Δεν μαλώνουμε επειδή δεν αγαπιόμαστε, μαλώνουμε επειδή δεν καταλαβαινόμαστε

Υπάρχουν καβγάδες που ξεκινούν από κάτι γελοία μικρό. Από ένα «καλά, άστο», από έναν τόνο στη φωνή, από ένα μήνυμα που διαβάστηκε αλλά δεν απαντήθηκε ποτέ. Και ξαφνικά βρίσκεσαι να συζητάς για πράγματα που έγιναν πριν τρία χρόνια, ενώ στην πραγματικότητα κανείς δεν θυμάται καν γιατί ξεκίνησε όλο αυτό. Το περίεργο στις σχέσεις δεν είναι ότι μαλώνουμε. Δύο άνθρωποι που ζουν μαζί, κουβαλάνε άγχος, δουλειές, παιδιά, λογαριασμούς, κούραση και διαφορετικές εμπειρίες ζωής, λογικό είναι να συγκρουστούν. Το δύσκολο είναι ότι πολλές φορές πιστεύεις πως ο άλλος καταλαβαίνει ακριβώς τι νιώθεις, ενώ εκείνος ακούει κάτι τελείως διαφορετικό. Εσύ λες «νιώθω μόνη» και ο άλλος ακούει «δεν είσαι αρκετός». Εσύ λες «θέλω βοήθεια» και ο άλλος ακούει «απέτυχες». Κάπου εκεί αρχίζει η παρεξήγηση, όχι η έλλειψη αγάπης. Γιατί αρκετά ζευγάρια αγαπιούνται ακόμα πολύ, απλώς έχουν ξεχάσει πώς να μεταφράζουν σωστά ο ένας τον άλλον.

Δεν ακούς πάντα αυτό που λέει ο άλλος, ακούς αυτό που φοβάσαι

Ο εγκέφαλος δεν λειτουργεί σαν ουδέτερος μεταφραστής. Λειτουργεί σαν άνθρωπος που κουβαλά εμπειρίες, φόβους, άμυνες και ανασφάλειες. Αυτό σημαίνει ότι πολλές φορές δεν ακούς τα λόγια του άλλου όπως ειπώθηκαν, αλλά όπως τα φιλτράρει η δική σου ιστορία. Αν έχεις μεγαλώσει νιώθοντας ότι σε κρίνουν, μπορεί να ακούς επίθεση ακόμα και μέσα σε μια απλή παρατήρηση. Αν έχεις κουραστεί να προσπαθείς, μπορεί να ακούς αδιαφορία εκεί που υπάρχει απλώς αφηρημάδα. Η ψυχολογία το εξηγεί πολύ καθαρά αυτό, οι άνθρωποι βλέπουν τον κόσμο μέσα από τη δική τους οπτική και συχνά θεωρούν πως ο άλλος σκέφτεται με τον ίδιο τρόπο. Γι’ αυτό ένας καβγάς μπορεί να μοιάζει τεράστιος ενώ στην πραγματικότητα ξεκίνησε από δύο ανθρώπους που ένιωσαν παρεξηγημένοι την ίδια στιγμή. Και κάπου εδώ χρειάζεται μια μικρή επανάσταση, να σταματήσεις για λίγο να ετοιμάζεις την απάντησή σου και να προσπαθήσεις πραγματικά να ακούσεις.

Οι περισσότεροι καβγάδες δεν είναι για το πιάτο στον νεροχύτη

Ναι, οκ, υπάρχει και το πιάτο. Και το ποτήρι. Και η πετσέτα που έμεινε πάλι πάνω στο κρεβάτι λες και μεταφέρθηκε εκεί με μεταφυσικό τρόπο. Αλλά συνήθως ο καβγάς δεν είναι γι’ αυτά. Είναι για αυτό που συμβολίζουν. Το άπλυτο πιάτο μπορεί να σημαίνει «δεν με σκέφτεσαι». Η αδιαφορία σε μια κουβέντα μπορεί να σημαίνει «δεν με βλέπεις». Οι άνθρωποι σπάνια θυμώνουν μόνο για το πρακτικό κομμάτι μιας κατάστασης. Θυμώνουν γιατί κάτι μέσα τους ενεργοποιείται συναισθηματικά. Εκεί μπαίνει και ένα άλλο μπέρδεμα, δεν επεξεργάζονται όλοι τα συναισθήματα με τον ίδιο τρόπο. Κάποιοι μιλούν αμέσως, κάποιοι κλείνονται, κάποιοι χρειάζονται χρόνο, κάποιοι θέλουν αγκαλιά ενώ φαίνονται εκνευρισμένοι. Αν δεν ξέρεις πώς λειτουργεί ο άνθρωπός σου όταν πιέζεται, είναι πολύ εύκολο να νομίζεις ότι σε απορρίπτει ενώ στην πραγματικότητα προσπαθεί να προστατευτεί. Και αυτό αλλάζει εντελώς τον τρόπο που βλέπεις έναν καβγά.

Το πιο δύσκολο πράγμα σε μια σχέση είναι η μετάφραση

Δεν είναι η συγκατοίκηση, ούτε η ρουτίνα, ούτε το ποιος θα πάει στο σούπερ μάρκετ Σάββατο μεσημέρι ενώ έχεις ήδη νεύρα από το πάρκινγκ. Το πιο δύσκολο είναι να μάθεις τη γλώσσα του άλλου ανθρώπου. Να καταλάβεις τι σημαίνει η σιωπή του, πότε απομακρύνεται επειδή φοβάται και πότε επειδή κουράστηκε. Να μάθεις ότι κάποιοι άνθρωποι ζητούν αγάπη με πολύ παράξενους τρόπους. Άλλος γκρινιάζει, άλλος γίνεται ειρωνικός, άλλος αποσύρεται τελείως. Δεν είναι πάντα ώριμο, ούτε εύκολο, αλλά είναι ανθρώπινο. Και κάπου εκεί αρχίζει η ουσιαστική επικοινωνία, όχι όταν λες την τέλεια ατάκα, αλλά όταν σταματάς να βλέπεις τον άλλον σαν αντίπαλο. Γιατί στους περισσότερους καβγάδες δεν υπάρχουν κακοί και καλοί. Υπάρχουν δύο κουρασμένοι άνθρωποι που προσπαθούν να εξηγήσουν τι νιώθουν χωρίς να έχουν πάντα τις σωστές λέξεις.

Κάποια στιγμή καταλαβαίνεις ότι η αγάπη δεν φαίνεται από το πόσο σπάνια μαλώνετε, αλλά από το αν μπορείτε να επιστρέψετε ο ένας στον άλλον μετά τον θυμό. Από το αν υπάρχει ακόμα χώρος για εξήγηση, για χιούμορ, για μια μικρή προσπάθεια να πεις «περίμενε, δεν ήθελα να το πω έτσι». Οι σχέσεις δεν χαλάνε μόνο από έλλειψη συναισθήματος. Χαλάνε και από λάθος μεταφράσεις που επαναλαμβάνονται για χρόνια. Από ανθρώπους που νιώθουν ότι δεν ακούγονται, δεν εξηγούνται σωστά, δεν χωράνε μέσα στην κουβέντα. Κι όμως, μερικές φορές μια σχέση αλλάζει όχι επειδή βρέθηκε η τέλεια λύση, αλλά επειδή δύο άνθρωποι αποφάσισαν να σταματήσουν να αμύνονται για λίγο και να προσπαθήσουν να καταλάβουν τι πραγματικά λέει ο άλλος πίσω από τα νεύρα, την ένταση και τις άτσαλες λέξεις.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock