Το παιδί σου σε διακόπτει όταν μιλάς; Πώς να του μάθεις να περιμένει τη σειρά του

Μιλάς στο τηλέφωνο και ξαφνικά το παιδί σου θυμάται ότι πρέπει επειγόντως να σου εξηγήσει γιατί οι δεινόσαυροι δεν φορούσαν παπούτσια. Σου ακούγεται γνώριμο; Οι συνεχείς διακοπές δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι δεν σέβεται τους άλλους ή ότι προσπαθεί να γίνει το κέντρο του κόσμου. Συνήθως, απλώς δεν έχει αναπτύξει ακόμη τον αυτοέλεγχο που χρειάζεται για να κρατήσει μια σκέψη και να περιμένει. Για ένα μικρό παιδί, η αναμονή δεν είναι αυτονόητη κοινωνική δεξιότητα, είναι μια σύνθετη άσκηση μνήμης, υπομονής και συναισθηματικής ασφάλειας. Αν θέλεις να μάθει να μη διακόπτει, χρειάζεται να του δείξεις όχι μόνο πότε πρέπει να περιμένει, αλλά και πώς μπορεί να το κάνει χωρίς να φοβάται ότι θα ξεχάσεις όσα θέλει να σου πει.

Αναγνώρισε την ανάγκη πίσω από τη διακοπή

Πριν εκνευριστείς, προσπάθησε να καταλάβεις τι κρύβεται πίσω από την επιμονή του. Μπορεί να ενθουσιάστηκε, να αγχώθηκε, να ζηλεύει την προσοχή που δίνεις αλλού ή να μην ξεχωρίζει ακόμη το επείγον από το απλώς σημαντικό. Όταν απαντάς μόνο με ένα απότομο «μη διακόπτεις», ακούει την απαγόρευση, αλλά δεν μαθαίνει την εναλλακτική. Πες του ήρεμα ότι γνωρίζεις πως θέλει να μιλήσει και ότι θα το ακούσεις μόλις ολοκληρώσεις τη φράση σου. Έτσι, βάζεις όριο χωρίς να ακυρώνεις την ανάγκη του. Παράλληλα, εξήγησέ του ποιες καταστάσεις απαιτούν άμεση παρέμβαση, όπως ένας τραυματισμός ή ένας κίνδυνος. Η διάκριση αυτή χρειάζεται επανάληψη, επειδή στο παιδικό μυαλό ένα χαμένο παιχνίδι μπορεί να μοιάζει εξίσου επείγον με έναν συναγερμό.

Δώσε του έναν πρακτικό τρόπο να περιμένει

Η φράση «κάνε υπομονή» ακούγεται απλή, όμως για το παιδί είναι τόσο αόριστη όσο το «φέρε μου εκείνο το πράγμα από εκεί». Χρειάζεται μια συγκεκριμένη κίνηση που θα αντικαταστήσει τη διακοπή. Μπορείς να του μάθεις να ακουμπά απαλά το χέρι σου όταν θέλει να μιλήσει. Εσύ αγγίζεις το δικό του, δείχνοντάς του ότι έλαβες το μήνυμα, και ολοκληρώνεις σύντομα τη συζήτησή σου. Μπορείς επίσης να χρησιμοποιήσεις μια οπτική ένδειξη, όπως τα δάχτυλα που δείχνουν πόσα λεπτά απομένουν. Στην αρχή, κράτησε την αναμονή μικρή, γιατί η επιτυχία χτίζεται σταδιακά. Αν ζητήσεις από ένα τετράχρονο να περιμένει είκοσι λεπτά, δεν εκπαιδεύεις την υπομονή του, δοκιμάζεις τις αντοχές ολόκληρου του σπιτιού.

Κράτησε την υπόσχεση της προσοχής σου

Το παιδί θα περιμένει ευκολότερα όταν γνωρίζει από εμπειρία ότι πραγματικά επιστρέφεις σε εκείνο. Αν του πεις «σε λίγο» και τελικά ξεχάσεις, την επόμενη φορά θα διακόψει πιο δυνατά, πιο γρήγορα και πιθανότατα με εντυπωσιακά ηχητικά εφέ. Μόλις τελειώσεις τη συζήτησή σου, στρέψε το βλέμμα σου πάνω του και πες ότι τώρα είσαι διαθέσιμος να ακούσεις. Μην απαιτείς τέλεια συμπεριφορά από την πρώτη προσπάθεια. Αναγνώρισε συγκεκριμένα ό,τι κατάφερε, λέγοντας ότι πρόσεξες πως περίμενε μέχρι να ολοκληρώσεις. Η συγκεκριμένη επιβράβευση το βοηθά να συνδέσει την πράξη με το αποτέλεσμα. Απόφυγε, όμως, τις υλικές ανταμοιβές. Στόχος σου είναι να καταλάβει ότι ο σεβασμός στη συζήτηση δημιουργεί χώρο για όλους, όχι ότι εξαργυρώνεται με ένα μπισκότο.

Το να μάθει το παιδί σου να περιμένει δε σημαίνει ότι πρέπει να γίνει αόρατο όταν οι μεγάλοι μιλούν. Σημαίνει ότι σταδιακά κατανοεί πως η επικοινωνία έχει σειρά, ρυθμό και αμοιβαιότητα. Το δικό σου παράδειγμα παίζει καθοριστικό ρόλο. Αν το διακόπτεις συχνά, αν κοιτάζεις την οθόνη ενώ σου μιλά ή αν τελειώνεις τις προτάσεις του, το μήνυμα μπερδεύεται. Δείξε του την προσοχή που ζητάς να δείχνει και εσύ στους άλλους. Θα υπάρξουν πισωγυρίσματα, ειδικά όταν είναι κουρασμένο, πεινασμένο ή γεμάτο ενθουσιασμό. Εκεί χρειάζεται ψυχραιμία, συνέπεια και λίγο χιούμορ. Δεν εκπαιδεύεις ένα μικρό ρομπότ κοινωνικής ευγένειας, μεγαλώνεις έναν άνθρωπο που μαθαίνει ότι η φωνή του έχει αξία, χωρίς να σβήνει τις φωνές γύρω του.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock