Δεν είσαι υπερβολική, είναι οι ορμόνες: Τι συμβαίνει με τον ύπνο στο πρώτο τρίμηνο

Υπάρχει κάτι σχεδόν ειρωνικό στο πρώτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Όλοι σου λένε να ξεκουράζεσαι, αλλά το σώμα σου φαίνεται να έχει άλλη άποψη. Ξυπνάς στις 4 τα ξημερώματα για να κοιτάξεις το ταβάνι, κοιμάσαι στον καναπέ στις 6 το απόγευμα χωρίς να το καταλάβεις και ξαφνικά νιώθεις ότι λειτουργείς με μπαταρία παλιού Nokia. Κι ενώ εξωτερικά μπορεί να μη φαίνεται ακόμα τίποτα, μέσα σου γίνεται εργοτάξιο. Ορμόνες, άγχος, αλλαγές στο σώμα, συναισθήματα που κάνουν βόλτες χωρίς πρόγραμμα. Και κάπου εκεί αρχίζεις να αναρωτιέσαι αν είναι φυσιολογικό να είσαι τόσο κουρασμένη αλλά ταυτόχρονα να μην μπορείς να κοιμηθείς. Ναι, είναι. Το πρώτο τρίμηνο δεν μοιάζει καθόλου με εκείνη τη γλυκιά εικόνα εγκυμοσύνης που βλέπεις στις διαφημίσεις με τις γυναίκες να χαμογελούν κρατώντας ένα φλιτζάνι τσάι δίπλα στο παράθυρο. Είναι πιο ακατάστατο, πιο έντονο και πολύ πιο ανθρώπινο.

Οι ορμόνες δεν αστειεύονται

Η προγεστερόνη, αυτή η ορμόνη που ακούς συνέχεια στην εγκυμοσύνη, λειτουργεί σαν κάποιος να πάτησε “χαμηλή μπαταρία” στον οργανισμό σου. Μέσα στη μέρα νυστάζεις λες και γύρισες από τριήμερο φεστιβάλ χωρίς ύπνο, αλλά το βράδυ ο εγκέφαλος ανοίγει συζήτηση για όλα τα υπαρξιακά της ζωής. Οι ορμονικές αλλαγές επηρεάζουν τον κιρκάδιο ρυθμό, τη θερμοκρασία του σώματος, ακόμα και τον τρόπο που αναπνέεις στον ύπνο σου. Γι’ αυτό πολλές γυναίκες ξυπνούν συχνά χωρίς προφανή λόγο. Δεν είναι υπερβολή, ούτε “ιδέα σου”. Το σώμα σου δουλεύει υπερωρίες για να δημιουργήσει έναν άνθρωπο και αυτό έχει κόστος στην ενέργεια και στην ποιότητα του ύπνου. Αν μάλιστα συνυπολογίσεις τη ναυτία, το φούσκωμα, την ευαισθησία στο στήθος και την ανάγκη για τουαλέτα κάθε λίγο, καταλαβαίνεις γιατί ο ύπνος μοιάζει με χαμένο επεισόδιο σειράς που δεν πρόλαβες ποτέ να δεις ολόκληρο.

Γιατί ξυπνάς μέσα στη νύχτα πεινασμένη ή αγχωμένη

Το πρώτο τρίμηνο είναι γεμάτο μικρές εκπλήξεις που κανείς δεν περιγράφει αρκετά ρεαλιστικά. Μπορεί να ξυπνήσεις μέσα στη νύχτα επειδή πεινάς λες και δεν έχεις φάει τρεις μέρες ή επειδή το στομάχι σου αποφάσισε να κάνει επανάσταση στις 2 το πρωί. Τα επίπεδα σακχάρου αλλάζουν πιο εύκολα στην εγκυμοσύνη και γι’ αυτό ένα μικρό βραδινό σνακ με πρωτεΐνη και σύνθετους υδατάνθρακες μπορεί να βοηθήσει πολύ. Επίσης, το άγχος της εγκυμοσύνης δεν εμφανίζεται πάντα σαν πανικός. Μερικές φορές είναι εκείνη η αδιόρατη ανησυχία που σε κάνει να σκέφτεσαι αν όλα πάνε καλά, πώς θα αλλάξει η ζωή σου ή γιατί κλαις βλέποντας διαφήμιση με σκυλάκι. Ο εγκέφαλος μένει σε εγρήγορση και ο ύπνος γίνεται πιο ελαφρύς. Αυτό που βοηθά πραγματικά δεν είναι να πιέζεις τον εαυτό σου να “ηρεμήσει”, αλλά να δημιουργήσεις μικρές συνήθειες που λένε στο σώμα σου ότι είναι ασφαλές να ξεκουραστεί. Ένα χλιαρό μπάνιο, λιγότερη οθόνη πριν τον ύπνο, λίγη μουσική ή ακόμα και ένα βιβλίο που δεν μιλά για εγκυμοσύνη μπορούν να κάνουν διαφορά.

Ο ύπνος στην εγκυμοσύνη θέλει στρατηγική, όχι τελειότητα

Κάπου εδώ χρειάζεται να αποδεχτείς κάτι σημαντικό. Ο ύπνος στο πρώτο τρίμηνο δεν θα είναι πάντα βαθύς και ονειρικός. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να βοηθήσεις το σώμα σου να ξεκουραστεί καλύτερα. Η κίνηση μέσα στη μέρα, ακόμα και ένας γρήγορος περίπατος, βοηθά πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζεις. Το ίδιο και η σωστή θερμοκρασία στο δωμάτιο, γιατί στην εγκυμοσύνη το σώμα ζεσταίνεται πιο εύκολα. Αν πίνεις καφέδες αργά το απόγευμα, ο οργανισμός σου τους “κρατά” περισσότερο τώρα, οπότε μπορεί να επηρεάζουν τον ύπνο χωρίς να το καταλαβαίνεις. Και κάτι ακόμη που σπάνια λέγεται, ο μεσημεριανός ύπνος δεν είναι τεμπελιά. Είναι βιολογική ανάγκη όταν ο οργανισμός χτίζει πλακούντα, αυξάνει όγκο αίματος και προσπαθεί να κρατήσει ισορροπία μέσα σε ορμονικό χάος. Η ξεκούραση στην εγκυμοσύνη δεν μετριέται μόνο σε ώρες νυχτερινού ύπνου. Μετριέται και στις μικρές στιγμές που αφήνεις το σώμα σου να πάρει ανάσα χωρίς ενοχές.

Το πιο παράξενο με το πρώτο τρίμηνο είναι ότι συμβαίνουν τεράστιες αλλαγές χωρίς να φαίνονται ακόμα προς τα έξω. Κι όμως, εσύ τις νιώθεις όλες. Στην κούραση που κολλά πάνω σου σαν βαριά κουβέρτα, στις νύχτες που ξυπνάς χωρίς λόγο, στις στιγμές που νιώθεις ότι το σώμα σου λειτουργεί με δικούς του κανόνες. Δεν είσαι αδύναμη, ούτε δραματική. Η εγκυμοσύνη αλλάζει τον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα, τις ορμόνες και τον τρόπο που ξεκουράζεσαι. Κάποιες μέρες θα νιώθεις ότι έχεις δύναμη και άλλες θα θέλεις μόνο να κουκουλωθείς και να μη μιλήσεις σε άνθρωπο. Και τα δύο είναι απολύτως φυσιολογικά. Το σώμα σου δεν σου κάνει “κόλπα”. Σου ζητά απλώς να ακούσεις λίγο πιο προσεκτικά όσα προσπαθεί να σου πει.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock