Γιατί πονάει τόσο αυτό που “δεν ήταν τίποτα”

Δεν ήσασταν μαζί, μαζί. Δεν είχες αλλάξει status, δεν είχες πει στους φίλους σου «είμαστε σε σχέση», δεν είχες γνωρίσει γονείς. Κι όμως, μιλούσατε κάθε μέρα, ανταλλάσσατε τραγούδια, μυστικά, φόβους, φωτογραφίες από το σούπερ μάρκετ και σκέψεις πριν κοιμηθείτε. Κάποια στιγμή αυτό άρχισε να αραιώνει. Ένα μήνυμα λιγότερο, μια απάντηση πιο ψυχρή, μια κουβέντα του τύπου «δεν θέλω κάτι σοβαρό». Και ξαφνικά πονάς σαν να τελείωσε μια κανονική σχέση. Νιώθεις σχεδόν αμήχανα που στενοχωριέσαι τόσο για κάτι που, θεωρητικά, δεν υπήρξε ποτέ. Όμως υπήρξε. Όχι στα χαρτιά, αλλά στο σώμα σου, στη ρουτίνα σου, στη φαντασία σου. Αυτό που ζεις έχει όνομα και δεν είναι υπερβολή. Είναι μια απώλεια που δεν αναγνωρίζεται εύκολα, αλλά γράφεται κανονικά στο νευρικό σου σύστημα.

Το νευρικό σου σύστημα δεν καταλαβαίνει από ταμπέλες

Ο εγκέφαλός σου δεν λειτουργεί με βάση το αν είχατε ορίσει τη σχέση. Λειτουργεί με βάση την επανάληψη, την εγγύτητα, τη συναισθηματική ασφάλεια. Όταν κάποιος γίνεται σταθερά μέρος της καθημερινότητάς σου, όταν μοιράζεσαι ευαλωτότητα και οικειότητα, το σώμα σου τον κωδικοποιεί ως σημαντικό. Η θεωρία προσκόλλησης του John Bowlby εξηγεί ακριβώς αυτό, ότι δεσμεύεσαι μέσω της συνέπειας και της φροντίδας, όχι μέσω ενός τίτλου. Όταν αυτή η σύνδεση αποσύρεται, ενεργοποιείται το ίδιο σύστημα συναγερμού που ενεργοποιείται σε έναν χωρισμό. Άγχος, αναζήτηση, σκέψεις που γυρίζουν ξανά και ξανά. Δεν είσαι δραματικός, ούτε υπερβολικός. Το σώμα σου αντιδρά σε απώλεια. Και η απώλεια δεν χρειάζεται επέτειο για να είναι αληθινή.

Η ασάφεια πονάει περισσότερο από το ξεκάθαρο τέλος

Όταν μια σχέση τελειώνει επίσημα, έχεις μια αφήγηση. Κρατάς την αρχή, τη μέση, το τέλος, λες «κρατήσαμε τόσο, προσπαθήσαμε». Στο λεγόμενο micro breakup δεν έχεις ιστορία να πεις. Δεν μπορείς να πεις ότι χωρίσατε, αλλά ούτε ότι δεν ήταν τίποτα. Αυτή η ασάφεια σε κρατάει σε εκκρεμότητα. Το μυαλό ψάχνει απαντήσεις, μήπως είπες κάτι λάθος, μήπως αν περίμενες λίγο, μήπως αν ήσουν πιο χαλαρή. Η αβεβαιότητα τροφοδοτεί την εμμονή, γιατί δεν υπάρχει καθαρό κλείσιμο. Και μέσα σε όλα, τα social media λειτουργούν σαν ανοιχτή πληγή. Αν τον βλέπεις, πονάς. Αν δεν τον βλέπεις, πάλι πονάς. Το unfollow γίνεται τελετουργία, σχεδόν σαν μικρός αποχωρισμός. Δεν είναι μικρό, είναι συμβολικό και το συμβολικό έχει βάρος.

Τα μοτίβα προσκόλλησης γράφουν το σενάριο

Αν έχεις αγχώδη προσκόλληση, η ασάφεια σε διαλύει. Μετράς ώρες, αναλύεις τελείες, διαβάζεις ανάμεσα στις γραμμές. Αν έχεις αποφευκτική προσκόλληση, ίσως προτιμάς τις αόριστες καταστάσεις γιατί σου δίνουν οικειότητα χωρίς δέσμευση. Το πρόβλημα είναι ότι αυτά τα δύο συχνά συναντιούνται. Ο ένας ζητά περισσότερη επιβεβαίωση, ο άλλος απομακρύνεται για να ρυθμίσει την έντασή του. Έτσι δημιουργείται μια δυναμική που φθείρει αθόρυβα. Δεν φταις επειδή δέθηκες. Δεν φταίει ούτε ο άλλος επειδή φοβήθηκε. Όμως χρειάζεται ωριμότητα για να αναγνωρίσεις ότι η συναισθηματική οικειότητα δημιουργεί ευθύνη. Δεν μπορείς να μοιράζεσαι τα πιο βαθιά σου κομμάτια και μετά να λες «ήταν απλώς vibes». Το σώμα σου δεν λειτουργεί με vibes, λειτουργεί με δεσμούς.

Ο πόνος για αυτό που «δεν ήταν τίποτα» είναι στην πραγματικότητα πόνος για αυτό που θα μπορούσε να γίνει. Πενθείς το παρόν που χάθηκε, αλλά και το μέλλον που φαντάστηκες. Και αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι, γιατί δεν έχεις φωτογραφίες διακοπών να κοιτάς, έχεις σενάρια στο μυαλό σου. Το να το ονομάσεις, να πεις ότι αυτό ήταν ένα micro breakup, δεν είναι δραματοποίηση. Είναι πράξη αυτοσεβασμού. Σου δίνει το δικαίωμα να νιώσεις, να επεξεργαστείς, να μάθεις τι θέλεις την επόμενη φορά. Να ζητήσεις νωρίτερα σαφήνεια, να αντέξεις τη συζήτηση που φοβάσαι, να μην επενδύεις εκεί όπου ο άλλος επενδύει μισά. Όταν τιμάς τον τρόπο που δένεσαι, δεν μικραίνεις τον εαυτό σου για να χωρέσεις σε κάτι αόριστο. Και αυτό, όσο κι αν πονάει στην αρχή, είναι ένα βήμα προς πιο καθαρές, πιο ώριμες σχέσεις.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock