Skin Barrier SOS: Η πιο εύκολη ρουτίνα που θα σώσει το δέρμα σου όταν όλα το ερεθίζουν

Ο επιδερμικός φραγμός αποτελεί τον τελευταίο καιρό ένα από τα πιο δημοφιλή θέματα συζήτησης στη βιομηχανία της ομορφιάς και όχι άδικα. Η υγεία του είναι καθοριστική για τη διατήρηση ενός ισορροπημένου περιβάλλοντος για το φυσικό pH της επιδερμίδας και, όταν διαταράσσεται, το δέρμα μπορεί να «αντιδράσει». Νομίζεις ότι ο δικός σου επιδερμικός φραγμός έχει υποστεί βλάβη; Μερικές ενδείξεις είναι η ξηρότητα, η έντονη ερυθρότητα και οι φλεγμονές, ενώ το δέρμα μπορεί επίσης να έχει αίσθηση τραβήγματος και κνησμού.

Ευτυχώς, υπάρχουν πολλοί τρόποι για να διατηρήσεις τον επιδερμικό φραγμό σε καλή κατάσταση. Αν όμως παρατηρήσεις ότι η επιδερμίδα σου δεν είναι στα καλύτερά της, υπάρχουν συγκεκριμένα βήματα που μπορείς να ακολουθήσεις για να τον αποκαταστήσεις. Το κλειδί είναι να γνωρίζεις τι μπορεί να προκαλέσει διαταραχή του pH, όπως για παράδειγμα οι περιβαλλοντικοί στρεσογόνοι παράγοντες και η υπερβολική απολέπιση. 

Παρακάτω, θα μάθεις τι ακριβώς είναι, πώς λειτουργεί, πώς να καταλάβεις αν έχει αποδυναμωθεί και 10 τρόπους για να επιδιορθώσεις έναν κατεστραμμένο δερματικό φραγμό. 

iStock

Τι είναι ο επιδερμικός φραγμός;

Ο επιδερμικός φραγμός, που συχνά αναφέρεται και ως «φραγμός υγρασίας» ή «όξινος μανδύας», είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει το ανώτερο στρώμα της επιδερμίδας. Είναι ουσιαστικά η λεπτή ισορροπία της ενυδάτωσης και του μικροβιώματος της επιδερμίδας, που τη διατηρεί δυνατή και υγιή.

Όταν μιλάμε για το δέρμα, αυτό αποτελείται από τρία βασικά στρώματα:

• Την επιδερμίδα: Εξωτερικό και πιο επιφανειακό στρώμα.

• Το χόριο: Το μεσαίο στρώμα που περιέχει κολλαγόνο, ελαστίνη, καθώς και τα νεύρα και τα αιμοφόρα αγγεία του δέρματος.

• Τον υποδόριο λιπώδη ιστό: Λειτουργεί ως προστατευτικό «μαξιλάρι» ανάμεσα στο δέρμα και τους μύες.

Κερατινοκύτταρα: Αυτά τα κύτταρα σχηματίζουν ουσιαστικά αυτό που αντιλαμβάνεσαι ως «δέρμα». Συχνά περιγράφονται σαν «τούβλα», ενώ τα φυσικά έλαια, τα ceramides και η χοληστερόλη λειτουργούν σαν η «κόλλα» που τα συγκρατεί μεταξύ τους, δημιουργώντας ένα σχεδόν αδιαπέραστο προστατευτικό τοίχωμα.

Μελανοκύτταρα: Τα κύτταρα αυτά παράγουν μελανίνη που απορροφά την υπεριώδη ακτινοβολία και προστατεύει τις βαθύτερες δομές από τις βλάβες που προκαλεί η UV ακτινοβολία. Παράλληλα, είναι υπεύθυνη για τον φυσικό τόνο του δέρματος.

Κύτταρα Langerhans: Πρόκειται για κύτταρα που βοηθούν το δέρμα να ενεργοποιεί ανοσολογική απόκριση απέναντι σε βακτήρια, μύκητες και ιούς.

Οι περισσότερες αναφορές στον δερματικό φραγμό επικεντρώνονται στο ανώτερο στρώμα της επιδερμίδας, τη κεράτινη στιβάδα δηλαδή.

Γιατί είναι σημαντικός 

Ο επιδερμικός φραγμός έχει δύο βασικούς ρόλους: να κρατά τα «καλά» μέσα και τα «κακά» έξω. Προστατεύει τον οργανισμό από εξωτερικούς φυσικούς ρύπους (όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση και τα επιβλαβή χημικά) καθώς και από την υπεριώδη ακτινοβολία. Παράλληλα, βοηθά το σώμα να διατηρεί τη φυσική του υγρασία, αποτρέποντας τη διαδερμική απώλεια νερού.

Αν το εξωτερικό στρώμα της επιδερμίδας (η κεράτινη στιβάδα) δεν περιέχει αρκετό νερό, το δέρμα χάνει την ελαστικότητά του και δείχνει ξηρό, τραχύ και με λέπια. Το ανεπαρκώς ενυδατωμένο δέρμα δεν μπορεί επίσης να διατηρήσει έναν σωστά λειτουργικό επιδερμικό φραγμό, με αποτέλεσμα να γίνεται πιο ευάλωτο σε βλάβες από εξωτερικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες. Ένας υγιής δερματικός φραγμός είναι επίσης καθοριστικός για να αποκτήσεις ενυδατωμένη, λαμπερή και ομοιόμορφη επιδερμίδα.

Σημάδια ότι έχει υποστεί βλάβη

Η διαταραχή των βασικών λειτουργιών του δερματικού φραγμού μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τρόπους, όπως:

• Ροδόχρους ακμή και έκζεμα: Οι παθήσεις αυτές οφείλονται εν μέρει σε γενετική δυσλειτουργία του δερματικού φραγμού. Ωστόσο, επιπλέον εξωτερική επιβάρυνση μπορεί να προκαλέσει έξαρση των συμπτωμάτων.

• Χρόνιος ερεθισμός του δέρματος

• Κνησμός (φαγούρα)

• Αφυδατωμένη, θαμπή επιδερμίδα

• Υπερμελάγχρωση

• Δερματικές λοιμώξεις

• Καθυστερημένη επούλωση πληγών

• Αυξημένη φλεγμονή

• Επιδείνωση των εξάρσεων ακμής

Αν παρατηρείς πολλά από τα παραπάνω ταυτόχρονα, είναι πιθανό ο δερματικός σου φραγμός να χρειάζεται ενίσχυση και αποκατάσταση.

Τι μπορεί να τον καταστρέψει 

Σε γενικές γραμμές, ορισμένες επιλογές τρόπου ζωής μπορούν να αποδυναμώσουν τον δερματικό φραγμό. Το κάπνισμα, ο κακός ή ανεπαρκής ύπνος, το στρες, το συχνό πλύσιμο των χεριών και η υπερβολική χρήση απολεπιστικών προϊόντων μπορούν όλα να οδηγήσουν σε βλάβη του φραγμού της επιδερμίδας. Ωστόσο, σημαντικό ρόλο παίζουν και οι περιβαλλοντικοί επιθετικοί παράγοντες. Η ατμοσφαιρική ρύπανση, ο αέρας και η υπεριώδης ακτινοβολία (UV) έχει αποδειχθεί ότι εξασθενούν τον δερματικό φραγμό.

Στην πράξη, ένας συνδυασμός καθημερινών συνηθειών, κάποιες που μπορούμε να ελέγξουμε και κάποιες που όχι — προκαλεί διαφορετικούς βαθμούς φθοράς στον δερματικό φραγμό.

Πώς να τον αποκαταστήσεις 

1. Να Είσαι Ευγενική με το Δέρμα Σου

Η πρώτη και πιο σημαντική προσέγγιση για τη φροντίδα του είναι να βλέπεις τη ρουτίνα περιποίησης και τα προϊόντα ως μια πράξη σεβασμού και φροντίδας προς την επιδερμίδα σου, όχι ως μέσο για να αφαιρέσεις τα φυσικά της έλαια, πόρους ή χρώμα. Το glass skin δεν υπάρχει στην πραγματικότητα που σημαίνει ότι δεν θα μοιάζεις ποτέ σαν να φοράς έναν «τέλειο» φίλτρο όλη την ημέρα. Μια υγιής επιδερμίδα όμως μπορεί να είναι λαμπερή με τον πιο φυσικό τρόπο.

2. Απλοποίησε τη Ρουτίνα Περιποίησης

Είναι σημαντικό να συμβουλευτείς έναν ειδικό, δερματολόγο ή facialist, που θα σε βοηθήσουν να δημιουργήσεις τη σωστή ρουτίνα περιποίησης. Πάντα ρώτησε τον εαυτό σου: «Γιατί χρησιμοποιώ αυτό το προϊόν;» Αν η απάντηση είναι «Δεν ξέρω» ή «Άκουσα ότι είναι καλό», ίσως είναι ώρα να το ξανασκεφτείς.

Το σημαντικό είναι να καταλάβεις τι κάνει ένα προϊόν για τις δικές σου ανάγκες πριν το χρησιμοποιήσεις. Φυσικά, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αποφασίσεις: «Τι θέλω να πετύχω με τη ρουτίνα μου;» Για κάποιες, ο στόχος είναι να μειωθεί η ερυθρότητα. Για άλλες, ομοιομορφία στον τόνο του δέρματος ή αντιμετώπιση της ακμής. Μια ρουτίνα με ξεκάθαρο στόχο θα είναι πιο αποτελεσματική, απλή, ήπια και οικονομική.

Να θυμάσαι ότι η ρουτίνα σου πιθανώς θα αλλάζει ανάλογα με την εποχή. Χρησιμοποίησε προϊόντα χωρίς άρωμα και να είσαι προσεκτική με οποιοδήποτε προϊόν ή χημικό/συστατικό που μπορεί να επιδεινώσει τον ερεθισμό ή τη φλεγμονή, όπως το οινόπνευμα και τα οξέα. 

3. Χρησιμοποίησε έναν Απαλό (αλλά Αποτελεσματικό) Καθαριστικό

Επειδή οι αστικές συνθήκες επιβαρύνουν το δέρμα, είναι σημαντικό να αφαιρείς όλα τα υπολείμματα ρύπανσης στο τέλος της ημέρας. Ταυτόχρονα, χρειάζεται να προστατεύεις τα φυσικά κεραμίδια και έλαια. Η ιδανική ρουτίνα καθαρισμού αφαιρεί μακιγιάζ, μικροσκοπικά σωματίδια ρύπανσης χωρίς να αφυδατώνει το δέρμα. Αν χρησιμοποιείς πολλά προϊόντα καλό είναι να κάνεις «διπλό καθαρισμό»

4. Σκέψου ένα Serum ή Ενυδατική Κρέμα Σχεδιασμένη για τον Επιδερμικό Φραγμό

Δώσε προτεραιότητα σε συστατικά που υποστηρίζουν τον επιδερμικό φραγμό. Μπορείς είτε να τα συνδυάσεις με τα ενεργά προϊόντα σου είτε να τα χρησιμοποιήσεις τις μέρες που παραλείπεις τα ενεργά σου. Τα συστατικά που αξίζει να αναζητήσεις είναι τα: ceramides, υαλουρονικό οξύ, γλυκερίνη και petrolatum που προάγουν την ενυδάτωση και την αποκατάσταση του φραγμού.

5. Πολυλειτουργική Ενυδατική Κρέμα

Οι καλύτερες ενυδατικές κρέμες συνδυάζουν μαλακτικά και υγραντικά. Τα υγραντικά προσελκύουν και συγκρατούν νερό, αυξάνοντας την υγρασία της επιδερμίδας. Κλασικά παραδείγματα είναι η γλυκερίνη και το υαλουρονικό οξύ, ενώ άλλα περιλαμβάνουν αλφα-υδροξυοξέα (π.χ. γλυκολικό, γαλακτικό), πανθενόλη, σορβιτόλη, ουρία, προπυλενογλυκόλη και βουτυλενογλυκόλη.

Τα μαλακτικά, από την άλλη προορίζονται να λειαίνουν το δέρμα και περιλαμβάνουν πολλά συστατικά που πιθανόν γνωρίζεις, όπως διμεθικόνη, έλαιο σπόρων σταφυλιού και jojoba, βούτυρο κακάο και shea, στεαρυλική και κετυλική αλκοόλη, ορυκτέλαιο και βαζελίνη.

6. Απόφυγε την Υπερβολική Απολέπιση

Ο καλύτερος τρόπος για να αποκαταστήσεις τον δερματικό φραγμό είναι να αποφύγεις καθαριστικά που αφαιρούν ακόμα περισσότερα φυσικά έλαια και προστατευτικά συστατικά. Καλό είναι να αποφύγεις απολεπιστικά συστατικά όπως τα AHA και BHA, συμπεριλαμβανομένων γλυκολικού οξέος, σαλικυλικού οξέος και ρετινοειδών. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αν χρησιμοποιείς ενεργά προϊόντα σε άλλα σημεία της ρουτίνας σου.

7. Αντιμετώπισε τη Φλεγμονή

Όταν η επιδερμίδα είναι ερεθισμένη, σχεδόν όλα τα προϊόντα μπορούν να επιδεινώσουν την κατάσταση.  Έλεγξε το δέρμα σου καθημερινά και, όταν νιώθεις ευαισθησία, παράλειψε τα απολεπιστικά προϊόντα και στρέψου σε ένα καταπραϋντικό serum ή ενυδατική κρέμα. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις φλεγμονής, όπως ροδόχρους ακμή ή έκζεμα, επισκέψου τον δερματολόγο για θεραπεία. Θα διαπιστώσεις ότι, μόλις το πρόβλημα  αντιμετωπιστεί σωστά, μπορείς να χρησιμοποιήσεις διαφορετικές φόρμουλες. Ωστόσο, όσον αφορά στο ευαίσθητο δέρμα, λιγότερα προϊόντα συνήθως σημαίνουν καλύτερα αποτελέσματα.

8. Μην Ξεχνάς να Φροντίζεις και το Σώμα Σου

Δυστυχώς, το δέρμα από τον λαιμό και κάτω συχνά παραμελείται. Το σώμα μπορεί να εμφανίζει ξηρότητα, κνησμό, θαμπάδα και υπερμελάγχρωση με τον ίδιο τρόπο όπως το πρόσωπο. Καλό είναι να αντικαταστήσεις το συνηθισμένο αφρόλουτρο με προϊόν σε oil μορφή.