Το λάθος που κάνουμε όλοι όταν το παιδί κλαίει

Δεν υπάρχει πιο άβολος ήχος από το κλάμα του παιδιού σου, όχι επειδή είναι δυνατός, αλλά επειδή σου χτυπάει κατευθείαν μέσα σου. Σε βρίσκει απροετοίμαστο, σε κάνει να θες να το σταματήσεις εδώ και τώρα, σαν να πατάς ένα αόρατο κουμπί «ηρεμία». Κάπου εκεί, χωρίς να το καταλάβεις, κάνεις το πιο κοινό λάθος, προσπαθείς να εξαφανίσεις το συναίσθημα αντί να το καταλάβεις. Δεν είσαι ο μόνος, το κάνουμε όλοι. Έχεις μάθει ότι το κλάμα σημαίνει κάτι πάει στραβά, ότι κάτι πρέπει να διορθωθεί γρήγορα. Κι όμως, το παιδί δεν κλαίει για να σε δοκιμάσει, ούτε για να σε φέρει στα όριά σου. Κλαίει γιατί κάτι μέσα του δουλεύει, επεξεργάζεται, προσαρμόζεται. Αν αλλάξεις λίγο τον τρόπο που το βλέπεις, θα αλλάξει και ο τρόπος που το ζεις.

Το κλάμα δεν είναι πρόβλημα, είναι διαδικασία

Όταν το παιδί κλαίει, ο εγκέφαλός του κάνει μια δύσκολη αλλά απαραίτητη δουλειά, μαθαίνει να αντέχει αυτό που δεν αλλάζει. Μπορεί να είναι ένα «όχι», μια απογοήτευση, κάτι που δεν έγινε όπως ήθελε. Εκείνη τη στιγμή δεν χρειάζεται λύση, χρειάζεται χώρο. Αν πας κατευθείαν να διορθώσεις την κατάσταση, του στερείς την ευκαιρία να περάσει μέσα από αυτό το συναίσθημα και να βγει πιο δυνατό. Το κλάμα είναι ο τρόπος του να αποδεχτεί την πραγματικότητα, όσο μικρό κι αν σου φαίνεται το θέμα. Αντί να λες «έλα, δεν έγινε τίποτα», μπορείς να μείνεις δίπλα του και να αναγνωρίσεις αυτό που νιώθει. Έτσι χτίζεται η ανθεκτικότητα, όχι με αποφυγή, αλλά με επαφή.

Το παιδί δεν ζητά λύση, ζητά εσένα

Τη στιγμή που κλαίει, δεν ψάχνει να του φτιάξεις τον κόσμο, ψάχνει να νιώσει ότι δεν είναι μόνο του μέσα σε αυτό. Το ένστικτό σου μπορεί να σου λέει να εξηγήσεις, να πείσεις, να αποσπάσεις την προσοχή, αλλά το πιο ουσιαστικό που μπορείς να κάνεις είναι να μείνεις παρών. Να το κοιτάξεις, να το ακούσεις, να το αγγίξεις αν το θέλει. Το κλάμα είναι μια ανάγκη για σύνδεση, όχι για διόρθωση. Όταν του δείχνεις ότι αντέχεις το συναίσθημά του χωρίς να πανικοβάλλεσαι, του δίνεις ένα πολύ βαθύ μήνυμα, ότι τα δύσκολα δεν είναι επικίνδυνα και ότι μπορεί να τα περάσει. Αυτό δεν το μαθαίνει με λόγια, το μαθαίνει από εσένα.

Η παγίδα του να τα κάνεις όλα πιο εύκολα

Είναι δελεαστικό να προσαρμόζεις τα πάντα για να μην κλάψει. Να αλλάξεις σχέδια, να υποχωρήσεις, να πεις ένα «ναι» εκεί που μέσα σου ξέρεις ότι είναι «όχι». Το κάνεις για ηρεμία, για να μην ανέβει η ένταση, για να γλιτώσεις τη στιγμή. Μόνο που έτσι του μαθαίνεις ότι ο κόσμος πρέπει να προσαρμόζεται σε εκείνο. Και όταν αυτό δεν συμβαίνει, η σύγκρουση γίνεται μεγαλύτερη. Τα όρια δεν είναι τιμωρία, είναι σταθερότητα. Όταν λες ένα καθαρό, ήρεμο «όχι» και αντέχεις το κλάμα που ακολουθεί, του δίνεις κάτι πολύ πιο σημαντικό από μια πρόσκαιρη ηρεμία, του δείχνεις πώς είναι να στηρίζεσαι σε κάποιον που δεν λυγίζει, αλλά ούτε απομακρύνεται.

Αν το σκεφτείς λίγο πιο βαθιά, το κλάμα του παιδιού σου δεν αφορά μόνο εκείνο, αφορά και εσένα. Ξυπνάει δικά σου κομμάτια, παλιές μνήμες, τρόπους που έμαθες να διαχειρίζεσαι το συναίσθημα. Ίσως για αυτό σε δυσκολεύει τόσο. Εκεί όμως κρύβεται και μια ευκαιρία, να σταθείς αλλιώς, πιο συνειδητά. Δεν χρειάζεται να είσαι τέλειος, χρειάζεται να είσαι εκεί, αληθινά. Όταν το παιδί νιώθει ότι μπορεί να κλάψει χωρίς να χάσει τη σύνδεση μαζί σου, μαθαίνει κάτι που θα το ακολουθεί για χρόνια, ότι τα συναισθήματα δεν είναι εχθρός, είναι δρόμος. Κι εσύ, χωρίς να το καταλάβεις, γίνεσαι ο άνθρωπος που του έδειξε πώς να τον περπατά.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock