Μοιράζομαι σημαίνει νοιάζομαι: 5 τρόποι να το δείξεις στο παιδί σου

Υπάρχουν λίγες λέξεις που ακούγονται τόσο συχνά στην παιδική ηλικία όσο το «μοιράσου το». Το λες στην παιδική χαρά, στο σπίτι, στις διακοπές, στα γενέθλια. Κι όμως, για ένα μικρό παιδί το μοίρασμα δεν είναι καθόλου αυτονόητο. Όταν ένα παιδί κρατά σφιχτά το αγαπημένο του παιχνίδι, δεν είναι εγωιστικό. Απλώς βρίσκεται σε μια ηλικία όπου προσπαθεί να καταλάβει τι του ανήκει, πώς λειτουργούν οι σχέσεις και πού τελειώνουν οι δικές του ανάγκες και αρχίζουν των άλλων. Αν θέλεις να μάθει να μοιράζεται, δεν αρκεί να το διορθώνεις κάθε φορά που αρνείται. Χρειάζεται να του δείξεις τι σημαίνει γενναιοδωρία στην πράξη. Και αυτό είναι ίσως το πιο όμορφο μάθημα που μπορεί να πάρει, γιατί το μοίρασμα δεν αφορά μόνο τα παιχνίδια. Αφορά την ενσυναίσθηση, τη συνεργασία και την ικανότητα να συνυπάρχει με τους άλλους.

Το παιδί βλέπει πολύ περισσότερα απ’ όσα ακούει

Οι γονείς συχνά πιστεύουμε ότι τα παιδιά μαθαίνουν από τις συμβουλές μας. Η αλήθεια είναι ότι μαθαίνουν κυρίως από αυτά που παρατηρούν. Αν θέλεις να μεγαλώσεις ένα παιδί που μοιράζεται, ξεκίνα από τις μικρές καθημερινές στιγμές. Πρόσφερε ένα κομμάτι από το φρούτο σου, δώσε τη θέση σου, βοήθησε κάποιον χωρίς αντάλλαγμα και εξήγησέ του τι κάνεις. Όχι σαν μάθημα, αλλά σαν φυσικό κομμάτι της ζωής. Όταν ένα παιδί βλέπει ότι οι άνθρωποι γύρω του προσφέρουν, αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι η φροντίδα και η συνεργασία είναι φυσιολογικές συμπεριφορές. Οι ειδικοί της παιδικής ανάπτυξης εξηγούν ότι τα παιδιά μιμούνται τα πρότυπά τους πολύ πριν κατανοήσουν πλήρως τις έννοιες πίσω από τις πράξεις. Με άλλα λόγια, το παράδειγμά σου έχει μεγαλύτερη δύναμη από οποιαδήποτε ομιλία περί καλών τρόπων.

Η προετοιμασία αποτρέπει τις συγκρούσεις

Έχεις παρατηρήσει ότι τα περισσότερα δράματα ξεκινούν όταν εμφανίζεται ξαφνικά ένα άλλο παιδί που θέλει ακριβώς το ίδιο παιχνίδι; Το μοίρασμα γίνεται πιο εύκολο όταν το παιδί νιώθει ασφαλές. Πριν έρθουν φίλοι στο σπίτι ή πριν βρεθείτε σε μια συνάντηση με άλλα παιδιά, συζήτησε μαζί του τι πρόκειται να συμβεί. Ρώτησέ το ποια παιχνίδια θα ήθελε να κρατήσει μόνο για τον εαυτό του και ποια μπορεί να χρησιμοποιήσει η παρέα. Με αυτόν τον τρόπο νιώθει ότι έχει λόγο και έλεγχο, κάτι που μειώνει σημαντικά την ανάγκη να υπερασπιστεί τα πράγματά του. Παράλληλα, το βοηθάς να καταλάβει ότι η φιλοξενία και το μοίρασμα δεν σημαίνουν ότι χάνει κάτι δικό του. Σημαίνουν ότι δημιουργεί χώρο για να περάσουν όλοι καλά μαζί. Και αυτή είναι μια δεξιότητα που θα του φανεί χρήσιμη πολύ πέρα από τα παιδικά χρόνια.

Άφησέ το να ανακαλύψει μόνο του τη λύση

Κάθε φορά που δύο παιδιά διαφωνούν για ένα παιχνίδι, το ένστικτό μας λέει να τρέξουμε αμέσως να λύσουμε το πρόβλημα. Όμως πολλές φορές αξίζει να περιμένεις λίγα δευτερόλεπτα. Τα παιδιά έχουν εκπληκτική ικανότητα να διαπραγματεύονται όταν τους δοθεί η ευκαιρία. Μπορεί να βρουν εναλλάξ σειρά, να ανταλλάξουν παιχνίδια ή να επινοήσουν έναν δικό τους τρόπο συνεργασίας. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα παρέμβεις ποτέ. Αν κάποιος πληγωθεί ή αν η κατάσταση ξεφύγει, η παρουσία σου είναι απαραίτητη. Ωστόσο, όταν επιτρέπεις στο παιδί να αντιμετωπίζει μικρές κοινωνικές δυσκολίες, του δίνεις την ευκαιρία να αναπτύξει δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων, αυτορρύθμισης και επικοινωνίας. Παράλληλα, μην ξεχνάς να αναγνωρίζεις κάθε προσπάθεια μοιράσματος. Ένα ειλικρινές «μου άρεσε πολύ ο τρόπος που το χειρίστηκες» έχει συχνά μεγαλύτερη αξία από οποιαδήποτε επιβράβευση.

Το μοίρασμα δεν είναι ένας κανόνας που απομνημονεύεται, αλλά μια στάση ζωής που χτίζεται σιγά σιγά. Κάθε φορά που το παιδί βλέπει καλοσύνη, συνεργασία και σεβασμό, προσθέτει ένα μικρό κομμάτι στο παζλ της κοινωνικής του ανάπτυξης. Κάποιες μέρες θα μοιράζεται τα πάντα και κάποιες άλλες ούτε κατά διάνοια. Αυτό είναι μέρος της διαδικασίας. Εκείνο που έχει σημασία είναι να καταλάβει πως πίσω από το μοίρασμα δεν κρύβεται η υποχρέωση, αλλά η σύνδεση με τους άλλους ανθρώπους. Όταν ένα παιδί ανακαλύψει ότι η χαρά μπορεί να πολλαπλασιάζεται όταν τη μοιράζεσαι, τότε έχει μάθει κάτι πολύ μεγαλύτερο από το να δανείζει ένα παιχνίδι. Έχει αρχίσει να καταλαβαίνει τι σημαίνει να νοιάζεσαι πραγματικά για τους ανθρώπους γύρω του.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock