Πόσο ευτυχισμένη «πρέπει» να είσαι ως μητέρα;

Η μητρότητα έχει αποκτήσει ένα παράξενο δημόσιο αφήγημα, ότι αν έχεις περισσότερα χρήματα, περισσότερες επιλογές και καλύτερη οργάνωση, τότε λογικά θα είσαι και πιο ευτυχισμένη. Κι όμως, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Αν κοιτάξεις προσεκτικά τις μεγάλες έρευνες για τη γονεϊκότητα, θα δεις ότι οι γονείς με χαμηλότερο εισόδημα δηλώνουν συχνά πως βρίσκουν τη μητρότητα πιο απολαυστική και πιο γεμάτη νόημα. Αυτό από μόνο του αρκεί για να ξεκινήσει ένας ολόκληρος δημόσιος διάλογος, με αναλύσεις για την πίστη, τις αξίες και την «απλότητα» της ζωής. Όμως εσύ, που ζεις την καθημερινότητα της δουλειάς, των υποχρεώσεων και της εσωτερικής πίεσης να τα κάνεις όλα σωστά, ξέρεις ότι η ευτυχία δεν μετριέται τόσο εύκολα. Και κυρίως, δεν χωράει σε έναν πίνακα σύγκρισης εισοδημάτων.

Τι μετράς όταν λες «είμαι ευτυχισμένη»

Όταν λες ότι βρίσκεις τη μητρότητα απολαυστική, τι ακριβώς περιγράφεις; Τη στιγμή που το παιδί σου γελάει και νιώθεις ότι ο κόσμος χωράει στην αγκαλιά σου ή τη συνολική αίσθηση της ζωής σου, με την κούραση, την ευθύνη και τις αμφιβολίες της; Συχνά μιλάμε για ικανοποίηση σαν να αποκλείει το άγχος, ενώ στην πραγματικότητα τα δύο συνυπάρχουν. Μπορεί να νιώθεις βαθιά σύνδεση και νόημα, αλλά ταυτόχρονα να ανησυχείς καθημερινά για το αν το παιδί σου θα τα καταφέρει, αν θα πληγωθεί, αν θα δυσκολευτεί ψυχικά. Η χαρά και το στρες δεν αλληλοαναιρούνται, μπλέκονται. Η μητρότητα δεν είναι ούτε καθαρή ευτυχία ούτε μόνιμη εξάντληση. Είναι μια εμπειρία αντιφατική, ζωντανή, γεμάτη ένταση και τρυφερότητα μαζί. Όταν το αποδεχτείς, απελευθερώνεσαι από τη σύγκριση και σταματάς να μετράς τον εαυτό σου με έναν ιδανικό, άψογο μύθο.

Το άγχος που δεν φαίνεται στα quotes

Στη δημόσια συζήτηση ακούγεται συχνά η ιδέα ότι οι λιγότερο προνομιούχες μητέρες είναι πιο ικανοποιημένες επειδή έχουν πιο ισχυρούς δεσμούς κοινότητας ή πίστης. Μπορεί να ισχύει, όμως αυτό είναι μόνο η μισή εικόνα. Οι ίδιες μητέρες δηλώνουν σε πολύ μεγαλύτερο ποσοστό ότι ανησυχούν μήπως τα παιδιά τους βιώσουν βία, εκφοβισμό, εξαρτήσεις ή μπλεξίματα με τον νόμο. Το άγχος για την ασφάλεια και την ψυχική υγεία είναι εντονότερο, όχι ηπιότερο. Άρα, όταν βλέπεις τίτλους που μιλούν για «πιο ευτυχισμένες φτωχές μητέρες», σκέψου τι μένει εκτός κάδρου. Η ευτυχία δεν αναιρεί την αγωνία. Μπορεί να αγαπάς βαθιά τον ρόλο σου και ταυτόχρονα να κουβαλάς ένα συνεχές βάρος ευθύνης. Αν το παραδεχτείς, δεν μειώνεις την αξία της μητρότητας, την κάνεις πιο αληθινή.

Η παγίδα της σύγκρισης

Για εσένα που ζεις σε μια κοινωνία υπερπληροφόρησης, η μεγαλύτερη παγίδα είναι η σύγκριση. Αν έχεις σπουδές, καριέρα, πρόσβαση σε επιλογές, ίσως νιώθεις ότι οφείλεις να είσαι και απόλυτα ικανοποιημένη. Όταν δεν είσαι, το παίρνεις προσωπικά. Η αφήγηση της «δυσαρεστημένης προνομιούχας μητέρας» σε κάνει να αμφισβητείς τον εαυτό σου. Όμως η ικανοποίηση από τη μητρότητα δεν είναι διαγωνισμός ούτε κοινωνικό πείραμα. Επηρεάζεται από τις προσδοκίες που έχεις μάθει να κουβαλάς, από το πόσο χώρο αφήνεις στον εαυτό σου να είναι και κάτι πέρα από μητέρα, από το αν έχεις δίκτυο υποστήριξης. Το χρήμα διευκολύνει πρακτικά, δεν λύνει όμως το υπαρξιακό ερώτημα του ποια είσαι μέσα σε όλους τους ρόλους σου.

Αν κάτι αξίζει να κρατήσεις, είναι ότι η μητρότητα δεν χωράει σε εύκολα συμπεράσματα. Μπορεί να είναι η πιο ουσιαστική εμπειρία της ζωής σου και ταυτόχρονα η πιο απαιτητική. Μπορεί να νιώθεις ευγνωμοσύνη και κούραση την ίδια μέρα, ακόμα και την ίδια ώρα. Όταν διαβάζεις γενικεύσεις για το ποια μητέρα είναι πιο ευτυχισμένη, θυμήσου ότι οι αριθμοί δεν αποτυπώνουν την εσωτερική σου διαδρομή. Η δική σου εμπειρία δεν χρειάζεται να ταιριάξει σε καμία στατιστική καμπύλη. Χρειάζεται μόνο ειλικρίνεια, επίγνωση και το θάρρος να πεις ότι η ευτυχία στη μητρότητα δεν είναι σταθερή κατάσταση, αλλά μια ζωντανή, αντιφατική διαδικασία που εξελίσσεται μαζί σου.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock