Μωρό και φαγητό: Τι να περιμένεις κάθε μήνα

Η στιγμή που κρατάς ένα μωρό στην αγκαλιά σου συνοδεύεται από πολλές μικρές απορίες, και μία από τις μεγαλύτερες είναι το φαγητό. Πόσο πρέπει να τρώει, κάθε πότε, αν χορταίνει αρκετά ή αν πεινάει περισσότερο. Στην πραγματικότητα όμως, τα μωρά δεν λειτουργούν με μαθηματική ακρίβεια. Έχουν τον δικό τους ρυθμό, τις δικές τους ανάγκες και έναν πολύ ξεκάθαρο τρόπο να σου δείχνουν τι θέλουν. Το πρώτο πράγμα που αξίζει να θυμάσαι είναι ότι η όρεξη ενός μωρού αλλάζει συνεχώς, ειδικά μέσα στον πρώτο χρόνο. Υπάρχουν εβδομάδες που τρώει σαν μικρός πρωταθλητής και άλλες που μοιάζει να μην ενδιαφέρεται καθόλου. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά. Σημαίνει ότι μεγαλώνει. Όσο κι αν θα ήθελες έναν πίνακα με απόλυτες ποσότητες, το πιο χρήσιμο εργαλείο είναι να μάθεις να διαβάζεις τα σημάδια πείνας και κορεσμού του παιδιού σου. Εκεί κρύβεται η πραγματική ισορροπία.

Οι πρώτες εβδομάδες: μικρό στομάχι, μεγάλος ρυθμός

Στις πρώτες ημέρες ζωής το στομάχι ενός νεογέννητου είναι απίστευτα μικρό. Για αυτό και τρώει πολύ λίγο κάθε φορά, αλλά πολύ συχνά. Συνήθως ζητάει γάλα κάθε δύο με τρεις ώρες, είτε πρόκειται για μητρικό γάλα είτε για φόρμουλα. Στην αρχή οι ποσότητες είναι ελάχιστες, όμως αυξάνονται γρήγορα μέσα στις πρώτες εβδομάδες. Μέχρι τον πρώτο μήνα τα περισσότερα μωρά καταναλώνουν περίπου 90 έως 120 ml ανά γεύμα και ο ρυθμός αρχίζει να γίνεται λίγο πιο προβλέψιμος. Αν θηλάζεις, δεν μπορείς να μετρήσεις ακριβώς την ποσότητα και αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό. Το σώμα και το μωρό συνεργάζονται καλύτερα από οποιαδήποτε μεζούρα. Μπορείς να καταλάβεις ότι τρώει αρκετά από κάτι πολύ απλό, τις βρεγμένες πάνες μέσα στην ημέρα. Αν είναι αρκετές, τότε το μωρό σου τρέφεται σωστά. Σε αυτή τη φάση το βασικό δεν είναι το πρόγραμμα αλλά η ανταπόκριση. Όταν το μωρό δείχνει ότι πεινάει, το ταΐζεις.

Από τον δεύτερο μέχρι τον έκτο μήνα: η όρεξη μεγαλώνει

Καθώς περνούν οι μήνες, το μωρό αρχίζει να μεγαλώνει γρήγορα και μαζί μεγαλώνει και η όρεξή του. Στον δεύτερο και τρίτο μήνα τα περισσότερα μωρά πίνουν μεγαλύτερες ποσότητες γάλακτος και οι αποστάσεις ανάμεσα στα γεύματα αρχίζουν να μεγαλώνουν λίγο. Μπορεί να τρώνε κάθε τρεις ή τέσσερις ώρες και να καταναλώνουν περίπου 120 έως 150 ml τη φορά. Μέχρι τον τέταρτο μήνα η ποσότητα αυξάνεται ακόμα περισσότερο. Παράλληλα, αρχίζεις να παρατηρείς κάτι ενδιαφέρον. Το μωρό σου επικοινωνεί όλο και πιο ξεκάθαρα πότε πεινάει. Γυρίζει το κεφάλι, βάζει τα χέρια στο στόμα, κάνει μικρές κινήσεις αναζήτησης. Το κλάμα συνήθως εμφανίζεται τελευταίο, όταν έχει ήδη πεινάσει αρκετά. Κάπου κοντά στον έκτο μήνα εμφανίζεται και μια άλλη μεγάλη αλλαγή, η εισαγωγή στερεών τροφών. Δεν αντικαθιστούν το γάλα, απλώς ανοίγουν μια νέα εμπειρία γεύσεων και υφών που σταδιακά θα γίνει μέρος της καθημερινότητας.

Από τους έξι μήνες μέχρι τον πρώτο χρόνο: ο κόσμος των γεύσεων

Μετά τον έκτο μήνα το μωρό μπαίνει σε μια εντελώς νέα φάση. Το γάλα παραμένει η βασική πηγή θρέψης, αλλά οι στερεές τροφές αρχίζουν να αποκτούν πραγματικό ρόλο. Στην αρχή οι ποσότητες είναι μικρές, λίγες κουταλιές που λειτουργούν περισσότερο ως γνωριμία με το φαγητό. Σιγά σιγά όμως το παιδί δοκιμάζει περισσότερες γεύσεις, φρούτα, λαχανικά, δημητριακά, μαλακές τροφές που μπορεί να πιάσει με τα χέρια του. Αυτή η περίοδος είναι σημαντική όχι μόνο διατροφικά αλλά και αναπτυξιακά. Το μωρό μαθαίνει να μασάει, να πιάνει τροφή, να συμμετέχει στο οικογενειακό τραπέζι. Μέχρι τον ένατο μήνα περίπου οι θερμίδες προέρχονται κυρίως από το γάλα. Προς τον πρώτο χρόνο όμως το φαγητό αρχίζει να καλύπτει περίπου το μισό της καθημερινής ενέργειας. Η εξερεύνηση είναι βασικό κομμάτι της διαδικασίας. Θα λερωθεί, θα παίξει με το φαγητό, θα δοκιμάσει και θα απορρίψει. Όλα αυτά είναι μέρος της μάθησης.

Καθώς πλησιάζει το πρώτο κεράκι, το μωρό αρχίζει να μοιάζει περισσότερο με μικρό άνθρωπο στο τραπέζι. Το φαγητό του γίνεται πιο κοντά σε αυτό της οικογένειας, με μικρές προσαρμογές στην υφή και στην ασφάλεια. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι σε αυτό το σημείο έχει ήδη χτιστεί κάτι πολύ ουσιαστικό, μια σχέση εμπιστοσύνης με το φαγητό. Έχει μάθει ότι η πείνα ακούγεται, ότι το σώμα του ξέρει πότε χρειάζεται τροφή και πότε έχει χορτάσει. Αυτό το μάθημα είναι ίσως πιο σημαντικό από οποιαδήποτε ποσότητα γάλακτος ή κουταλιά πουρέ. Γιατί τελικά η διατροφή ενός παιδιού δεν είναι μόνο αριθμοί και γραμμάρια. Είναι μια καθημερινή συνομιλία ανάμεσα στο παιδί και σε εσένα, γεμάτη παρατήρηση, υπομονή και μικρές στιγμές σύνδεσης. Και μέσα σε αυτή τη διαδικασία, μεγαλώνετε και οι δύο μαζί.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock