Ιράν: Όσο υπάρχουν ήρωες μπορούμε να ελπίζουμε – Οι ιστορίες της Ρουμπίνας και του Έρφαν

Οι δρόμοι της Τεχεράνης, της Καράτζ και άλλων πόλεων στο Ιράν πάλλονται αυτή τη στιγμή από την πιο εκτεταμένη και ενσυνείδητη λαϊκή εξέγερση των τελευταίων ετών. Εκατοντάδες χιλιάδες νέοι, διαδηλώνουν ζητώντας ελευθερία, τέλος στην καταπίεση του θεοκρατικού καθεστώτος και ανθρώπινες συνθήκες ζωής.

Οι υποδομές του κράτους έχουν καταρρεύσει σε τέτοιο βαθμό, που πολλές πόλεις του Ιράν και κυρίως η Τεχεράνη δεν έχουν νερό. Η έκβαση αυτής της σύγκρουσης θα καθορίσει το μέλλον ενός κράτους όπου οι πολίτες έχουν κουραστεί από την αυθαιρεσία και την απανθρωπιά.

Πίσω από τις εικόνες των διαδηλώσεων βρίσκονται νέοι άνθρωποι που πλήρωσαν ή κινδυνεύουν να πληρώσουν με τη ζωή τους την απαίτηση για ελευθερία. Δύο από αυτές τις περιπτώσεις έγιναν σύμβολα της βαρβαρότητας του καθεστώτος και συγκλόνισαν τη διεθνή κοινή γνώμη.

Ρουμπίνα Αμινιάν: Η φοιτήτρια που πλήρωσε με τη ζωή της το όνειρο της ελευθερίας

Η 23χρονη Ρουμπίνα Αμινιάν ήταν φοιτήτρια κλωστοϋφαντουργίας και σχεδίου μόδας στο Shariati College της Τεχεράνης. Την 8η Ιανουαρίου, αμέσως μετά το μάθημά της, αποφάσισε να ενώσει τη φωνή της με εκείνες των εκατοντάδων νέων που διαδήλωναν για την ελευθερία στους δρόμους της πρωτεύουσας. Σύμφωνα με την ανθρωπιστική οργάνωση Iran Human Rights, δυνάμεις καταστολής την πυροβόλησαν πισώπλατα στο κεφάλι από κοντινή απόσταση, ενώ ήταν ανάμεσα σε πλήθος ειρηνικών διαδηλωτών. 

Οι γονείς της ταξίδεψαν από την επαρχία Κερμανσάχ μέχρι την Τεχεράνη για να την αναγνωρίσουν ανάμεσα στα πτώματα εκατοντάδων άλλων νέων. Παρά τον βαθύ πόνο και τη θέληση να την θάψουν στην γενέτειρά της, οι Aρχές δεν επέτρεψαν ούτε την αναγνώριση της σορού, ούτε την ταφή σε οικογενειακό χώρο, αναγκάζοντας την οικογένειά της να την θάψει σε έναν δρόμο ανάμεσα στις πόλεις Κερμανσάχ και Καμγιαράν. 

Έρφαν Σολτάνι: Ο 26χρονος που κινδυνεύει με εκτέλεση.

Σε μία άλλη δραματική πτυχή της ίδιας εξέγερσης, ανθρωπιστικές οργανώσεις καταγγέλλουν ότι το ιρανικό καθεστώς ετοιμάζεται να εκτελέσει έναν από τους νεαρούς διαδηλωτές, τον 26χρονο Έρφαν Σολτάνι. Ο Σολτάνι συνελήφθη κατά τη διάρκεια των αντικυβερνητικών διαδηλώσεων στην πόλη Καράτζ και, σύμφωνα με τις Iran Human Rights και National Union for Democracy in Iran, δεν του επετράπη πρόσβαση σε δικηγόρο και η δίκη του ήταν εξαιρετικά σύντομη και αδιαφανής. 

Ο ίδιος κατηγορείται για το αδίκημα του «πολέμου ενάντια στον Θεό», μια κατηγορία που στο ιρανικό νομικό σύστημα επισείει την εσχάτη των ποινών. Η προγραμματισμένη εκτέλεσή του έχει προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις, με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να προειδοποιούν για μαζικές και εξωδικαστικές εκτελέσεις, εάν δεν υπάρξει πίεση από την παγκόσμια κοινότητα. 

Η υπόθεση του Σολτάνι – αν προχωρήσει η εκτέλεσή του- θα είναι πιθανώς η πρώτη γνωστή εκτέλεση διαδηλωτή στο πλαίσιο της τρέχουσας εξέγερσης. Ένα δραματικό σύμβολο της σύγκρουσης μεταξύ ενός λαού, που διεκδικεί δικαιώματα και ενός κρατικού μηχανισμού που επιλέγει την καταστολή και τον φόβο.

Μπορεί να πέσει ο Χαμενεί;

Οι διεθνολόγοι και αναλυτές βλέπουν την τρέχουσα κρίση ως μία από τις πιο σοβαρές προκλήσεις που έχει αντιμετωπίσει το ιρανικό καθεστώς μετά την επανάσταση του 1979. Η εκτεταμένη συμμετοχή της νεολαίας, η συνεχής κινητοποίηση σε πολλές πόλεις και η απροκάλυπτη βία των αρχών έχουν μετατρέψει την εξέγερση σε ένα υπαρξιακό ζήτημα για την νομιμοποίηση της θεοκρατικής κυβέρνησης.

Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πτώση ενός καθεστώτος με τόσο βαθιές δομές ελέγχου — θρησκευτικές, στρατιωτικές και πολιτικές — δεν είναι εύκολη ούτε άμεση. Παρά την αύξηση των διαδηλώσεων, το σύστημα ασφαλείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, συμπεριλαμβανομένων των Φρουρών της Επανάστασης, παραμένει ανθεκτικό και αποφασισμένο να διατηρήσει τον έλεγχο. Η διεθνής πίεση και οι οικονομικές κυρώσεις μπορούν να επιδεινώσουν την ήδη εύθραυστη κατάσταση, αλλά δεν αρκούν από μόνες τους για να φέρουν άμεσα την κατάρρευση του καθεστώτος.

Συνολικά, σύμφωνα με διεθνολόγους, η αλλαγή στο Ιράν είναι πιθανή αλλά θα απαιτήσει συνεχή λαϊκή κινητοποίηση, υποστήριξη από το εξωτερικό και ρωγμές μέσα στο ίδιο το καθεστώς, ένα σενάριο όχι απίθανο, αλλά σίγουρα μακρόχρονο και γεμάτο προκλήσεις.

Η ιστορία της Ρουμπίνας Αμινιάν και η υπόθεση του Έρφαν Σολτάνι είναι δύο παραδείγματα νέων ανθρώπων που έδωσαν τα πάντα για την ελευθερία.

Οι ζωές τους και εκατοντάδων άλλων, αποτελούν υπενθύμιση ότι η πάλη για δικαιώματα και ανθρώπινη αξιοπρέπεια έχει κόστος, αλλά και βαθιά έμπνευση για όσους συνεχίζουν να πιστεύουν σε ένα καλύτερο αύριο.

Τατιάνα