Θέλεις παιδί ή απλώς φοβάσαι το μέλλον χωρίς παιδιά;

Υπάρχει μια στιγμή, συνήθως κάπου ανάμεσα σε μια κουβέντα με φίλους, ένα οικογενειακό τραπέζι ή ένα ήσυχο βράδυ που κοιτάς το ταβάνι, που το ερώτημα σκάει χωρίς προειδοποίηση. Θέλω παιδί ή απλώς πανικοβάλλομαι στην ιδέα ενός μέλλοντος χωρίς παιδιά; Δεν έρχεται με καθαρή απάντηση, ούτε με ροζ εικόνες ή δραματικά σενάρια. Έρχεται με αμφιθυμία, αυτή τη λέξη που όλοι νιώθουν αλλά λίγοι παραδέχονται. Από τη μία σκέφτεσαι την ελευθερία σου, τον εαυτό σου όπως τον ξέρεις, από την άλλη σε τσιγκλάει ο φόβος της μοναξιάς, του γήρατος, του «και αν το μετανιώσω». Και κάπου εκεί αρχίζει το μπέρδεμα, γιατί προσπαθείς να πάρεις μια απόφαση ζωής βασισμένη σε συναισθήματα που αλλάζουν, σε σενάρια που δεν ελέγχεις και σε προσδοκίες που συχνά δεν είναι καν δικές σου.

Όταν η απόφαση βασίζεται στον φόβο

Πολλοί άνθρωποι δεν σκέφτονται το παιδί ως παρόν, αλλά ως μέλλον. Φαντάζεσαι τον εαυτό σου στα εβδομήντα, ένα άδειο σπίτι, Κυριακές χωρίς οικογενειακό τραπέζι, γιορτές χωρίς φωνές. Αυτός ο φόβος είναι ανθρώπινος, αλλά δεν είναι οδηγός. Το παιδί δεν είναι εγγύηση συντροφικότητας, ούτε ασφάλεια για τα γεράματα. Δεν γεννιέται για να γεμίσει τα δικά σου κενά, ούτε για να σου λύσει υπαρξιακούς λογαριασμούς. Αν η βασική σου σκέψη είναι «να μην μείνω μόνος», αξίζει να αναρωτηθείς αν υπάρχουν κι άλλοι τρόποι να χτίσεις νόημα, σχέσεις, κοινότητα. Η φιλία, η συντροφικότητα, η δημιουργία, ακόμα και η ενεργή παρουσία στη ζωή άλλων ανθρώπων, μπορούν να δώσουν βάθος και συνέχεια. Ο φόβος του μέλλοντος είναι κακός σύμβουλος, γιατί σε σπρώχνει σε επιλογές που μοιάζουν ασφαλείς, αλλά δεν είναι πάντα αυθεντικές.

Η παγίδα της εσωτερικής αναζήτησης

Συχνά σου λένε να ψάξεις μέσα σου, να ακούσεις τη φωνή σου, να βρεις αν πραγματικά το θέλεις. Το πρόβλημα είναι ότι μέσα σου δεν υπάρχει μια σταθερή απάντηση που απλώς περιμένει να την ανακαλύψεις. Υπάρχουν αντικρουόμενες επιθυμίες, φόβοι, εμπειρίες, κουρασμένες μέρες και αισιόδοξα πρωινά. Αν περιμένεις να νιώσεις απόλυτη βεβαιότητα, μπορεί να περιμένεις για πάντα. Η ερώτηση δεν είναι αν θα είσαι πάντα ευτυχισμένος ως γονιός ή πάντα ελεύθερος χωρίς παιδί. Καμία ζωή δεν λειτουργεί έτσι. Το ουσιαστικό είναι να καταλάβεις ότι η απόφαση δεν ανακαλύπτεται, διαμορφώνεται. Δεν βρίσκεις μια αλήθεια, επιλέγεις μια κατεύθυνση. Και αυτή η επιλογή δεν βασίζεται στο πώς νιώθεις σήμερα, αλλά στο τι θεωρείς ουσιαστικό, τι σε κινεί, τι σε κάνει να λες ναι στη ζωή όπως τη φαντάζεσαι.

Αξίες, όχι ιδανικές εικόνες

Αντί να ρωτάς αν θέλεις παιδί, δοκίμασε να ρωτήσεις κάτι πιο βαθύ. Τι έχει αξία για σένα; Η φροντίδα, η σύνδεση, η δημιουργία, η προσφορά, η ελευθερία, η εξερεύνηση; Για κάποιους ανθρώπους, το να μεγαλώνουν έναν άνθρωπο είναι ο πιο καθαρός τρόπος να ζήσουν τις αξίες τους. Για άλλους, οι ίδιες αξίες εκφράζονται αλλού, στην τέχνη, στη δουλειά, στις σχέσεις, στη συμμετοχή στον κόσμο. Δεν υπάρχει σωστό και λάθος. Υπάρχει μόνο συνέπεια με τον εαυτό σου. Το παιδί δεν είναι ανώτερη εμπειρία ζωής, είναι μια διαφορετική εμπειρία. Όπως δεν υπάρχει μόνο ένας τρόπος να αγαπήσεις, δεν υπάρχει μόνο ένας τρόπος να ζήσεις με νόημα. Όταν παίρνεις αποφάσεις βασισμένες στις αξίες σου και όχι στις κοινωνικές αφηγήσεις, μπορεί να μην ξέρεις πώς θα νιώσεις σε δέκα χρόνια, αλλά ξέρεις γιατί έκανες την επιλογή σου.

Στο τέλος, δεν μπορείς να προβλέψεις το μέλλον, ούτε να το ελέγξεις. Μπορείς όμως να ζήσεις με ειλικρίνεια. Να μην κάνεις παιδί από φόβο, αλλά ούτε να το αποκλείσεις από φόβο. Να δεχτείς ότι κάθε δρόμος έχει απώλειες και κέρδη, και κανένας δεν σε προστατεύει από τη λύπη ή σου εγγυάται την ευτυχία. Αυτό που μπορείς να κάνεις είναι να επιλέξεις με καθαρό βλέμμα, γνωρίζοντας ότι η ζωή δεν ζητά τέλειες αποφάσεις, ζητά συνειδητές. Και αυτό, από μόνο του, είναι μια πολύ καλή αρχή.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock