Η Βάσια Αργέντη ανήκει στους δημιουργούς του σύγχρονου θεάτρου που αντιμετωπίζουν την τέχνη ως ζωντανό διάλογο με την κοινωνία.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Συγγραφέας, σκηνοθέτρια και δασκάλα θεάτρου, πορεύεται με οδηγό την ανθρώπινη εμπειρία, την αδιάκοπη αναζήτηση γνώσης και τη βαθιά πίστη στη δύναμη της σκηνής. Με έργα όπως το Νούρα, ένα πένθιμο μπλουζ, δημιουργεί χώρους όπου ο θεατής μπορεί να αναγνωρίσει κομμάτια του εαυτού του.
Στη συνέντευξή μας στο TLIFE μιλά για την έμπνευση, τη διαρκή εξέλιξη, τις συγκινήσεις της δημιουργίας και τα όνειρα που συνεχίζουν να οδηγούν τη διαδρομή της.
Η διαδρομή σου στο θέατρο ξεκίνησε πολύ νωρίς και εξελίχθηκε σε πολλαπλούς ρόλους: ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας και διευθύντρια σπουδών. Ποια στιγμή νιώθεις ότι καθόρισε πραγματικά την πορεία σου;
Δεν μπορώ να εντοπίσω μια συγκεκριμένη στιγμή-σταθμό που να καθόρισε την πορεία μου. Δεν ήταν ένα γεγονός που με διαμόρφωσε, αλλά ένα «θέλω» που με διαπερνούσε από πολύ νωρίς. Ένα βαθύ, επίμονο «θέλω» να υπάρξω μέσα στο θέατρο· να αναπνέω μέσα σε κάτι που αγαπώ ουσιαστικά.
Αυτό το θέλω, μαζί με μια απέραντη περιέργεια για τα πράγματα — για τον άνθρωπο, τη συμπεριφορά, τις σχέσεις, τις σιωπές — με οδήγησε φυσικά σε πολλαπλούς ρόλους. Δεν τους επέλεξα στρατηγικά. Τους πλησίασα από ανάγκη να κατανοήσω πιο βαθιά το υλικό μου, να μελετήσω κάθε πλευρά της θεατρικής πράξης. Και μέσα από αυτή τη διαδρομή, κατέληξα να υπηρετώ το θέατρο με περισσότερες από μία ιδιότητες, αλλά πάντα με την ίδια αφετηρία: την αγάπη και την αναζήτηση.
Έχεις δημιουργήσει και τη δική σου θεατρική σχολή και διδάσκεις νέους ηθοποιούς. Τι σημαίνει για σένα να μεταδίδεις γνώση και εμπειρία στη νέα γενιά καλλιτεχνών;
Για μένα η διδασκαλία είναι πράξη ευθύνης αλλά και βαθιάς ανταλλαγής. Σημαίνει να δημιουργώ γέφυρες — ανάμεσα στη γνώση και στην εμπειρία, στο φόβο και στην τόλμη, στην τεχνική και στην αλήθεια. Να φωτίζω έναν δρόμο αγάπης προς την τέχνη, χωρίς να επιβάλλω κατεύθυνση, αλλά ενθαρρύνοντας την προσωπική φωνή του κάθε νέου καλλιτέχνη. Πιστεύω ότι το θέατρο — και η τέχνη γενικότερα — είναι ένα καρδιογράφημα της ζωής. Καταγράφει τους παλμούς της, τις διακυμάνσεις, τις παύσεις, τις εκρήξεις. Είναι ένα κομμάτι γης που χωράει όλη την αλήθεια μας. Όταν μπαίνω στην τάξη έχω την ανάγκη να μοιραστώ · μοιράζομαι έναν τρόπο να παρατηρούμε, να αισθανόμαστε, να υπάρχουμε πιο συνειδητά. Και μέσα από αυτή τη διαδικασία δεν γίνονται μόνο οι μαθητές καλύτεροι — γίνομαι κι εγώ. Η διδασκαλία είναι μια διαρκής υπενθύμιση ότι η τέχνη δεν σταματά ποτέ να μας εξελίσσει.
Πολλές γυναίκες σήμερα προσπαθούν να συνδυάσουν καριέρα, οικογένεια και προσωπική εξέλιξη. Ποια είναι η δική σου φιλοσοφία πάνω σε αυτό;
Δεν μου αρέσει να διαχωρίζω τη ζωή σε «καριέρα», «οικογένεια» και «προσωπική εξέλιξη» σαν να είναι ανταγωνιστικά πεδία. Για μένα όλα αποτελούν εκφάνσεις της ίδιας ταυτότητας. Δεν είμαι άλλη στο θέατρο, άλλη στο σπίτι, άλλη όταν εξελίσσομαι ως άνθρωπος. Είμαι μία — και όλα αυτά συνυπάρχουν. Πιστεύω βαθιά ότι όλα είναι εφικτά, όχι με την έννοια της τελειότητας, αλλά με την έννοια της συνειδητής επιλογής. Κάθε περίοδος ζωής έχει τις απαιτήσεις και τις προτεραιότητές της. Το θέμα δεν είναι να τα «προλάβουμε» όλα, αλλά να τα ζούμε ουσιαστικά.
Ταυτόχρονα, δεν μπορώ να μην παρατηρήσω ότι αυτή η ερώτηση τίθεται σχεδόν αποκλειστικά στις γυναίκες. Σπάνια ερωτάται ένας άνδρας πώς συνδυάζει καριέρα και οικογένεια. Αυτό από μόνο του δείχνει ότι έχουμε ακόμη δρόμο να διανύσουμε ως προς το πώς αντιλαμβανόμαστε τους ρόλους. Θα ήθελα να φτάσουμε σε ένα σημείο όπου η ισορροπία ζωής να είναι ανθρώπινο ζήτημα – όχι γυναικείο.
Έχεις γράψει και σκηνοθετήσει έργα που ξεχώρισαν, όπως το «Νούρα, ένα πένθιμο μπλουζ». Από πού αντλείς έμπνευση όταν δημιουργείς ένα νέο θεατρικό έργο;
Η έμπνευση για μένα δεν έρχεται από έναν απομονωμένο χώρο δημιουργίας· έρχεται από τη ζωή την ίδια. Από την κοινωνία, από τους ανθρώπους, από τις μικρές και μεγάλες ρωγμές της καθημερινότητας. Με συγκινεί η ανθρωπιά -όχι ως έννοια αφηρημένη, αλλά ως στάση, ως επιλογή, ως ευθύνη. Όταν ξεκινώ να γράφω ένα νέο έργο, με απασχολεί πάντα το ανθρωπιστικό βλέμμα με το οποίο θέλω να σταθώ μέσα στον κόσμο. Ποια θέση παίρνω; Τι φωτίζω; Τι υπερασπίζομαι; Δεν με ενδιαφέρει απλώς να αφηγηθώ μια ιστορία, αλλά να δημιουργήσω έναν χώρο όπου ο θεατής θα αναγνωρίσει κάτι αληθινό από τον εαυτό του. Η κοινωνία, οι αντιφάσεις της, οι σιωπές της, οι αντοχές της -όλα αυτά γίνονται υλικό. Και μέσα από τη θεατρική πράξη επιχειρώ να τα μετατρέψω σε διάλογο. Γιατί τελικά το θέατρο, για μένα, είναι ένας τρόπος να συνομιλώ με τον κόσμο και να ορίζω τη δική μου θέση μέσα σε αυτόν.
Με τόσες σπουδές και συνεχή επιμόρφωση, φαίνεται ότι δεν σταματάς ποτέ να μαθαίνεις. Τι σε ωθεί να εξελίσσεσαι διαρκώς;
Η περιέργεια. Μια αδιάκοπη, σχεδόν παιδική περιέργεια για τον κόσμο και για όλα όσα τον κινούν. Για τους ανθρώπους, τις ιδέες, τις αλλαγές, τις αντιφάσεις. Νιώθω ότι όσο περισσότερο μαθαίνω, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνομαι πόσα δεν γνωρίζω. Και αυτό δεν με αποθαρρύνει — με κινητοποιεί. Η εξέλιξη για μένα δεν είναι φιλοδοξία, είναι ανάγκη. Αν σταματήσω να μαθαίνω, είναι σαν να σταματώ να παρατηρώ. Κι αν σταματήσω να παρατηρώ, δεν μπορώ να δημιουργήσω.
Ποια ήταν μέχρι σήμερα η πιο απαιτητική αλλά και η πιο συγκινητική στιγμή στην καριέρα σου;
Οι πιο απαιτητικές και οι πιο συγκινητικές στιγμές, παράδοξα, συχνά συμπίπτουν. Είναι εκείνες οι στιγμές που νιώθεις να αμφισβητείς τα όριά σου — δημιουργικά, ψυχικά, ανθρώπινα — και όμως επιλέγεις να μείνεις μέσα στη διαδικασία. Δεν θα ξεχώριζα ένα γεγονός. Κάθε φορά που ένα έργο γεννιέται, κάθε φορά που ανοίγει η αυλαία, υπάρχει μια σιωπηλή δοκιμασία. Εκεί, λίγο πριν το φως πέσει στη σκηνή, συνυπάρχουν ο φόβος, η ευθύνη και μια βαθιά συγκίνηση. Είναι η στιγμή που καταλαβαίνεις ότι κάτι που ήταν σκέψη, έγινε σώμα. Η πιο συγκινητική στιγμή, τελικά, είναι όταν βλέπεις ότι αυτό που δημιούργησες βρίσκει χώρο στην καρδιά κάποιου άλλου. Εκεί, όλη η απαίτηση μετατρέπεται σε νόημα.
Αν μπορούσες να δώσεις μια συμβουλή σε μια νέα γυναίκα που θέλει να ασχοληθεί επαγγελματικά με το θέατρο, ποια θα ήταν;
Θα μου επιτρέψεις πρώτα μια μικρή παρατήρηση: θα ευχόμουν να μην χρειάζεται να απευθύνουμε αυτή την ερώτηση «σε μια «νέα γυναίκα». Η τέχνη δεν αναγνωρίζει τέτοιους διαχωρισμούς — και ίσως είναι σημαντικό να πάψουμε κι εμείς να τους αναπαράγουμε. Αν όμως μιλούσα σε κάθε νέο άνθρωπο που θέλει να ασχοληθεί με το θέατρο, θα του έλεγα να κυνηγήσει το όνειρό του με πάθος, αλλά και με βαθιά αφοσίωση. Το θέατρο είναι ένας δρόμος που ζητά κόπο, πειθαρχία, συνεχή αναζήτηση. Δεν αρκεί το ταλέντο· χρειάζεται δουλειά, υπομονή και αγάπη για την ίδια τη διαδικασία. Πάνω απ’ όλα, να παραμένει ανοιχτός στον κόσμο και στους ανθρώπους. Γιατί το θέατρο, στην ουσία του, είναι μια πράξη κατανόησης της ανθρώπινης εμπειρίας.
Κοιτάζοντας το μέλλον, ποια όνειρα ή σχέδια θα ήθελες να υλοποιήσεις, τόσο ως δημιουργός όσο και ως ανθρωπος ;
Όνειρα έχω πολλά — ευτυχώς. Και ελπίζω να συνεχίσω να έχω, γιατί τα όνειρα είναι ένας τρόπος να μένεις ζωντανός μέσα στη διαδρομή.
Πάνω απ’ όλα, εύχομαι να έχω μια όμορφη ζωή· με υγεία, με αγάπη και με εκείνη τη μικρή «φασαρία» που κάνει τη ζωή να κινείται και να μας θυμίζει ότι είμαστε παρόντες. Σε ό,τι αφορά τη δημιουργική μου πορεία, θα ήθελα να συνεχίσω να κάνω δουλειές που με εμπνέουν πραγματικά, να συναντώ ανθρώπους με τους οποίους μοιραζόμαστε το ίδιο πάθος και να γεννιούνται όμορφες συνεργασίες. Ένα μεγάλο κομμάτι της καρδιάς μου βρίσκεται και στη Δραματική μας Σχολή «Έκτη Τέχνη». Εύχομαι να συνεχίσει να εξελίσσεται ουσιαστικά και να γεμίζει με νέους, ταλαντούχους ανθρώπους που αγαπούν βαθιά το θέατρο. Και φυσικά… πολύ θέατρο. Πάντα θέατρο. Ταυτόχρονα όμως νιώθω όλο και πιο έντονα την ανάγκη να στραφώ και προς τον κινηματογράφο — κάτι που φαίνεται πως ήδη αρχίζει να παίρνει τον δρόμο του στο άμεσο μέλλον. Είναι μια νέα δημιουργική πρόκληση που με γεμίζει προσμονή. Προς το παρόν, τρεις παραστάσεις μου συνεχίζουν για δεύτερη χρονιά, γεγονός που με γεμίζει χαρά και ευγνωμοσύνη και κυρίως για τους ανθρώπους που είναι μέσα σε αυτές…. Και η διαδρομή συνεχίζεται!
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ