Οι ταμπέλες που βάζεις στο παιδί σου και πώς επηρεάζουν τη σχέση σας

Κάποιες μέρες σε βρίσκεις να σκέφτεσαι το παιδί σου με λέξεις που δεν σου αρέσουν καν να παραδεχτείς. «Αντιδραστικό», «τεμπέλικο», «αγενές». Δεν είσαι ο μόνος άνθρωπος που το κάνει, ούτε σημαίνει ότι δεν αγαπάς βαθιά. Σημαίνει ότι κουράστηκες, ότι πιέστηκες, ότι κάτι μέσα σου ζητάει χώρο. Μόνο που αυτές οι ταμπέλες, όσο βολικές κι αν φαίνονται εκείνη τη στιγμή, λειτουργούν σαν φίλτρο που αλλοιώνει τη σχέση σας. Αντί να βλέπεις το παιδί σου, βλέπεις μια συμπεριφορά παγωμένη σε μια λέξη. Και εκεί κάπου, χωρίς να το καταλάβεις, χάνεται η επαφή. Γιατί η σύνδεση δεν αντέχει τις ετικέτες, θέλει περιέργεια, θέλει ματιά που να ψάχνει τι κρύβεται από πίσω, όχι να το κλείνει σε ένα κουτάκι.

Η γλώσσα που χρησιμοποιείς χτίζει τη σχέση σου

Όταν λες «είσαι ακατάστατος», δεν περιγράφεις απλώς μια κατάσταση, δίνεις ταυτότητα. Και τα παιδιά, όσο κι αν δεν το δείχνουν, την κουβαλάνε αυτή την ταυτότητα. Αντίθετα, όταν πεις «το δωμάτιό σου είναι ανακατεμένο και με δυσκολεύει», μεταφέρεις το ίδιο μήνυμα χωρίς να ακουμπάς την αξία του παιδιού. Η διαφορά είναι τεράστια. Η πρώτη φράση κλείνει την πόρτα, η δεύτερη ανοίγει διάλογο. Δεν χρειάζεται να ωραιοποιείς καταστάσεις ούτε να κάνεις ότι δεν σε ενοχλεί κάτι. Χρειάζεται απλώς να ξεχωρίζεις τη συμπεριφορά από το παιδί. Αυτό δεν είναι λεπτομέρεια επικοινωνίας, είναι στάση ζωής. Και είναι από τις πιο ουσιαστικές δεξιότητες που μπορείς να καλλιεργήσεις ως γονιός.

Πίσω από κάθε συμπεριφορά υπάρχει ένα συναίσθημα

Το παιδί που σου μιλάει απότομα, που αργεί να ξεκινήσει, που αντιδρά έντονα, δεν προσπαθεί να σε εκνευρίσει, όσο κι αν έτσι φαίνεται. Προσπαθεί να διαχειριστεί κάτι που δεν ξέρει πώς να εκφράσει αλλιώς. Θυμός, άγχος, απογοήτευση, ανάγκη για προσοχή. Αν μείνεις στην ταμπέλα, θα χάσεις την πληροφορία. Αν όμως κάνεις ένα μικρό βήμα πίσω και πεις «κάτι συμβαίνει εδώ», τότε ανοίγεται χώρος. Δεν σημαίνει ότι αποδέχεσαι κάθε συμπεριφορά, σημαίνει ότι επιλέγεις να καταλάβεις πριν αντιδράσεις. Και αυτή η επιλογή αλλάζει τα πάντα. Γιατί το παιδί νιώθει ότι το βλέπεις, όχι ότι το κρίνεις. Και όταν νιώσει ότι το βλέπεις, αρχίζει σιγά σιγά να σου δείχνει περισσότερα.

Πώς βάζεις όρια χωρίς να πληγώνεις

Το να αποφύγεις τις ταμπέλες δεν σημαίνει ότι δεν βάζεις όρια, το αντίθετο. Σημαίνει ότι τα βάζεις με τρόπο που κρατά τη σχέση ζωντανή. Μπορείς να πεις «βλέπω ότι είσαι θυμωμένος και θέλω να σε ακούσω, αλλά δεν μπορώ να δεχτώ να μου μιλάς έτσι». Με αυτή τη φράση κάνεις τρία πράγματα μαζί, αναγνωρίζεις το συναίσθημα, περιγράφεις τη συμπεριφορά, θέτεις όριο. Δεν φωνάζεις, δεν μειώνεις, δεν αγνοείς. Και κυρίως, δείχνεις ένα μοντέλο επικοινωνίας που το παιδί θα χρησιμοποιήσει αργότερα στη ζωή του. Γιατί τα παιδιά δεν μαθαίνουν από αυτά που τους λες, αλλά από τον τρόπο που τους μιλάς. Εκεί βρίσκεται όλη η διαφορά.

Η αλήθεια είναι ότι η γονεϊκότητα δεν είναι πάντα τρυφερή και φωτεινή, έχει και στιγμές που σε φέρνουν στα όριά σου. Εκείνες τις στιγμές φαίνεται η δουλειά που κάνεις μέσα σου. Δεν χρειάζεται να είσαι τέλειος, χρειάζεται να είσαι συνειδητός. Να πιάνεις τον εαυτό σου την ώρα που πάει να κολλήσει μια ταμπέλα και να λες «κάτσε, τι συμβαίνει εδώ πραγματικά;». Αυτή η μικρή παύση είναι το σημείο που σώζει τη σχέση. Γιατί η σύνδεση με το παιδί σου δεν χτίζεται στις εύκολες μέρες, αλλά στις δύσκολες. Και κάθε φορά που επιλέγεις να δεις πίσω από τη συμπεριφορά, του δείχνεις ότι αξίζει να το καταλάβεις, όχι να το ορίσεις.

Κεντρική εικόνα και εκόνα άρθρου: iStock