Καρυοφυλλιά Καραμπέτη: «Για κάθε γυναίκα που βιάζεται, κακοποιείται ή δολοφονείται είναι σαν να υφίσταμαι το ίδιο κι εγώ»

Ένα από τα πιο εμβληματικά και σκοτεινά πρόσωπα της αρχαίας τραγωδίας ζωντανεύει ξανά στη θεατρική σκηνή. Η «Μήδεια» του Ευριπίδη επιστρέφει μέσα από μια νέα παραγωγή, φωτίζοντας εκ νέου τη σύνθετη προσωπικότητα μιας γυναίκας που εδώ και αιώνες εξακολουθεί να προκαλεί, να συγκλονίζει και να γεννά ερωτήματα γύρω από τον έρωτα, την προδοσία και την εκδίκηση.

Στον απαιτητικό ομώνυμο ρόλο συναντάμε την Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, η οποία, με αφορμή την παράσταση, μίλησε στον Αθήνα 9.84 και στον Ευτύχη Γρυφάκη για τη δική της προσέγγιση στη Μήδεια, αλλά και για τη διαδρομή της μέσα σε έναν από τους πιο δύσκολους και πολυεπίπεδους ρόλους του αρχαίου δράματος.

Στη φετινή παράσταση, η οποία, όπως είπε η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, λειτουργεί και ως γέφυρα με το παρελθόν, συναντά ξανά τον Λάζαρο Γεωργακόπουλο ο οποίος ερμηνεύει τον Ιάσονα ενώ στη σκηνή βρίσκεται και ο Άρης Λεμπεσόπουλος, αυτή τη φορά ως Κρέοντας.
Σχολιάζοντας την επανασύνδεση των τριών ηθοποιών, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά την πρώτη τους συνύπαρξη στη «Μήδεια», σημείωσε:

«Είναι εξαιρετικό γιατί έχουμε μεγαλώσει όλοι μαζί, έχουμε ωριμάσει και συναντιόμαστε τριάντα σχεδόν χρόνια με τα βιώματα, τις εμπειρίες και τον πλούτο που έχει αποκομίσει ο καθένας μας από τη ζωή, ωριμάζοντας και ως άνθρωποι και στην τέχνη μας».

Ανατρέχοντας στο παρελθόν, θύμισε στους ακροατές του σταθμού της πόλης ότι έχει επιστρέψει στον ρόλο της Μήδειας πολλές φορές και με διαφορετικές μορφές , από την παράσταση του 1997 και το μελόδραμα του Γκέοργκ Μπέντα μέχρι τη σύγχρονη «Μήδεια» του Δημήτρη Δημητριάδη και τηλεοπτικές ερμηνείες.

Ωστόσο, όπως είπε, η τέχνη δεν μπορεί πάντα να συναγωνιστεί τη σκληρότητα της πραγματικής ζωής: «Ενώ ερμηνεύω αυτόν τον ρόλο τόσα χρόνια και ενώ ο Ευριπίδης, με την τεράστια ποιητική του δύναμη, μας δίνει τη δυνατότητα να κατανοήσουμε τους λόγους και τις συνθήκες που οδηγούν σε αυτή την απίστευτη κατάσταση, παρ’ όλα αυτά, ως άνθρωπος, όταν βλέπω στις ειδήσεις γεγονότα όπως η υπόθεση με το νεκρό βρέφος στην Κυψέλη, παγώνει το αίμα μου. Είναι αδιανόητο, δεν μπορεί να το συλλάβει ο νους μου. Τελικά, η πραγματικότητα ξεπερνάει την Τέχνη».
«Η παράσταση ξεκινά… από το τέλος».

«Στη διασκευή του Νικίτα Μιλιβόγεβιτς η Μήδεια δεν αποκαλύπτει εξαρχής τις προθέσεις της σχετικά με την παιδοκτονία. Η παράσταση ξεκινά ουσιαστικά μετά την πράξη, με την ίδια να βρίσκεται αντιμέτωπη με όσα έχουν προηγηθεί και διερευνά τι συμβαίνει μέσα στο μυαλό της. Βρίσκεται σε ένα εφιαλτικό τοπίο που θυμίζει τα αποκαΐδια ενός σπιτιού, ανάμεσα σε παιδικά παιχνίδια, ένα μαξιλάρι και ένα κουτί που κρύβει κάτι στο εσωτερικό του. Μέσα από αυτά τα αντικείμενα αρχίζουν σταδιακά να επιστρέφουν οι μνήμες και οι εφιαλτικές εικόνες από όσα έχει βιώσει.

Ταυτόχρονα, της δίνεται ο χώρος να μιλήσει για τα συναισθήματά της ως προδομένης γυναίκας και να δούμε τη μητέρα να αμφιταλαντεύεται ανάμεσα στη σκληρή απόφαση που έχει πάρει και στην τεράστια αγάπη που τρέφει για τα παιδιά της. Ακόμα και ο Χορός, δεν είναι αυτός των Κορινθίων γυναικών του Ευριπίδη, αλλά ένας ανάμεικτος χορός ανδρών και γυναικών που στην αρχή εμφανίζονται σαν παράξενα, σχεδόν δαιμονικά πλάσματα, με παγανιστικές μάσκες. Είναι μια αναφορά και στη βαρβαρική καταγωγή της Μήδειας, από την Κολχίδα, τη σημερινή Γεωργία».
«Η Μήδεια δεν είναι μια απλή γυναίκα, είναι μια θεότητα».

«Η Μήδεια, σκοτώνοντας τα παιδιά της, ουσιαστικά αυτοκτονεί. Και αυτό αποτυπώνεται στην παράστασή μας, καθώς, όπως λέει και η ίδια, είναι σαν να μπήγει το μαχαίρι δυο φορές στην καρδιά της. Γιατί η Μήδεια δεν είναι μια απλή γυναίκα, είναι μια θεότητα, μια μορφή με υπερφυσικές δυνάμεις και μια πολύ ιδιαίτερη σχέση με τη μαγεία, τη φύση και το θείο».

«Μέσα στους προβληματισμούς του έργου υπάρχουν πολλά ζητήματα που παραμένουν εξαιρετικά επίκαιρα όπως η θέση της γυναίκας. Είναι μια συζήτηση που γινόταν ήδη στα χρόνια του Ευριπίδη και δυστυχώς, συνεχίζουμε να την κάνουμε και σήμερα. Πολλές γυναίκες, ιδιαίτερα όταν μεγαλώνουν ηλικιακά, μπορεί να βρεθούν ξαφνικά, μετά από ένα διαζύγιο, χωρίς τη δυνατότητα να εργαστούν και να είναι οικονομικά ανεξάρτητες. Άλλωστε, η Μήδεια, βρίσκεται σε μια κοινωνία όπου οι γυναίκες δεν είχαν πολιτικά δικαιώματα ούτε δικαίωμα στην εργασία.

Παράλληλα, υπάρχει και το θέμα του ξένου, του ανθρώπου που έρχεται από αλλού και του τρόπου με τον οποίο τον αντιμετωπίζει μια εντόπια κοινωνία αλλά και του κοινωνικού αποκλεισμού που βιώνει. Όλα αυτά είναι φαινόμενα που εξακολουθούν να υπάρχουν και σήμερα και μας γεμίζουν στεναχώρια, λύπη και οργή . Αποτελούν σημεία των καιρών στα οποία έχουμε οδηγηθεί μέσα από τις αλλεπάλληλες κρίσεις αλλά και μέσα από τις πολιτικές που ακολουθούνται από τις πιο ισχυρές χώρες. Είναι ένα τεράστιο κοινωνικό και πολιτιστικό πρόβλημα και η τέχνη βλέπει τα πάντα μέσα από το πρίσμα του ανθρωπισμού, του ουμανισμού».

«Για κάθε γυναίκα που βιάζεται, κακοποιείται ή δολοφονείται είναι σαν να υφίσταμαι το ίδιο πράγμα κι εγώ προσωπικά και κάθε γυναίκα»
«Δυστυχώς, ακόμα και σήμερα , υπάρχουν κάποιοι άντρες που δεν μπορούν να καταλάβουν ότι η σύζυγος ή η σύντροφος δεν είναι κτήμα τους και προτιμούν να την σκοτώσουν, να τη σπάσουν στο ξύλο ή να την κακοποιήσουν με οποιοδήποτε τρόπο παρά να την αφήσουν ελεύθερη όπως δικαιούται κάθε ανθρώπινο ον να επιλέξει πώς θα ζήσει τη ζωή του. Κάθε φορά που ακούω κάτι τέτοιο, θυμώνω, θλίβομαι. Για κάθε γυναίκα που βιάζεται, κακοποιείται ή δολοφονείται είναι σαν υφίσταμαι το ίδιο πράγμα κι εγώ προσωπικά και κάθε γυναίκα».

«Η αλλαγή έρχεται μέσα από την ενεργοποίηση και τις διεκδικήσεις των πολιτών»

«Πρέπει να ληφθούν μέτρα. Η πολιτεία θα πρέπει να διασφαλίσει την προστασία των γυναικών. Έχουμε όμως ζήσει και φαινόμενα όπως το αδιανόητο περιστατικό με ένα νέο κορίτσι που πήγε έξω από ένα αστυνομικό τμήμα για να ζητήσει προστασία και της είπαν ότι… ”το περιπολικό δεν είναι ταξί”… Αυτά είναι απίστευτα πράγματα για μια πολιτεία που θέλει να λέγεται προηγμένη, δημοκρατική και ότι φροντίζει τους πολίτες της. Δυστυχώς, τα φαινόμενα δείχνουν πολλές φορές ακριβώς το αντίθετο. Δεν ξέρω πια τι πρέπει να γίνει. Ίσως χρειάζεται να ξεσηκωθούμε όλοι, να βγούμε στους δρόμους, όχι μόνο για αυτά τα ζητήματα, αλλά και για όλα όσα βιώνουμε. Κανένας δεν προχωρά μόνος του.

Η αλλαγή έρχεται μέσα από την ενεργοποίηση και τις διεκδικήσεις των πολιτών, είτε με την ψήφο τους είτε με τη συμμετοχή τους στα κοινά, είτε με τις διαδηλώσεις και τις διαμαρτυρίες».