Τα παιδιά χρειάζονται τα δάκρυά τους: 5 φράσεις που καλλιεργούν συναισθηματική νοημοσύνη

Όσο κι αν θέλεις να πιστεύεις ότι έχεις superpowers και μπορείς να κάνεις το παιδί σου να σταματήσει να κλαίει με ένα βλέμμα, η πραγματικότητα είναι λιγότερο μαγική και πολύ πιο ανθρώπινη. Τα παιδιά δεν κλαίνε για να μας δυσκολέψουν τη μέρα, κλαίνε επειδή αυτός είναι ο πιο άμεσος τρόπος να βγάλουν προς τα έξω όσα δεν μπορούν ακόμη να περιγράψουν. Και κάπου ανάμεσα στη βιασύνη της καθημερινότητας και στο «αν σταματήσει τώρα, προλαβαίνω να μαγειρέψω», χάνουμε μια μεγάλη αλήθεια. Τα δάκρυα δεν είναι εχθρός, είναι το πρώτο λεξικό συναισθημάτων των παιδιών. Το θέμα λοιπόν δεν είναι να τα σβήσεις, αλλά να μάθεις να τα διαβάζεις.

Δώσε χώρο στο συναίσθημα για να αναπνεύσει

Όταν λες σε ένα παιδί να μην κλαίει, το μήνυμα που φτάνει δεν είναι «σε αγαπώ και θέλω να ηρεμήσεις». Το μήνυμα είναι «αυτό που νιώθεις είναι άβολο και θα ήθελα να το κλείσουμε στο συρτάρι». Μόνο που ο συναισθηματικός κόσμος ενός παιδιού δε δουλεύει έτσι. Το παιδί χρειάζεται πρώτα από όλα να καταλάβει ότι το συναίσθημά του δεν είναι απειλή, ούτε για εκείνο ούτε για εσένα. Γι’ αυτό μια φράση όπως «είμαι εδώ μαζί σου, μπορείς να κλαις όσο χρειάζεσαι» δεν του δίνει άδεια να συνεχίσει το δράμα, του δίνει την ασφάλεια που του λείπει για να το σταματήσει. Η αποδοχή είναι το οξυγόνο του συναισθήματος και όσο πιο νωρίς το μάθει, τόσο πιο υγιής θα γίνει η σχέση του με όσα νιώθει.

Ονόμασε αυτό που βλέπεις για να χτίσεις συναισθηματικό λεξιλόγιο

Τα παιδιά δε γεννιούνται με την ικανότητα να ξεχωρίζουν τη λύπη από τη ματαίωση και την απογοήτευση από τον φόβο. Μαθαίνουν να ξετυλίγουν τα συναισθήματά τους, όπως μαθαίνουν να δένουν τα κορδόνια τους, με εξάσκηση και καθοδήγηση. Όταν λοιπόν λες «βλέπω τα δάκρυά σου, φαίνεσαι πολύ στεναχωρημένος», του χαρίζεις δύο πολύτιμα εργαλεία. Πρώτον, καταλαβαίνει ότι δεν τρελαίνεται, κάτι του συμβαίνει και κάποιος το βλέπει. Δεύτερον, το βοηθάς να συνδέσει αυτό που νιώθει με μια λέξη και αυτό είναι το πρώτο βήμα για να το διαχειριστεί. Οι ειδικοί συμφωνούν ότι η συναισθηματική νοημοσύνη χτίζεται από πολύ μικρή ηλικία και ξεκινά από κάτι τόσο απλό όσο το «ονομάζω αυτό που νιώθω».

Επικύρωσε τα συναισθήματα για να χτίσεις αυτοπεποίθηση

Όταν λες στο παιδί «τα συναισθήματά σου έχουν λόγο που υπάρχουν», του θυμίζεις κάτι που εμείς οι ενήλικες πολλές φορές ξεχνάμε. Ότι οι αντιδράσεις μας δε μετρούνται πάντα με την κοινή λογική, αλλά με το πώς βιώνουμε τον κόσμο. Για ένα παιδί, μια χαμένη κάρτα Pokémon μπορεί να είναι η κατάρρευση του σύμπαντος και αν εσύ προσπαθήσεις να το πείσεις ότι «δεν έγινε και τίποτα», αυτό που ακούει είναι ότι δε ξέρει να νιώθει σωστά. Όταν όμως του πεις «καταλαβαίνω ότι αυτό που συνέβη σε στεναχώρησε πολύ», του δείχνεις ότι έχει δικαίωμα στο συναίσθημά του. Από εκεί και πέρα μπορεί να μάθει να το διαχειρίζεται χωρίς ντροπή και χωρίς φόβο. Έτσι χτίζεται η εσωτερική σιγουριά που θα κουβαλάει και ως ενήλικας.

Οταν ένα παιδί κλαίει, σου ανοίγει μια μικρή πόρτα προς τον κόσμο του και σου δίνει την ευκαιρία να μπεις μέσα με προσοχή και τρυφερότητα. Δεν είναι εύκολο, ειδικά όταν το πρόγραμμα τρέχει, όταν έχεις τόσα στο κεφάλι σου, όταν το μόνο που θέλεις είναι λίγη ησυχία. Όμως οι στιγμές που το συνοδεύεις στα δάκρυά του είναι εκείνες που θυμάται, ακόμη κι αν δεν μπορεί να το πει. Με αυτές μαθαίνει ότι τα συναισθήματα δεν είναι ενοχλητικοί επισκέπτες αλλά κομμάτι της ζωής. Και κάπως έτσι, μέσα από μικρές φράσεις και ακόμη πιο μικρές κινήσεις, χτίζεις ένα παιδί που δε φοβάται να νιώσει, να μιλήσει και τελικά να γίνει ένας ενήλικας που ξέρει να σταθεί στα δύσκολα.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock