Ένας χωρισμός μέσα στην οικογένεια δεν αφορά μόνο τους δύο ανθρώπους που αποφάσισαν να αλλάξουν πορεία. Αλλάζει τις Κυριακές, τις γιορτές, τις επισκέψεις, ακόμη και τη θέση κάποιου στο οικογενειακό τραπέζι. Το παιδί αντιλαμβάνεται αυτές τις μετακινήσεις πολύ πριν του εξηγήσεις τι συμβαίνει. Μπορεί να ακούσει μισές συζητήσεις, να δει ένα άδειο δωμάτιο ή να αναρωτηθεί γιατί η αγαπημένη του θεία έρχεται πλέον μόνη. Αν δεν πάρει μια καθαρή απάντηση, θα προσπαθήσει να συμπληρώσει μόνο του τα κενά, συνήθως με σενάρια πιο τρομακτικά από την πραγματικότητα. Δεν χρειάζεσαι περίπλοκες αναλύσεις. Χρειάζεσαι ήρεμη φωνή, απλές λέξεις και μια αλήθεια προσαρμοσμένη στην ηλικία του.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Πες την αλήθεια, χωρίς να του παραδώσεις όλο τον φάκελο
Μπορείς να πεις ότι οι δύο άνθρωποι αποφάσισαν να μη ζουν πια ως ζευγάρι, επειδή δεν ήταν καλά μαζί. Αυτή είναι μια ειλικρινής εξήγηση, χωρίς κατηγορίες και περιττές λεπτομέρειες. Δεν χρειάζεται να αναφερθείς σε απιστίες, οικονομικές διαφωνίες ή οικογενειακές συγκρούσεις. Το παιδί δεν είναι ούτε δικαστής ούτε ο κατάλληλος άνθρωπος για να φυλάξει μυστικά ενηλίκων. Απόφυγε επίσης χαρακτηρισμούς όπως «τον παράτησε» ή «εκείνη κατέστρεψε την οικογένεια», ακόμη κι αν έχεις ισχυρή άποψη. Όταν κατηγορείς κάποιον που το παιδί αγαπά, το αναγκάζεις να διαλέξει συναισθηματική πλευρά. Δώσε του τις πληροφορίες που χρειάζεται για να καταλάβει την αλλαγή, όχι όσες χρειάζεσαι εσύ για να εκτονώσεις τη δική σου απογοήτευση.
Ξεκαθάρισε τι αλλάζει και κυρίως τι παραμένει ίδιο
Τα παιδιά φοβούνται λιγότερο μια αλλαγή όταν γνωρίζουν πώς θα επηρεάσει την καθημερινότητά τους. Εξήγησε, λοιπόν, αν ο θείος θα μένει σε άλλο σπίτι, αν θα συνεχίσουν να βλέπονται και τι θα συμβεί στις οικογενειακές συναντήσεις. Μην υποσχεθείς πράγματα που δεν γνωρίζεις με βεβαιότητα, όπως ότι «όλα θα είναι ακριβώς όπως πριν». Δεν θα είναι, και το παιδί πιθανότατα το καταλαβαίνει. Μπορείς όμως να του πεις τι μένει σταθερό, ότι και οι δύο συγγενείς εξακολουθούν να το αγαπούν και ότι ο χωρισμός τους δεν προκλήθηκε από κάτι που έκανε εκείνο. Αυτή η διευκρίνιση μπορεί να σου φαίνεται αυτονόητη, αλλά η παιδική σκέψη έχει ένα μικρό ταλέντο να τοποθετεί τον εαυτό της στο κέντρο κάθε ιστορίας.
Άφησέ το να ρωτήσει, ακόμη κι αν η ερώτηση σε ξαφνιάσει
Μην περιμένεις απαραίτητα δάκρυα ή μια βαθιά συζήτηση αντάξια οικογενειακού δράματος. Το παιδί μπορεί να ρωτήσει αν θα συνεχίσει να βλέπει το σκυλάκι του ζευγαριού ή ποιος θα φέρει τώρα το γλυκό στα γενέθλια. Αυτές οι ερωτήσεις δεν είναι αδιάφορες, είναι ο τρόπος του να καταλάβει τι σημαίνει πρακτικά ο χωρισμός. Άκουσέ το χωρίς να διορθώνεις το συναίσθημά του και χωρίς να βιάζεσαι να το καθησυχάσεις με ένα γενικό «μη στενοχωριέσαι». Πες του ότι μπορεί να νιώθει λύπη, θυμό, σύγχυση ή ακόμη και τίποτα ιδιαίτερο. Αν δεν γνωρίζεις μια απάντηση, παραδέξου το. Το «δεν ξέρω ακόμη, αλλά όταν μάθω θα σου πω» χτίζει μεγαλύτερη ασφάλεια από μια βιαστική βεβαιότητα.
Ένας χωρισμός συγγενικού ζευγαριού μπορεί να γεννήσει και μια πιο προσωπική ανησυχία, μήπως χωρίσουν κάποτε και οι δικοί του γονείς. Αν σε ρωτήσει, μην απορρίψεις τον φόβο του ούτε να δώσεις θεαματικούς όρκους για το μέλλον. Μίλησέ του για το παρόν, πες ότι οι σχέσεις των ενηλίκων είναι διαφορετικές μεταξύ τους και ότι, όποιες αλλαγές κι αν συμβαίνουν σε μια οικογένεια, η ευθύνη για τη φροντίδα των παιδιών παραμένει στους μεγάλους. Αυτό που το ηρεμεί πραγματικά δεν είναι η ιδέα μιας ζωής όπου τίποτα δεν αλλάζει. Είναι η βεβαιότητα ότι μπορεί να ρωτά, να εκφράζεται και να βρίσκει απέναντί του έναν ενήλικα που δεν κρύβεται πίσω από ψιθύρους και κλειστές πόρτες.
Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ