«Μαμά, το έκανα σωστά;»: Όταν το παιδί χρειάζεται διαρκώς την έγκρισή σου

«Μαμά, είναι ωραία η ζωγραφιά μου;», «Το έκανα σωστά;», «Είσαι σίγουρη ότι μπορώ;». Όταν ακούς τις ίδιες ερωτήσεις ξανά και ξανά, η πρώτη σου αντίδραση είναι να απαντήσεις με ακόμη περισσότερη ενθάρρυνση. Του λες πως τα κατάφερε υπέροχα, πως είναι έξυπνο, ταλαντούχο και ικανό. Κι όμως, λίγα λεπτά αργότερα επιστρέφει για μία ακόμη δόση βεβαιότητας. Δεν αμφισβητεί τα λόγια σου, απλώς δεν έχει μάθει ακόμη να βρίσκει μέσα του την απάντηση που αναζητά. Η συνεχής ανάγκη για επιβεβαίωση δεν καλύπτεται με ατελείωτους επαίνους. Περιορίζεται όταν βοηθάς ένα παιδί να παρατηρεί, να αποφασίζει και να εμπιστεύεται σταδιακά τη δική του κρίση.

Πριν απαντήσεις, γύρισε την ερώτηση πίσω

Όταν σε ρωτά αν ζωγράφισε όμορφα ή αν διάλεξε σωστά τα ρούχα του, δεν χρειάζεται να γίνεσαι κάθε φορά η κριτική επιτροπή ενός οικογενειακού talent show. Μπορείς να απαντήσεις με μια ήρεμη ερώτηση, όπως «Εσένα τι σου αρέσει περισσότερο;» ή «Πώς νιώθεις για την επιλογή σου;». Έτσι, δεν αρνείσαι την προσοχή σου, αλλά μεταφέρεις απαλά το βλέμμα του από τη δική σου γνώμη στη δική του εμπειρία. Στην αρχή ίσως επιμείνει να ακούσει το γνώριμο «μπράβο». Με τον καιρό, όμως, θα αρχίσει να αναγνωρίζει μόνο του τι του αρέσει, τι το δυσκολεύει και για ποιο πράγμα αισθάνεται περήφανο.

Περιέγραψε την προσπάθεια αντί να μοιράζεις ταμπέλες

Οι γενικές φράσεις, όπως «είσαι καταπληκτικός» ή «είσαι η καλύτερη», ακούγονται γλυκές, αλλά δεν εξηγούν σε ένα παιδί τι ακριβώς έκανε καλά. Προτίμησε να περιγράψεις κάτι συγκεκριμένο. Πες, για παράδειγμα, «Παρατήρησα ότι δοκίμασες ξανά, παρόλο που δυσκολεύτηκες» ή «Διάλεξες μόνη σου τα χρώματα και τα συνδύασες με ενδιαφέρον τρόπο». Αυτή η μορφή αναγνώρισης του δίνει πληροφορίες για τις ικανότητές του και δεν το κάνει να εξαρτάται από μια εντυπωσιακή αξιολόγηση. Μαθαίνει ότι η αξία του δεν βρίσκεται στο αν είναι πάντα τέλειο, αλλά στην προσπάθεια, στην επιμονή, στις επιλογές και στη δυνατότητά του να εξελίσσεται.

Άφησέ το να αντέξει τη μικρή αβεβαιότητα

Μερικές φορές σπεύδεις να καθησυχάσεις επειδή δυσκολεύεσαι να βλέπεις το παιδί σου αναποφάσιστο. Η αυτοπεποίθηση, όμως, δεν δημιουργείται όταν εξαφανίζεις κάθε αμφιβολία πριν προλάβει να τη διαχειριστεί. Χτίζεται μέσα από μικρές, ασφαλείς αποφάσεις, όπως ποιο βιβλίο θα διαβάσει, τι δώρο θα επιλέξει για έναν φίλο ή με ποιον τρόπο θα ολοκληρώσει μια εργασία. Αν κάνει μια επιλογή που δεν λειτουργήσει τέλεια, αντιστάσου στην παρόρμηση να πεις «σου τα έλεγα». Ρώτησέ το τι κατάλαβε και τι θα δοκίμαζε διαφορετικά. Το λάθος τότε παύει να είναι απόδειξη ανικανότητας και γίνεται χρήσιμη πληροφορία για την επόμενη προσπάθεια.

Δεν χρειάζεται να σταματήσεις να επαινείς, ούτε να μετατραπείς σε μυστηριώδη γονιό που απαντά σε κάθε ερώτηση με άλλη ερώτηση. Χρειάζεται απλώς να αφήνεις λίγο περισσότερο χώρο στη δική του φωνή. Η εσωτερική σιγουριά δεν εμφανίζεται ξαφνικά, καλλιεργείται μέσα από πολλές καθημερινές στιγμές στις οποίες το παιδί νιώθει ότι το ακούς, χωρίς να αποφασίζεις πάντα εσύ για την αξία όσων κάνει. Κάθε φορά που το βοηθάς να παρατηρήσει την προσπάθειά του, να εκφράσει τη γνώμη του και να αντέξει μια μικρή αμφιβολία, του χαρίζεις κάτι βαθύτερο από ένα «μπράβο», την πεποίθηση ότι μπορεί να στηριχθεί στον εαυτό του.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock