Τις τελευταίες ημέρες είδα στο Netflix δύο ιστορίες εποχής που, παρότι διαδραματίζονται σε διαφορετικές χώρες και διαφορετικούς αιώνες, άφησαν μέσα μου σχεδόν το ίδιο συναίσθημα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το The Cook of Castamar και το Lady Chatterley’s Lover είναι δύο ιστορίες για τον έρωτα, αλλά κυρίως για κάτι βαθύτερο: για εκείνη την αγάπη που, όταν είναι αληθινή, μπορεί να γίνει πιο δυνατή από την κοινωνική τάξη, τον πλούτο, τους τίτλους, τις συμβάσεις και όλα εκείνα τα «πρέπει» που οι άνθρωποι υψώνουν ανάμεσα σε δύο ζωές.
Ίσως γι’ αυτό αγαπώ τόσο τις σειρές και τις ταινίες εποχής. Και ακόμη περισσότερο εκείνες που βασίζονται σε μυθιστορήματα. Έχω την αίσθηση ότι σε αυτές τις ιστορίες ο έρωτας αποτυπώνεται με έναν τρόπο πιο αγνό, πιο βαθύ και πολλές φορές πιο συγκλονιστικό. Όχι γιατί οι άνθρωποι τότε αγαπούσαν περισσότερο από εμάς. Αλλά γιατί ο έρωτας δεν μπορούσε να εκτονωθεί τόσο εύκολα και τόσο άμεσα όσο σήμερα.
Υπήρχαν αποστάσεις. Υπήρχαν κανόνες. Υπήρχαν κοινωνικές τάξεις που σχεδόν απαγορευόταν να συναντηθούν. Υπήρχαν οικογένειες, τίτλοι, περιουσίες και υποχρεώσεις. Υπήρχε η κοινωνική κατακραυγή.
Ένα βλέμμα μπορούσε να σημαίνει πολλά. Ένα άγγιγμα ακόμη περισσότερα. Και όταν δύο άνθρωποι αποφάσιζαν τελικά να ακολουθήσουν αυτό που ένιωθαν, πολλές φορές ήξεραν ότι θα έπρεπε να πληρώσουν τίμημα.
Δύο γυναίκες που τόλμησαν να αγαπήσουν
Αυτό είναι το κοινό νήμα που βρήκα στις δύο ιστορίες. Στο Lady Chatterley’s Lover, την κινηματογραφική μεταφορά του εμβληματικού μυθιστορήματος του D. H. Lawrence, που εκδόθηκε για πρώτη φορά ιδιωτικά το 1928, η Connie, την οποία υποδύεται η Emma Corrin, είναι μια γυναίκα της ανώτερης κοινωνικής τάξης, παντρεμένη με τον Sir Clifford Chatterley.
Ο πόλεμος αφήνει τον σύζυγό της παράλυτο και η ζωή της στο μεγάλο κτήμα μετατρέπεται σταδιακά σε μια συναισθηματική φυλακή. Μην βιαστείτε να την κακοχαρακτηρίσετε. Ο σύζυγος με αναπηρία και εκείνη με τον εραστή. Υπάρχει ψυχρότητα, αποσταση, συναισθηματική εγκατάλειψη. Όλα αλλάζουν όταν γνωρίζει τον θηροφύλακα Oliver Mellors, τον οποίο υποδύεται ο Jack O’Connell.
Και εκεί συμβαίνει κάτι που στην εποχή της ήταν σχεδόν αδιανόητο. Μια λαίδη ερωτεύεται έναν άνδρα που βρίσκεται πολύ χαμηλότερα από εκείνη στην κοινωνική ιεραρχία.
Η Connie έχει μπροστά της μια επιλογή που δεν αφορά μόνο δύο άνδρες. Αφορά δύο ζωές. Από τη μία, την ασφάλεια, τον πλούτο, τον τίτλο και όλα όσα η κοινωνία θεωρεί ότι μια γυναίκα στη θέση της οφείλει να προστατεύσει. Από την άλλη, έναν έρωτα που την κάνει να αισθάνεται ξανά ζωντανή. Και έχει το θάρρος να ρισκάρει τα πάντα για αυτόν.
Η μαγείρισσα που ερωτεύτηκε έναν δούκα
Στο The Cook of Castamar η διαδρομή είναι αντίστροφη. Εδώ δεν είναι η αριστοκράτισσα που κατεβαίνει τα σκαλοπάτια της κοινωνικής ιεραρχίας για να συναντήσει τον άνδρα που αγαπά. Είναι μια γυναίκα που έχει χάσει σχεδόν τα πάντα και βρίσκεται ξαφνικά στην άλλη πλευρά αυτής της τεράστιας κοινωνικής απόστασης.
Η σειρά, που αποτελείται από 12 επεισόδια, μάς μεταφέρει στη Μαδρίτη του 1720 και βασίζεται στο μυθιστόρημα La cocinera de Castamar του Ισπανού συγγραφέα Fernando J. Múñez, που κυκλοφόρησε το 2019.
Η Clara Belmonte είναι η μορφωμένη κόρη ενός γιατρού. Μετά την πτώση της οικογένειάς της και τον χαμό του πατέρα της, βρίσκεται στην απόλυτη φτώχεια και αναγκάζεται να εργαστεί ως μαγείρισσα. Παράλληλα υποφέρει από αγοραφοβία και η κουζίνα γίνεται για εκείνη ένας τόπος ασφάλειας, δημιουργίας και τελικά επιστροφής στη ζωή.
Την Clara υποδύεται υπέροχα η Michelle Jenner και τον Diego, Δούκα του Castamar, ο Roberto Enríquez. Δύο άνθρωποι πληγωμένοι από τη ζωή συναντιούνται σε έναν κόσμο στον οποίο κανονικά δεν θα έπρεπε καν να μπορούν να κοιτάξουν ο ένας τον άλλον ως ίσοι. Εκείνη βρίσκεται στην κουζίνα. Εκείνος στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας.
Κι όμως ερωτεύονται. Και αυτό που μου άρεσε πολύ είναι ότι ο έρωτάς τους δεν γεννιέται μόνο από την έλξη. Γεννιέται μέσα από τον θαυμασμό, τη βαθύτερη επικοινωνία και την αναγνώριση του ανθρώπου που βρίσκεται πίσω από την κοινωνική του θέση.
Όμως δεν είναι μόνο ιστορίες έρωτα
Αυτό που με άγγιξε περισσότερο είναι ότι και στα δύο έργα η αγάπη δεν περιορίζεται στη σχέση ενός άνδρα και μιας γυναίκας. Είναι και αγάπη για τον άνθρωπο.
Σε εποχές όπου οι κοινωνικές ανισότητες ήταν τεράστιες και η θέση στην οποία γεννιόσουν μπορούσε να καθορίσει ολόκληρη τη ζωή σου, οι δύο ηρωίδες έχουν κάτι κοινό: βλέπουν τους ανθρώπους γύρω τους ως ανθρώπους και όχι ως κοινωνικές κατηγορίες.
Η Clara νοιάζεται για το προσωπικό του Castamar, ακούει, καταλαβαίνει, συγχωρεί. Δεν χάνει την καλοσύνη της ακόμη κι όταν συναντά απέναντί της σκληρότητα, αδικία ή ανθρώπους που προσπαθούν να της κάνουν κακό.
Και ίσως δεν είναι τυχαίο ότι ακόμη και η μαγειρική της κουβαλά αυτή την ιδέα. Όλοι οι άνθρωποι θα είναι ίσοι όταν τρώνε το ίδιο φαγητό. Μια απλή φράση που, μέσα στην Ισπανία του 18ου αιώνα, αποκτά σχεδόν κοινωνική διάσταση.
Αντίστοιχα, η Connie στο Lady Chatterley’s Lover αρχίζει να βλέπει έναν κόσμο που μέχρι τότε βρισκόταν έξω από το προστατευμένο περιβάλλον της αριστοκρατικής ζωής της. Βλέπει τους ανθρώπους που δουλεύουν, τις οικογένειες που εξαρτώνται από τα ορυχεία, την τεράστια απόσταση ανάμεσα στη ζωή των ιδιοκτητών και στη ζωή εκείνων που πληρώνουν με το σώμα και την υγεία τους για να παραχθεί ο πλούτος.
Και εκεί, για μένα, οι δύο ιστορίες συναντιούνται ξανά. Γιατί η πραγματική ευγένεια δεν βρίσκεται τελικά στον τίτλο. Βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο κοιτάζεις τον άνθρωπο που έχει λιγότερα από εσένα.
Γιατί με συγκίνησαν τόσο
Ίσως γιατί, όταν τελειώνουν, αυτές οι ιστορίες αφήνουν πίσω τους ερωτήματα. Θα τα άφηνες όλα για μια αληθινή αγάπη; Θα εγκατέλειπες την ασφάλεια, την κοινωνική θέση, ακόμη και μια ολόκληρη ζωή που έχτισες, για να ακολουθήσεις τον άνθρωπο που αγαπάς; Θα είχες τη δύναμη να αψηφήσεις τα «πρέπει» και τη γνώμη των άλλων;
Και τελικά, πόσο συχνά στη δική μας εποχή κοιτάζουμε πραγματικά τον άνθρωπο απέναντί μας, πέρα από την κοινωνική του θέση, τα χρήματα, την καταγωγή ή την εικόνα του;
Ίσως αυτό είναι που με συγκίνησε περισσότερο και στις δύο ιστορίες. Μου θύμισαν ότι η αληθινή αγάπη, ερωτική ή ανθρώπινη, θέλει θάρρος, ενσυναίσθηση και γενναιοδωρία. Και ότι κάποιες φορές, για να κερδίσεις κάτι πραγματικά πολύτιμο, πρέπει να είσαι έτοιμος να ρισκάρεις όσα μέχρι τότε θεωρούσες πολύτιμα.
Αν δεν τις έχετε δει, αξίζει.
Μεγάλο φιλί, Τατιάνα
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ