Μήπως το περιβάλλον γύρω σου επηρεάζει περισσότερο την ευεξία σου απ’ όσο νομίζεις;

Πόσο καλά νιώθεις όταν βρίσκεσαι σε έναν χώρο γεμάτο θόρυβο, ακαταστασία, έντονο φωτισμό ή χωρίς καθόλου φυσικό φως;

Και αντίστροφα, τι συμβαίνει στη διάθεσή σου όταν ανοίγεις το παράθυρο, μπαίνει φυσικό φως στο σπίτι και βρίσκεσαι έστω για λίγο κοντά σε πράσινο;

Μπορεί να μην το συνειδητοποιείς, όμως το περιβάλλον στο οποίο περνάς καθημερινά τον χρόνο σου αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συνδέονται με το πώς αισθάνεσαι σωματικά και ψυχικά.

Η ευεξία δεν αφορά μόνο το τι τρως, πόσο γυμνάζεσαι ή πόσες ώρες κοιμάσαι. Αφορά και τον χώρο μέσα στον οποίο εργάζεσαι, ξεκουράζεσαι και ζεις.

Το σπίτι σου μπορεί να λειτουργεί σαν «φίλτρο» για την καθημερινότητά σου

Φωτισμός, θερμοκρασία, ποιότητα αέρα και θόρυβος είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά του εσωτερικού περιβάλλοντος που έχουν μελετηθεί σε σχέση με τη σωματική και ψυχολογική κατάσταση. Μια πρόσφατη συστηματική ανασκόπηση για το δομημένο περιβάλλον εξέτασε ακριβώς τέτοιους παράγοντες, όπως η θερμική άνεση, η ποιότητα του αέρα, ο θόρυβος και ο φωτισμός, και τη σχέση τους με τη φυσιολογική και ψυχολογική κατάσταση.

Δεν σημαίνει, φυσικά, ότι ένα ακατάστατο γραφείο ή μια ημέρα με πολύ θόρυβο θα επηρεάσει με τον ίδιο τρόπο κάθε άνθρωπο. Το περιβάλλον λειτουργεί διαφορετικά για τον καθένα. Ωστόσο, όταν οι ενοχλητικοί παράγοντες επαναλαμβάνονται καθημερινά, αξίζει να τους παρατηρήσεις.

Ο θόρυβος δεν είναι απλώς… εκνευριστικός

Η συνεχής έκθεση σε περιβαλλοντικό θόρυβο, όπως η κίνηση, οι εργασίες ή άλλες πηγές θορύβου, έχει συνδεθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας με διαταραχές ύπνου, γνωστικές επιδράσεις, ενόχληση και άλλες επιβαρύνσεις για την υγεία.

Αν λοιπόν αισθάνεσαι ότι δεν μπορείς να συγκεντρωθείς ή ότι επιστρέφεις στο σπίτι «φορτωμένη», ίσως αξίζει να κοιτάξεις όχι μόνο το πρόγραμμά σου αλλά και τα ερεθίσματα που δέχεσαι γύρω σου.

Eισπνέοντας καθαρό αέρα

Η πρόσβαση σε πράσινους χώρους έχει συσχετιστεί σε αρκετές μελέτες με καλύτερους δείκτες ψυχικής υγείας. Μετα-ανάλυση που δημοσιεύτηκε το 2024 βρήκε συσχετίσεις ανάμεσα στην έκθεση σε πράσινο και χαμηλότερο κίνδυνο για ορισμένες κοινές ψυχικές διαταραχές, αν και οι ερευνητές επισημαίνουν ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να κατανοηθεί πλήρως η σχέση.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, επίσης, αναφέρει συνολικά θετική σχέση ανάμεσα στους πράσινους και μπλε χώρους και την ψυχική υγεία, σημειώνοντας παράλληλα ότι δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος τύπος φυσικού χώρου που να λειτουργεί ως «χρυσό πρότυπο» για όλους.

Δεν χρειάζεται, λοιπόν, να οργανώσεις μια απόδραση στη φύση κάθε φορά που νιώθεις πιεσμένη. Μπορείς να ξεκινήσεις πολύ πιο απλά κάνοντας έναν περίπατο στο πάρκο, βγαίνοντας λίγα λεπτά στο μπαλκόνι ή κάνοντας ένα μικρό διάλειμμα έξω από το γραφείο.

Δοκίμασε να ανοίγεις τα παράθυρα καθημερινά, να αξιοποιείς όσο περισσότερο γίνεται το φυσικό φως, να μειώνεις τους περιττούς ήχους όταν θέλεις να χαλαρώσεις και να δημιουργήσεις ένα σημείο στο σπίτι που συνδέεται περισσότερο με ηρεμία παρά με δουλειά.

Το σημαντικό είναι να αρχίσεις να παρατηρείς πώς αισθάνεσαι.

Φωτογραφίες: istock.