Η φράση που κάνει ένα αγχωμένο παιδί να κλείνεται περισσότερο – Κι ας την λες από αγάπη!

«Μην αγχώνεσαι, δεν έγινε τίποτα». Το λες για να ανακουφίσεις το παιδί σου, να του θυμίσεις πως όλα θα πάνε καλά και να του δώσεις λίγη από τη δική σου ψυχραιμία. Όμως, όταν εκείνο έχει ήδη γεμίσει φόβο, μπορεί να ακούσει κάτι άλλο: «Αυτό που νιώθεις είναι υπερβολικό» ή «δεν χρειάζεται να μου το λες». Κι έτσι, αντί να ξεμπλοκάρει, σωπαίνει. Το άγχος ενός παιδιού δεν εξαφανίζεται επειδή του εξηγείς ότι δεν υπάρχει λόγος να φοβάται. Πρώτα χρειάζεται να νιώσει πως το ακούς, ακόμη κι αν για σένα το πρόβλημα μοιάζει μικρό. Εκεί αρχίζει η κουβέντα, όχι στην τέλεια απάντηση.

Γιατί το «μην αγχώνεσαι» δεν το καθησυχάζει πάντα

Όταν το παιδί ανησυχεί, η φράση «μην αγχώνεσαι» μπορεί να ακουστεί σαν εντολή να σταματήσει αμέσως να αισθάνεται. Μόνο που τα συναισθήματα δεν έχουν κουμπί, όσο βολικό κι αν θα ήταν πριν από ένα διαγώνισμα ή μια καινούρια παρέα. Αν επιπλέον ακούσει «δεν έχεις λόγο» ή «σιγά, δεν έγινε τίποτα», μπορεί να ντραπεί για την ανησυχία του και να την κρατήσει μέσα του. Αυτό δεν σημαίνει πως έκανες κάτι κακό, συνήθως προσπαθείς να βοηθήσεις με τα λόγια που ξέρεις. Δοκίμασε όμως πρώτα να αναγνωρίσεις το συναίσθημα: «Βλέπω ότι σε δυσκολεύει» ή «ακούγεται πως σε φοβίζει». Η προσεκτική ακρόαση και η κατανόηση βοηθούν το παιδί να μιλήσει για όσα το απασχολούν.

Άκου πρώτα, λύσε το μετά

Όταν σου ανοίγεται, προσπάθησε να μην περάσεις κατευθείαν σε συμβουλές, εξηγήσεις ή ανάκριση με ερωτήσεις που αρχίζουν όλες από «γιατί». Κάνε χώρο για λίγη σιωπή και άφησέ το να βρει τις λέξεις του. Μπορείς να πεις: «Θες να μου πεις ποιο σημείο σε αγχώνει περισσότερο;» ή «προτιμάς να σε ακούσω ή να σκεφτούμε μαζί τι θα κάνεις;». Έτσι δεν υποθέτεις ότι ξέρεις ήδη τι χρειάζεται, του δίνεις επιλογή και το βοηθάς να καταλάβει καλύτερα τη δική του ανησυχία. Αν δεν θέλει να μιλήσει εκείνη τη στιγμή, πες του πως είσαι διαθέσιμη αργότερα και κράτησε τον λόγο σου. Η σταθερή, ήρεμη παρουσία σου λέει περισσότερα από μια βιαστική διαβεβαίωση.

Δώσε στήριξη χωρίς να υποσχεθείς ότι όλα θα πάνε τέλεια

Είναι φυσικό να θέλεις να του πεις «όλα θα πάνε καλά», ειδικά όταν βλέπεις το πρόσωπό του να σφίγγεται. Όμως δεν χρειάζεται να εγγυηθείς ένα αποτέλεσμα που δεν γνωρίζεις. Μπορείς να του θυμίσεις κάτι πιο αληθινό και χρήσιμο: «Δεν ξέρουμε ακριβώς πώς θα πάει, αλλά θα το αντιμετωπίσουμε μαζί» ή «ποιο μικρό βήμα θα σε βοηθούσε τώρα;». Αν φοβάται μια παρουσίαση, για παράδειγμα, άκου πρώτα τι το τρομάζει και μετά συμφωνήστε να εξασκηθείτε για λίγα λεπτά. Δεν του αφαιρείς κάθε δυσκολία, του δείχνεις πως μπορεί να τη συναντήσει έχοντας στήριξη. Αν το άγχος επιμένει, επηρεάζει την καθημερινότητά του ή το απομακρύνει από πράγματα που χρειάζεται να κάνει, μίλησε με παιδίατρο ή ειδικό ψυχικής υγείας.

Δεν χρειάζεται να βρίσκεις κάθε φορά την ιδανική φράση. Αρκεί να θυμάσαι πως, όταν το παιδί αγχώνεται, δεν ζητά πάντα να του αποδείξεις ότι δεν υπάρχει κίνδυνος. Μπορεί να χρειάζεται πρώτα να δει πως αντέχεις να ακούσεις τον φόβο του χωρίς να τον μικρύνεις ή να βιαστείς να τον εξαφανίσεις. Την επόμενη φορά, λοιπόν, πριν πεις «μην αγχώνεσαι», δοκίμασε ένα «είμαι εδώ, πες μου». Δεν λύνει μαγικά το πρόβλημα, ούτε μετατρέπει την κουζίνα σε γραφείο ψυχολόγου. Ανοίγει όμως μια πόρτα για κουβέντα, κι αυτό είναι συχνά το πρώτο βήμα ώστε το παιδί να μη μείνει μόνο του με όσα το φοβίζουν.

Κεντρική εικόνα και εικόνες άρθρου: iStock