κινδύνευε να υποτροπιάσει και ετοιμαζόταν να ζήσει στο αυτοκίνητό του, ο Perry τον πήρε στο σπίτι του.
Οι δυο τους πήγαιναν κάθε πρωί σε συναντήσεις των Ανώνυμων Αλκοολικών, ακούγοντας στον δρόμο το «Drops of Jupiter» των Train. Ο Harrington πιστεύει ότι ο Matthew τού έσωσε τη ζωή. Και αυτή η ιστορία με συγκίνησε ίσως περισσότερο από πολλές άλλες.
Γιατί ένας άνθρωπος δεν είναι μόνο οι δυσκολίες του. Δεν είναι μόνο οι αποτυχίες, οι υποτροπές ή οι χειρότερες αποφάσεις του.
Ο Perry μπορεί να μην κατάφερε τελικά να ξεφύγει από την εξάρτηση, αλλά βοήθησε άλλους να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Μίλησε δημόσια για την απεξάρτηση, αξιοποίησε τη διασημότητά του και προσπάθησε να κάνει κάτι ουσιαστικό με όσα είχε ζήσει. Και θεωρώ άδικο να θυμόμαστε κάποιον αποκλειστικά μέσα από τον τρόπο που πέθανε.
Το reunion, το βιβλίο και η δημόσια ματιά μας
Θυμάμαι το reunion των Friends. Τη νοσταλγία, τη συγκίνηση, τη χαρά του να βλέπουμε ξανά τους έξι πρωταγωνιστές μαζί. Θυμάμαι όμως και τα σχόλια για την εμφάνιση του Perry. Τις παρατηρήσεις για τον τρόπο που μιλούσε, τις υποθέσεις για την κατάστασή του.
Και σήμερα αναρωτιέμαι πόσο εύκολα μετατρέπουμε τις δυσκολίες ενός διάσημου ανθρώπου σε δημόσιο θέαμα. Παρατηρούμε, σχολιάζουμε, αναλύουμε. Και μετά, όταν συμβεί το χειρότερο, μιλάμε για το πόσο τραγική ήταν η ιστορία του.
Δεν λέω ότι η δημόσια ανησυχία είναι υποκριτική. Αλλά θεωρώ ότι υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στο ενδιαφέρον και στην κατανάλωση του πόνου κάποιου.
Το 2022 κυκλοφόρησε η αυτοβιογραφία του, Friends, Lovers, and the Big Terrible Thing. Η αδελφή του λέει ότι τότε τον είδαν πιο ευτυχισμένο από ό,τι τον θυμόντουσαν για πολύ καιρό. Για τον ίδιο, το βιβλίο ήταν σαν να είχε επιτέλους καταφέρει να φτάσει στην κορυφή ενός βουνού που προσπαθούσε να ανέβει όλη του τη ζωή.
Αυτή η εικόνα με συγκίνησε ιδιαίτερα. Γιατί δεν θέλω να πιστεύω ότι η ζωή του Matthew Perry ήταν μόνο δυστυχία. Υπήρξαν στιγμές χαράς, αγάπης, περηφάνιας και πραγματικής προσφοράς. Και αυτές έχουν την ίδια αξία με όλα όσα τον βασάνισαν.
Το τέλος του Matthew Perry δεν ήταν απλώς μια τραγωδία
Το τελευταίο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ είναι ίσως το πιο δύσκολο. Όχι μόνο γιατί γνωρίζουμε ότι ο Matthew Perry πέθανε στις 28 Οκτωβρίου 2023, σε ηλικία μόλις 54 ετών, από τις οξείες επιδράσεις της κεταμίνης, αλλά γιατί μαθαίνουμε περισσότερα για τους ανθρώπους που επωφελήθηκαν από την εξάρτησή του.
Και εδώ, ομολογώ, η θλίψη δίνει τη θέση της στον θυμό. Γιατί η ιστορία δεν τελειώνει με έναν άνθρωπο που πάλευε με τον εθισμό. Συνεχίζεται με δύο γιατρούς, έναν προσωπικό βοηθό και ανθρώπους που εμπορεύονταν παράνομα ουσίες, οι οποίοι γνώριζαν ή είχαν κάθε λόγο να αντιλαμβάνονται πόσο ευάλωτος ήταν.
Ο γιατρός Salvador Plasencia, σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, αντιμετώπισε την ανάγκη του Perry για κεταμίνη ως ευκαιρία να βγάλει χρήματα. Σε μήνυμα προς συνεργό του αναρωτιόταν πόσα θα μπορούσαν να τον χρεώσουν. Αυτό είναι το πιο εξοργιστικό στοιχείο ολόκληρης της υπόθεσης.
Ότι ένας άνθρωπος που είχε μιλήσει δημόσια για την εξάρτησή του, που είχε προσπαθήσει επανειλημμένα να απεξαρτηθεί και που βρισκόταν σε μια τόσο ευάλωτη κατάσταση, αντιμετωπίστηκε από ανθρώπους που όφειλαν να τον προστατεύσουν ως ευκαιρία κέρδους.
Υπάρχει όμως κάτι ακόμη που με εξόργισε περισσότερο από τις ίδιες τις δικαστικές καταδίκες. Ο Kenneth Iwamasa, ο προσωπικός βοηθός που χορήγησε στον Perry τις θανατηφόρες δόσεις κεταμίνης, δεν ήταν ένας άγνωστος άνθρωπος. Τον γνώριζε περίπου τρεις δεκαετίες.
Γνώριζε την ιστορία του, τις εξαρτήσεις του, τις προσπάθειές του να γίνει καλά. Και όμως, αντί να τον προστατεύσει, συμμετείχε στην προμήθεια και τη χορήγηση της ουσίας. Η αδελφή του μιλά για ένα τεράστιο αίσθημα προδοσίας. Και ειλικρινά, δυσκολεύομαι να φανταστώ κάτι πιο οδυνηρό από το να συνειδητοποιείς ότι ένας άνθρωπος που βρισκόταν τόσο κοντά στον αδελφό σου συνέβαλε στον θάνατό του.
Η δικαστική έρευνα οδήγησε σε πέντε καταδίκες. Η Jasveen Sangha, γνωστή ως «Ketamine Queen», καταδικάστηκε σε 15 χρόνια φυλάκιση για τη διακίνηση ουσιών, μεταξύ άλλων και της κεταμίνης που προκάλεσε τον θάνατο του Perry.
Ο γιατρός Salvador Plasencia καταδικάστηκε σε δυόμισι χρόνια, ενώ ο προσωπικός βοηθός του ηθοποιού, Kenneth Iwamasa, ο οποίος του χορήγησε τις θανατηφόρες ενέσεις, καταδικάστηκε σε τρία χρόνια και πέντε μήνες. Ο Erik Fleming καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλάκιση, ενώ ο δεύτερος γιατρός, Mark Chavez, σε κατ’ οίκον περιορισμό, επιτήρηση και κοινωφελή εργασία.
Δεν ξέρω αν αυτές οι ποινές μπορούν να προσφέρουν πραγματική παρηγοριά στους ανθρώπους που τον αγάπησαν. Ξέρω όμως ότι είναι σημαντικό να μη μετατρέπουμε τον θάνατό του σε μια απλή ιστορία αυτοκαταστροφής.
Ο Matthew Perry είχε ευθύνη για τις επιλογές του. Αυτό όμως δεν απαλλάσσει τους ανθρώπους που εκμεταλλεύτηκαν την κατάστασή του από τις δικές τους ευθύνες. Και θεωρώ ότι αυτή είναι μια διάκριση που οφείλουμε να κάνουμε κάθε φορά που μιλάμε για τον εθισμό.
Η εξάρτηση ενός ανθρώπου δεν αποτελεί άδεια για τους υπόλοιπους να τον εκμεταλλεύονται. Ούτε η ευαλωτότητά του μειώνει την αξία της ζωής του.
Ο άνθρωπος πίσω από τον Chandler
Προς το τέλος του ντοκιμαντέρ, η Mia περιγράφει τους πέντε συμπρωταγωνιστές του στα Friends να στέκονται μαζί μπροστά στο φέρετρό του, κρατώντας ο ένας τον άλλον. Η Jennifer Aniston ήταν η πρώτη που πλησίασε και αγκάλιασε την αδελφή του. Στη συνέχεια, οι πέντε ηθοποιοί στάθηκαν μαζί μπροστά στο φέρετρο, κρατώντας ο ένας το χέρι του άλλου.
Είναι μια εικόνα που δύσκολα ξεχνάς. Για εμάς ήταν μια τηλεοπτική παρέα. Για εκείνους ήταν ένας φίλος, ένας άνθρωπος που γνώριζαν και αγαπούσαν για δεκαετίες.
Το «The One About Matthew Perry» δεν είναι τέλειο. Κάποιες ιστορίες τις γνωρίζαμε ήδη, ενώ θα ήθελα να ακούσω και νέες μαρτυρίες των υπόλοιπων πέντε πρωταγωνιστών των Friends. Έχει όμως κάτι που θεωρώ πολύ σημαντικό: δεν παρουσιάζει τον Matthew αποκλειστικά ως έναν διάσημο που έχασε τη μάχη με τον εθισμό.
Μας δείχνει τον αδελφό, τον φίλο, τον άνθρωπο που αγαπούσε τον Batman, που βοηθούσε άλλους, που ήθελε τόσο πολύ να γίνει καλά. Θα συνεχίσω να βλέπω τα Friends. Θα συνεχίσω να γελάω με τις ατάκες του Chandler και δεν θέλω κάθε σκηνή του να μου θυμίζει τη θλίψη της προσωπικής του ζωής.
Όμως αυτό το Σαββατοκύριακο σκέφτηκα κάτι που ξεπερνά κατά πολύ την ιστορία ενός διάσημου ηθοποιού. Μπορούμε να αγαπάμε έναν άνθρωπο για τη χαρά που μας προσφέρει, χωρίς να γνωρίζουμε σχεδόν τίποτα για τον πόνο που κουβαλάει.
Και ίσως θα έπρεπε να σταματήσουμε να περιμένουμε μια τραγωδία για να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες των άλλων με περισσότερη κατανόηση. Γιατί κανείς δεν χρειάζεται να είναι διάσημος, επιτυχημένος ή αγαπητός σε εκατομμύρια ανθρώπους για να αξίζει αυτή την κατανόηση. Ούτε χρειάζεται να μας κάνει να γελάμε… πάντα!
Φωτογραφία: Mathieu Polak/Sygma via Getty Images
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Ακολουθήστε το tlife.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλα τα νέα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Top Stories 
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Αριθμός Πιστοποίησης Μ.Η.Τ.232164