Μένει έξω από την παρέα; Πώς το στηρίζεις χωρίς να επέμβεις

Όταν το παιδί σου επιστρέφει από το σχολείο και σου λέει ότι δεν το έπαιξαν ή ότι οι φίλοι του κανόνισαν κάτι χωρίς εκείνο, μέσα σου ξυπνά ένας μικρός δικηγόρος, ένας ντετέκτιβ και, ας είμαστε ειλικρινείς, ένας θυμωμένος σωματοφύλακας. Θέλεις να μάθεις ποιος έφταιξε, να τηλεφωνήσεις σε γονείς και να αποκαταστήσεις την τάξη πριν σερβιριστεί το βραδινό. Ωστόσο, το παιδί δεν χρειάζεται πάντα να λύσεις εσύ το πρόβλημα. Χρειάζεται πρώτα να νιώσει ότι αντέχεις να ακούσεις τη στενοχώρια του χωρίς να τρομάξεις, να θυμώσεις ή να τρέξεις να το σώσεις. Έτσι του προσφέρεις κάτι βαθύτερο από μια άμεση λύση, την ασφάλεια ότι μπορεί να αντιμετωπίσει μια δύσκολη κοινωνική στιγμή χωρίς να μείνει μόνο του.

Άκουσε πρώτα την εμπειρία, όχι μόνο τα γεγονότα

Πριν αναζητήσεις τι ακριβώς συνέβη, άφησε το παιδί να σου περιγράψει πώς το βίωσε. Μπορείς να πεις, «Αυτό πρέπει να σε στενοχώρησε πολύ» ή «Θέλεις να μου πεις τι έγινε;». Απόφυγε το «δεν πειράζει», επειδή για εκείνο πιθανότατα πειράζει και μάλιστα αρκετά. Μην χαρακτηρίσεις αμέσως τα άλλα παιδιά κακά, ζηλιάρικα ή αγενή, γιατί αύριο μπορεί να έχουν συμφιλιωθεί και εσύ να έχεις μείνει με το οικογενειακό αστυνομικό δελτίο. Προσπάθησε επίσης να ξεχωρίσεις ένα μεμονωμένο περιστατικό από έναν επαναλαμβανόμενο αποκλεισμό. Μία άβολη μέρα δεν σημαίνει απαραίτητα απόρριψη, όταν όμως το ίδιο μοτίβο επαναλαμβάνεται, χρειάζεται περισσότερη προσοχή και ίσως επικοινωνία με το σχολείο.

Βοήθησέ το να βρει επιλογές, χωρίς να του δώσεις έτοιμο σενάριο

Αντί να αποφασίσεις τι πρέπει να κάνει, κάνε ερωτήσεις που το βοηθούν να σκεφτεί. «Με ποιο παιδί νιώθεις πιο άνετα;», «Τι θα μπορούσες να πεις αύριο;», «Θέλεις να δοκιμάσουμε μαζί μια φράση;». Μπορείς να παίξετε μικρούς ρόλους στο σπίτι, ώστε να εξασκηθεί στο πώς ζητά να συμμετέχει, πώς εκφράζει ότι ενοχλήθηκε και πώς απομακρύνεται όταν κάποιος το μειώνει. Στόχος δεν είναι να του μάθεις να κερδίζει την αποδοχή με κάθε κόστος, αλλά να αναγνωρίζει ποια παρέα του φέρεται με σεβασμό. Παράλληλα, ενθάρρυνέ το να πλησιάσει ένα παιδί ξεχωριστά. Οι μεγάλες παρέες μοιάζουν με δύσκολη πίστα, ενώ μια προσωπική επαφή είναι συχνά πολύ πιο απλή.

Άνοιξε περισσότερες πόρτες, χωρίς να παρουσιάσεις τη φιλία ως αγώνα

Μπορείς να δημιουργήσεις ευκαιρίες για νέες γνωριμίες μέσα από μια δραστηριότητα, μια επίσκεψη στο σπίτι ή μια βόλτα με ένα παιδί που φαίνεται διαθέσιμο για επαφή. Κάνε το διακριτικά, χωρίς να μετατρέψεις το πρόγραμμα της εβδομάδας σε οργανωμένη επιχείρηση εύρεσης κολλητού. Η φιλία δεν κατασκευάζεται με το ζόρι, καλλιεργείται μέσα από κοινό χρόνο, επανάληψη και μικρές στιγμές εμπιστοσύνης. Θύμισέ του επίσης τις σχέσεις στις οποίες ήδη νιώθει αποδεκτό, χωρίς να ακυρώνεις την απογοήτευσή του. Αν όμως βλέπεις σταθερή απομόνωση, φόβο για το σχολείο, αλλαγές στον ύπνο, σωματικά ενοχλήματα ή προσβολές και απειλές, τότε η επικοινωνία με τον εκπαιδευτικό δεν είναι παρέμβαση στην παρέα, είναι υπεύθυνη προστασία.

Το πιο δύσκολο είναι να βλέπεις το παιδί σου να πληγώνεται και να μη βιάζεσαι να καθαρίσεις τον δρόμο μπροστά του. Κι όμως, όταν παραμένεις δίπλα του χωρίς να αρπάζεις το τιμόνι, του δείχνεις ότι το εμπιστεύεσαι. Δεν χρειάζεται να γίνει αρεστό σε όλους, ούτε να χωρέσει σε κάθε παρέα. Χρειάζεται να μάθει να αναγνωρίζει πού υπάρχει αμοιβαιότητα, να πλησιάζει με θάρρος και να αποχωρεί όταν δεν υπάρχει σεβασμός. Εσύ μπορείς να είσαι το ήρεμο σημείο στο οποίο επιστρέφει, για να μιλήσει, να σκεφτεί και να δοκιμάσει ξανά. Αυτή η στάση δεν εξαφανίζει την απογοήτευση, χτίζει όμως κάτι που θα του χρειαστεί πολύ περισσότερο, κοινωνική αυτοπεποίθηση χωρίς να εξαρτάται από την αποδοχή κάθε παρέας.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock