Πώς μαθαίνεις στο παιδί σου να περιμένει τη σειρά του χωρίς νεύρα

Στέκεσαι στην ουρά του σούπερ μάρκετ και το παιδί σου έχει ήδη ανακοινώσει, με πλήρη ηχητική κάλυψη, ότι δεν αντέχει άλλο. Στην παιδική χαρά, η κούνια είναι πάντα πιασμένη από κάποιον άλλον. Στο τραπέζι, θέλει να μιλήσει ακριβώς τη στιγμή που μιλάς εσύ. Και κάπου εκεί σκέφτεσαι ότι μάλλον κάτι κάνεις λάθος. Δεν κάνεις. Η αναμονή δεν είναι κάτι που το παιδί το ξέρει και απλώς αρνείται να το εφαρμόσει για να σε εκνευρίσει. Είναι δεξιότητα, χτίζεται σιγά σιγά, και όπως κάθε δεξιότητα θέλει εξάσκηση, χρόνο και έναν ενήλικα που δεν καταρρέει μαζί της. Ας δούμε τι πραγματικά συμβαίνει και τι μπορείς να κάνεις, όχι με μαγικές συνταγές, αλλά με πράγματα που δουλεύουν στην πραγματική ζωή.

Η υπομονή δεν είναι χαρακτήρας, είναι εγκέφαλος που ωριμάζει

Το κομμάτι του εγκεφάλου που κρατάει το φρένο, αυτό που λέει όχι τώρα, βρίσκεται πίσω από το μέτωπο και ωριμάζει τελευταίο. Ολοκληρώνεται γύρω στα είκοσι πέντε, όχι στα τρία. Όταν λοιπόν ζητάς από ένα τετράχρονο να περιμένει, δεν του ζητάς να είναι ευγενικό, του ζητάς να πατήσει ένα φρένο που δεν έχει μπει ακόμα. Υπάρχει όμως και κάτι που εξαρτάται από εσένα. Παλιά πίστευαν ότι η υπομονή είναι θέμα θέλησης. Νεότερες έρευνες έδειξαν ότι τα παιδιά περιμένουν κυρίως όταν έχουν μάθει ότι οι μεγάλοι κρατούν τον λόγο τους. Αν το πέντε λεπτά γίνεται συνήθως είκοσι, το παιδί σταματά να σε πιστεύει και αρπάζει ό,τι μπορεί τώρα. Κάθε υπόσχεση που τηρείς, χτίζει λίγη ακόμα υπομονή για την επόμενη φορά.

Κάνε τον χρόνο ορατό και την αναμονή γεμάτη

Για ένα μικρό παιδί, το «σε λίγο» είναι ένας τελείως κενός ήχος. Δεν έχει ακόμα εσωτερικό ρολόι, οπότε δέκα λεπτά και μία ώρα μοιάζουν το ίδιο τρομακτικά. Δώσε στον χρόνο σχήμα. Ένα χρονόμετρο στο κινητό, μια κλεψύδρα, ένα τραγούδι που όταν τελειώσει έρχεται η σειρά του, όλα αυτά μετατρέπουν το αόριστο σε κάτι που μετριέται. Και μετά γέμισε την αναμονή. Το άδειο περίμενε είναι βασανιστήριο, το περίμενε με περιεχόμενο είναι διαχειρίσιμο. Μέτρα μαζί του τα αυτοκίνητα που περνούν, δώσε του να κρατά τη λίστα των ψώνιων, βάλτε στοίχημα πόσα κόκκινα πράγματα θα δείτε ως το ταμείο. Δεν τον ξεγελάς, του δίνεις εργαλείο. Του δείχνεις ότι ο χρόνος περνάει και ότι υπάρχει τρόπος να τον περάσεις χωρίς να διαλυθείς.

Εξασκήσου στα μικρά, γιατί στα μεγάλα δεν προλαβαίνεις

Κανείς δεν μαθαίνει κολύμπι μέσα στη φουρτούνα. Το ίδιο ισχύει και εδώ. Μην περιμένεις την ουρά του παιδιατρείου για να δοκιμάσεις. Παίξε επιτραπέζια όπου υπάρχει σειρά, φτιάξε φαγητό μαζί και άφησέ τον να περιμένει το ζυμάρι να φουσκώσει, μίλα εναλλάξ στο τραπέζι με έναν κανόνα που τηρείς κι εσύ. Οι μικρές, ανώδυνες αναμονές είναι το γυμναστήριο. Και όταν τα καταφέρνει, μην πεις απλώς μπράβο. Πες του τι ακριβώς έκανε, ότι περίμενε τη σειρά του ενώ ήθελε πολύ να παίξει. Επιβράβευσε τη διαδικασία, όχι το αποτέλεσμα, γιατί εκεί βρίσκεται η μάθηση. Και όταν σπάσει, και θα σπάσει, μην τιμωρήσεις το ξέσπασμα. Ονόμασέ το. Πες του ότι είναι δύσκολο να περιμένεις όταν θέλεις κάτι πολύ, και μετά ξαναδοκιμάστε. Η δεύτερη ευκαιρία διδάσκει περισσότερα από την τιμωρία.

Αν κρατήσεις ένα πράγμα από όλα αυτά, ας είναι το εξής. Το παιδί δεν μαθαίνει να περιμένει επειδή του το εξήγησες σωστά, αλλά επειδή σε είδε να το κάνεις χίλιες φορές μπροστά του, στην ουρά της τράπεζας, στο τηλέφωνο, στη συζήτηση που δεν διέκοψες. Η αυτορρύθμιση περνάει από ενήλικα σε παιδί σχεδόν με τον ίδιο τρόπο που περνάει η γλώσσα, με μίμηση και επανάληψη σε ασφαλές περιβάλλον. Οπότε να είσαι λίγο πιο επιεικής και με τον εαυτό σου. Δεν χτίζεις υπομονή σε μία εβδομάδα, χτίζεις έναν άνθρωπο που κάποια στιγμή θα αντέχει την απόσταση ανάμεσα στο θέλω και στο έχω. Και αυτό είναι από τα πιο χρήσιμα πράγματα που θα του δώσεις ποτέ.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock