Αν το καλοσκεφτείς, τα παιδιά μεγαλώνουν σε έναν κόσμο που τα βομβαρδίζει με εικόνες, απόψεις και στερεότυπα πριν προλάβουν να πουν τη λέξη νερό. Παρατηρούν τα πάντα, από το ποιος μιλάει διαφορετικά μέχρι το ποιος έχει άλλη απόχρωση δέρματος, και φτιάχνουν μέσα τους έναν χάρτη του κόσμου που δεν έχει πάντα την ακρίβεια που θα θέλαμε. Κι εδώ είναι που μπαίνει η διαφορετικότητα. Όχι σαν θεωρία, αλλά σαν ένα πραγματικό δώρο που μπορείς να προσφέρεις στο παιδί σου, μαζί με τις αγαπημένες του ώρες παιχνιδιού. Η επαφή με ανθρώπους που δεν του μοιάζουν δεν είναι απλώς καλή για εκείνους, είναι απαραίτητη και για το ίδιο.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Πώς χτίζονται οι πρώτες ασυνείδητες προτιμήσεις
Αυτό που συχνά ξεχνάμε είναι πόσο νωρίς ξεκινούν όλα. Ακόμα και τα βρέφη στρέφονται πιο εύκολα σε πρόσωπα και φωνές που τους φαίνονται οικεία και αυτό δεν έχει να κάνει με ρατσισμό αλλά με τον τρόπο που δουλεύει ο εγκέφαλος. Τα μικρά παιδιά διαβάζουν τον κόσμο από τα εξωτερικά χαρακτηριστικά, μέχρι να καταλάβουν τι σημαίνει χαρακτήρας και αξίες. Αν όμως το περιβάλλον τους είναι μονότονο, αν βλέπουν συνεχώς ανθρώπους που τους μοιάζουν, τότε αυτή η οικειότητα γίνεται κανόνας. Γι’ αυτό η έκθεση σε διαφορετικές κουλτούρες, προφορές και πρόσωπα λειτουργεί σαν άνοιγμα παραθύρου σε έναν πιο μεγάλο κόσμο. Το παιδί δεν εκπλήσσεται από το διαφορετικό, το μαθαίνει.
Γιατί η καθημερινή επαφή αλλάζει τα πάντα
Όταν το παιδί βλέπει συχνά ανθρώπους από διαφορετικές ομάδες, ο εγκέφαλος σταματά να τους βάζει στην κατηγορία «ξένοι». Τα πρόσωπα γίνονται γνώριμα, οι φωνές αποκτούν ρυθμό που δεν του φαίνεται περίεργος, οι συμπεριφορές αποκτούν αποχρώσεις και όχι ταμπέλες. Έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά που μεγαλώνουν σε μεικτά περιβάλλοντα αναγνωρίζουν με μεγαλύτερη ευκολία χαρακτηριστικά άλλων φυλών, έχουν λιγότερα στερεότυπα και χτίζουν φυσικά αυτό που κυνηγάμε τόσο πολύ αργότερα, την ανοιχτή ματιά προς τους άλλους. Δεν πρόκειται για διάλεξη πάνω στη διαφορετικότητα αλλά για μια καθημερινή τριβή που δουλεύει αθόρυβα και αποτελεσματικά μέσα τους.
Το δικαίωμα στο «ανήκω» δεν είναι πολυτέλεια
Όταν ένα παιδί ανήκει σε μια μειονότητα, η ύπαρξη συνομηλίκων αλλά και ενηλίκων που του μοιάζουν λειτουργεί σαν άγκυρα. Νιώθει ότι υπάρχει χώρος για το ίδιο, ότι η ταυτότητά του δεν είναι κάτι που πρέπει να κρύβει. Οι έρευνες μάλιστα δείχνουν ότι τα παιδιά που βλέπουν δασκάλους, μέντορες ή φίλους από το δικό τους υπόβαθρο αναπτύσσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και καλύτερη πορεία στο σχολείο. Δεν είναι μικρό πράγμα να βλέπεις μπροστά σου έναν άνθρωπο που σου λέει, χωρίς να χρειαστεί να το πει, ότι χωράς.
Η ουσία είναι ότι η διαφορετικότητα είναι τόσο σημαντική όσο και το παιχνίδι. Ανοίγει τον κόσμο των παιδιών, γλυκαίνει τα πρώτα τους συμπεράσματα, μειώνει τον φόβο για το άγνωστο και ενισχύει το αίσθημα ότι το δικό τους κομμάτι έχει θέση στο παζλ. Και το πιο όμορφο είναι ότι δεν χρειάζονται ειδικά σεμινάρια ή θεωρίες, χρειάζονται άνθρωποι, παρέες, γειτονιές και στιγμές που τους δείχνουν ότι ο κόσμος δεν είναι ένας, είναι πολλοί, και όλοι χωράμε μέσα του.
Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ