Το ήξερες πως η αυτοκριτική σου μπορεί να γίνει η εσωτερική φωνή του παιδιού σου;

Μπορεί να προσέχεις πολύ τις λέξεις που χρησιμοποιείς όταν μιλάς στο παιδί σου, όμως υπάρχει και μια άλλη συνομιλία που εκείνο ακούει καθημερινά, η συνομιλία που κάνεις με τον εαυτό σου. Κάθε φορά που κοιτάζεσαι στον καθρέφτη και λες «πώς είμαι έτσι;», που κάνεις ένα λάθος και σε αποκαλείς ανίκανη ή που υποτιμάς κάτι που κατάφερες, του δείχνεις, χωρίς να το επιδιώκεις, πώς αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας όταν δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες μας. Τα παιδιά δεν μαθαίνουν μόνο από όσα τους εξηγείς. Παρατηρούν τον τόνο σου, τις γκριμάτσες σου και εκείνα τα σχόλια που πετάς δήθεν αθώα ενώ ψάχνεις τι θα φορέσεις. Κάπως έτσι αρχίζει να σχηματίζεται και η δική τους εσωτερική φωνή.

Η αυτοκριτική σου γίνεται δικό του λεξιλόγιο

Όταν σε ακούει να λες συχνά «είμαι χαζή», «δεν κάνω τίποτα σωστά» ή «έχω γίνει χάλια», δεν αντιγράφει απλώς κάποιες εκφράσεις. Μαθαίνει έναν ολόκληρο τρόπο ερμηνείας των δυσκολιών. Αντί να σκέφτεται «έκανα ένα λάθος», μπορεί να συμπεράνει «απέτυχα». Αυτή η διαφορά είναι τεράστια, επειδή η πρώτη φράση αφορά κάτι που διορθώνεται, ενώ η δεύτερη μετατρέπει μια άσχημη στιγμή σε ταυτότητα. Δεν χρειάζεται βέβαια να εμφανίζεσαι μπροστά του μονίμως ατσαλάκωτη, λες και πρωταγωνιστείς σε διαφήμιση οικογενειακής ευτυχίας. Χρειάζεται να του δείχνεις ότι μπορείς να απογοητεύεσαι χωρίς να προσβάλλεις τον εαυτό σου. Δοκίμασε να λες «δεν μου βγήκε όπως ήθελα, θα το ξαναπροσπαθήσω». Έτσι του μαθαίνεις ότι η αποτυχία είναι εμπειρία και όχι ταμπέλα.

Ο τρόπος που μιλάς για το σώμα σου έχει βάρος

Τα σχόλια για την εμφάνισή σου ίσως σου φαίνονται προσωπικά, όμως τα παιδικά αυτιά δεν γνωρίζουν ακόμη αυτή τη διάκριση. Όταν κρίνεις διαρκώς την κοιλιά, τα μαλλιά, τις ρυτίδες ή το βάρος σου, το παιδί καταλαβαίνει ότι το σώμα είναι ένα αντικείμενο που πρέπει συνεχώς να εξετάζεται και να διορθώνεται. Ακόμη κι αν το διαβεβαιώνεις ότι είναι όμορφο, το παράδειγμά σου μπορεί να ακούγεται δυνατότερα από το κομπλιμέντο. Δεν χρειάζεται να λατρεύεις κάθε εκατοστό σου κάθε πρωί, αυτό θα ήταν μάλλον απαιτητικό πριν από τον πρώτο καφέ. Μπορείς όμως να μιλάς με σεβασμό για το σώμα σου και για όσα σου επιτρέπει να κάνεις. Έτσι μετακινείς την προσοχή από την εμφάνιση στη φροντίδα, στη δύναμη και στη λειτουργία.

Δεν χρειάζεται να κρύβεις τις δύσκολες στιγμές

Η θετική εσωτερική ομιλία δεν σημαίνει ότι πρέπει να λες πως όλα είναι υπέροχα όταν δεν είναι. Το παιδί αντιλαμβάνεται την ένταση και καταλαβαίνει πότε κάτι σε δυσκολεύει. Αν προσπαθείς να καλύψεις κάθε συναίσθημα με υπερβολική αισιοδοξία, δεν του μαθαίνεις ανθεκτικότητα, του μαθαίνεις να μην εμπιστεύεται όσα αισθάνεται. Είναι πιο χρήσιμο να σε ακούσει να λες «είμαι αγχωμένη, αλλά μπορώ να κάνω ένα πράγμα τη φορά» ή «στενοχωρήθηκα με αυτό που συνέβη και χρειάζομαι λίγο χρόνο». Με αυτόν τον τρόπο βλέπει ότι ένα δύσκολο συναίσθημα μπορεί να αναγνωριστεί, να εκφραστεί και να περάσει, χωρίς να γίνει καταστροφή. Του δίνεις ένα εσωτερικό λεξιλόγιο που αργότερα θα το βοηθήσει να παρηγορεί και να καθοδηγεί τον εαυτό του.

Δεν θα ελέγχεις κάθε λέξη που ξεφεύγει από το στόμα σου, ούτε χρειάζεται να προσθέσεις στη μητρότητα ακόμη μία απαίτηση τελειότητας. Μπορεί κάποια στιγμή να πεις «τι χαζή που είμαι» και αμέσως μετά να διορθωθείς μπροστά στο παιδί σου, λέγοντας «όχι, δεν είμαι χαζή, απλώς ξέχασα κάτι». Αυτή η μικρή διόρθωση έχει μεγάλη αξία, γιατί του δείχνει ότι ακόμη και η φωνή μέσα στο κεφάλι μας μπορεί να αλλάξει. Το παιδί σου δεν χρειάζεται έναν γονιό που αγαπά αδιάκοπα τον εαυτό του, χρειάζεται έναν γονιό που του φέρεται με αξιοπρέπεια, ιδιαίτερα όταν δυσκολεύεται. Αν μάθει από εσένα να μη γίνεται ο αυστηρότερος κριτής του, θα έχει αποκτήσει ένα εφόδιο που θα το συνοδεύει πολύ περισσότερο από οποιονδήποτε έπαινο.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock