«Άσε να πάθει για να μάθει»: Τι κρύβεται πίσω από το Fafo Parenting

Ζεις σε μια εποχή που η γονεϊκότητα μοιάζει με διαρκές τεστ αντοχών. Από τη μία σου λένε να είσαι παρών, ήρεμος, να εξηγείς τα πάντα, να ρυθμίζεις συναισθήματα που ούτε εσύ έμαθες ποτέ να ονομάζεις. Από την άλλη, εμφανίζεται το Fafo parenting, πιο ωμό, πιο απότομο, σχεδόν απελευθερωτικό στην πρώτη ανάγνωση. «Άσε το παιδί να πάθει για να μάθει», χωρίς πολλές κουβέντες, χωρίς συναισθηματικά μαξιλαράκια. Και κάπου εκεί αρχίζεις να αναρωτιέσαι αν πρόκειται για επιστροφή στην κοινή λογική ή για μια επικίνδυνη απλοποίηση της σχέσης με το παιδί. Γιατί άλλο τα όρια και άλλο η εγκατάλειψη, άλλο η εμπειρία και άλλο η ντροπή.

Τι πραγματικά σημαίνει Fafo parenting

Αν το απογυμνώσεις από τα viral βίντεο και τις υπερβολές, το Fafo δεν είναι κάτι καινούριο. Είναι η ιδέα των φυσικών συνεπειών, το να μη σώσεις το παιδί από κάθε μικρή δυσφορία. Δεν θέλει μπουφάν και κρυώνει, δεν μαζεύει τα παιχνίδια και κάτι χαλάει, δεν ακούει και το αποτέλεσμα δεν είναι ευχάριστο. Το πρόβλημα δεν είναι η συνέπεια, αλλά ο τρόπος. Όταν το Fafo γίνεται τιμωρία μεταμφιεσμένη σε μάθημα, τότε παύει να εκπαιδεύει. Το παιδί δεν μαθαίνει υπευθυνότητα, μαθαίνει ότι ο ενήλικας αποσύρεται. Οι ψυχολόγοι συμφωνούν ότι η εμπειρία έχει νόημα μόνο όταν ο γονιός παραμένει συναισθηματικά παρών. Δεν είναι «έπαθες, πρόβλημά σου», αλλά «έπαθες, είμαι εδώ να το καταλάβουμε μαζί».

Γιατί κουράστηκαν οι γονείς από το gentle parenting

Το gentle parenting, όπως εφαρμόστηκε στα social media, φόρτωσε στους γονείς έναν ρόλο σχεδόν υπεράνθρωπο. Να ρυθμίζεις, να εξηγείς, να αντέχεις, να μη θυμώνεις ποτέ. Πολλοί μεγάλωσαν χωρίς αυτά τα εργαλεία και ξαφνικά τους ζητήθηκε να τα εφαρμόσουν τέλεια. Η εξάντληση δεν άργησε να έρθει. Το Fafo μοιάζει τότε σαν ανάσα. Σου δίνει άδεια να μην είσαι διαρκώς σε διαπραγμάτευση, να βάλεις όρια χωρίς τύψεις. Το ρίσκο όμως είναι να περάσεις από την υπερβολική εμπλοκή στην πλήρη αποστασιοποίηση. Η γνώση εδώ είναι ότι το gentle δεν σημαίνει permissive και το Fafo δεν σημαίνει σκληρό. Και τα δύο, όταν δουλεύουν σωστά, στηρίζονται σε σαφή όρια και σε ενήλικη ευθύνη.

Πότε η εμπειρία γίνεται τραύμα

Τα παιδιά μαθαίνουν από τις συνέπειες, αλλά μαθαίνουν ακόμα περισσότερο από το πώς στέκεσαι δίπλα τους όταν αυτές συμβαίνουν. Αν η στάση σου είναι ειρωνική, απορριπτική ή τιμωρητική, το μήνυμα που περνάει δεν είναι «έμαθα», αλλά «δεν αξίζω βοήθεια». Εκεί γεννιέται η ντροπή. Η ουσιαστική γνώση είναι ότι η αυτονομία χτίζεται μέσα σε σχέση, όχι στην απουσία της. Το παιδί χρειάζεται να νιώσει ότι μπορεί να αποτύχει χωρίς να χάσει τη σύνδεση. Όταν το Fafo εφαρμόζεται με ασφάλεια, ηλικιακή κατανόηση και παρουσία, τότε πράγματι διδάσκει. Όταν εφαρμόζεται σαν αδιαφορία με παιδαγωγική ταμπέλα, τότε απλώς μεταφέρει το βάρος στο παιδί.

Κάπου ανάμεσα στο κουρασμένο gentle και στο επιθετικό Fafo υπάρχει μια πιο ώριμη εκδοχή γονεϊκότητας. Όρια καθαρά, συνέπειες φυσικές, αλλά και συναισθηματική διαθεσιμότητα. Δεν χρειάζεται να διαλέξεις στρατόπεδο, ούτε να υιοθετήσεις όρους που γίνονται τάση και μετά ξεφουσκώνουν. Αυτό που χρειάζεται είναι να θυμάσαι ότι η δουλειά σου δεν είναι να σκληραγωγήσεις το παιδί, αλλά να το βοηθήσεις να αντέχει τον κόσμο χωρίς να φοβάται τη σχέση. Και αυτό δεν γίνεται ούτε με ατελείωτες εξηγήσεις, ούτε με κλειστές πόρτες. Γίνεται με παρουσία, συνέπεια και λίγη εμπιστοσύνη ότι το παιδί μαθαίνει καλύτερα όταν δεν είναι μόνο.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock