Δεν θέλω να πάω σχολείο: Τι μπορεί να κρύβεται πίσω από το άγχος της Κυριακής

Το απόγευμα της Κυριακής μπορεί να ξεκινήσει ήρεμα και ξαφνικά το παιδί να θυμηθεί ότι πονάει η κοιλιά του, ότι δεν βρίσκει την κασετίνα του ή ότι δεν θέλει να πάει σχολείο. Το άγχος της Κυριακής δεν είναι απαραίτητα υπερβολή ούτε ένας ευφάνταστος τρόπος για να παραταθεί το Σαββατοκύριακο. Είναι συχνά η αντίδραση του παιδιού στη μετάβαση από την ελευθερία των προηγούμενων ημερών σε ένα πρόγραμμα γεμάτο απαιτήσεις, ώρες, μαθήματα και κοινωνικές ισορροπίες. Όσο πλησιάζει η Δευτέρα, τόσο πιο συγκεκριμένο γίνεται αυτό που μέχρι πριν έμοιαζε μακρινό. Κι επειδή τα παιδιά δεν μπορούν πάντα να εξηγήσουν τι αισθάνονται, το σώμα, η γκρίνια ή η σιωπή αναλαμβάνουν να μιλήσουν.

Το άγχος δεν αφορά πάντα τα μαθήματα

Όταν το παιδί λέει ότι δεν θέλει να πάει σχολείο, είναι εύκολο να σκεφτείς αμέσως ένα δύσκολο διαγώνισμα ή μια εργασία που δεν ολοκληρώθηκε. Μπορεί όμως να το απασχολεί κάτι εντελώς διαφορετικό, μια φιλία που άλλαξε, ένα σχόλιο που το έκανε να νιώσει άβολα, ο φόβος μήπως σηκωθεί στον πίνακα ή η αίσθηση ότι πρέπει συνεχώς να τα καταφέρνει. Αν το ρωτήσεις επίμονα «τι έχεις;», πιθανότατα θα πάρεις το περίφημο «τίποτα», που στην παιδική γλώσσα συχνά σημαίνει «δεν ξέρω πώς να σου το πω». Δοκίμασε μια πιο συγκεκριμένη και ήρεμη ερώτηση, όπως «ποια στιγμή της Δευτέρας θα ήθελες να μπορούσες να αποφύγεις;». Έτσι του δίνεις χώρο να αναζητήσει την απάντηση χωρίς να αισθανθεί ότι ανακρίνεται.

Η προβλεψιμότητα κάνει τη Δευτέρα μικρότερη

Το παιδικό άγχος μεγαλώνει όταν όλα μοιάζουν ασαφή και επείγοντα. Μια απλή κυριακάτικη προετοιμασία μπορεί να δημιουργήσει αίσθηση ελέγχου, αρκεί να μη μετατραπεί σε στρατιωτική επιχείρηση. Ετοίμασε μαζί του την τσάντα, διαλέξτε ρούχα, θυμηθείτε τι περιλαμβάνει το πρόγραμμα και βρείτε ένα μικρό ευχάριστο σημείο μέσα στην επόμενη ημέρα. Ίσως είναι το αγαπημένο του μάθημα, το διάλειμμα με έναν φίλο ή το φαγητό που θα πάρει μαζί του. Η ιδέα δεν είναι να οργανώσεις κάθε λεπτό, αλλά να κάνεις το άγνωστο λίγο πιο γνώριμο. Πρόσεξε επίσης να μην αφήνεις όλες τις υποχρεώσεις για το βράδυ της Κυριακής. Όταν η μέρα γεμίζει βιασύνη, το παιδί συνδέει ασυναίσθητα την επιστροφή στο σχολείο με ένταση.

Πρώτα χρειάζεται σύνδεση και μετά λύσεις

Μπροστά στην ανησυχία του παιδιού, το γονεϊκό ένστικτο συνήθως βιάζεται να καθησυχάσει. Φράσεις όπως «δεν υπάρχει λόγος να αγχώνεσαι» λέγονται με αγάπη, αλλά μπορεί να κάνουν το παιδί να νιώσει ότι αυτό που βιώνει είναι λάθος ή υπερβολικό. Πιο βοηθητικό είναι να αναγνωρίσεις το συναίσθημα, χωρίς να το μεγαλώσεις. Μπορείς να πεις «καταλαβαίνω ότι η σκέψη της Δευτέρας σε βαραίνει, θέλεις να δούμε μαζί τι θα την έκανε λίγο πιο εύκολη;». Δεν χρειάζεται να προσφέρεις αμέσως πέντε λύσεις, ένα πρόγραμμα και μια μικρή διάλεξη περί υπευθυνότητας. Μερικές φορές το παιδί χρειάζεται πρώτα να καταλάβει ότι μπορεί να φοβάται, να δυσκολεύεται και παρ’ όλα αυτά να προχωρά με κάποιον δίπλα του.

Αν το άγχος της Κυριακής εμφανίζεται περιστασιακά, συνήθως αποτελεί μέρος της προσαρμογής στη σχολική εβδομάδα. Αν όμως γίνεται έντονο, συνοδεύεται συχνά από σωματικές ενοχλήσεις, επηρεάζει τον ύπνο ή οδηγεί σε σταθερή άρνηση για το σχολείο, αξίζει να μιλήσεις με τον εκπαιδευτικό και να αναζητήσεις τι συμβαίνει πίσω από τη συμπεριφορά. Το σημαντικό είναι να μη βιαστείς να χαρακτηρίσεις το παιδί τεμπέλικο, δραματικό ή υπερβολικά ευαίσθητο. Η Κυριακή μπορεί να σου αποκαλύψει όσα εκείνο καταφέρνει να κρατά μέσα του όλη την εβδομάδα. Όταν το ακούς με υπομονή και περιέργεια, δεν εξαφανίζεις ως διά μαγείας κάθε φόβο, του μαθαίνεις όμως κάτι βαθύτερο, ότι τα δύσκολα συναισθήματα μπορούν να ειπωθούν, να κατανοηθούν και να γίνουν πιο διαχειρίσιμα.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock