Γιατί σωπαίνεις όταν μαλώνεις; Τι μπορεί να κρύβει η σιωπή σε έναν καβγά με τον σύντροφό σου

Η σιωπή μέσα σε έναν καβγά μοιάζει απλή, κλείνεις το στόμα σου και περιμένεις να περάσει η καταιγίδα. Στην πραγματικότητα, όμως, μπορεί να λέει πολλά περισσότερα από μια θυμωμένη ατάκα. Ίσως φοβάσαι ότι, αν μιλήσεις, θα ξεφύγεις. Ίσως χρειάζεσαι χρόνο για να καταλάβεις τι αισθάνεσαι ή έχεις μάθει πως η σύγκρουση είναι κάτι επικίνδυνο, από το οποίο πρέπει να απομακρύνεσαι. Υπάρχει βέβαια και η σιωπή που χρησιμοποιείς για να τιμωρήσεις τον άλλον, επειδή θέλεις να νιώσει το βάρος της απόστασής σου. Το θέμα, λοιπόν, δεν είναι μόνο ότι δεν μίλησες στον καβγά, αλλά τι προσπάθησες να προστατεύσεις, να αποφύγεις ή να πετύχεις μένοντας σιωπηλός.

Όταν το μυαλό σου πατάει προσωρινά παύση

Μερικές φορές δεν σωπαίνεις από αδιαφορία, αλλά επειδή το νευρικό σου σύστημα έχει υπερφορτωθεί. Η ένταση ανεβαίνει, η καρδιά χτυπά γρηγορότερα, οι σκέψεις μπερδεύονται και ξαφνικά η εύρεση μιας λογικής πρότασης μοιάζει δυσκολότερη από τη συναρμολόγηση ντουλάπας χωρίς οδηγίες. Αυτή η αντίδραση συχνά ονομάζεται πάγωμα και αποτελεί έναν αυτόματο τρόπο άμυνας απέναντι σε κάτι που αντιλαμβάνεσαι ως απειλή. Δεν σημαίνει ότι δεν έχεις άποψη ή συναίσθημα. Σημαίνει ότι εκείνη τη στιγμή δεν μπορείς να τα οργανώσεις και να τα εκφράσεις. Ένα μικρό διάλειμμα μπορεί να σε βοηθήσει, αρκεί να το εξηγήσεις καθαρά, λέγοντας ότι χρειάζεσαι χρόνο και ότι θα επιστρέψεις στη συζήτηση όταν θα μπορείς πραγματικά να συμμετέχεις.

Η σιωπή που έχει ρίζες στο παρελθόν

Ο τρόπος με τον οποίο μαλώνεις δεν γεννήθηκε μαζί με την τελευταία σου σχέση. Συνδέεται συχνά με όσα έβλεπες και ζούσες μεγαλώνοντας. Αν στο σπίτι σου οι διαφωνίες κατέληγαν σε φωνές, προσβολές ή παγωμένες μέρες, μπορεί να έμαθες ότι η ασφάλεια βρίσκεται στην απόσυρση. Ίσως συνήθισες να καταπίνεις όσα σε ενοχλούν για να μη στενοχωρήσεις κανέναν ή για να μη θεωρηθείς δύσκολος. Μόνο που αυτό το παλιό σωσίβιο μπορεί σήμερα να σε κρατά μακριά από την αληθινή επικοινωνία. Όταν αναγνωρίζεις τι σε φοβίζει, αποκτάς τη δυνατότητα να αντιδράσεις διαφορετικά. Δεν χρειάζεται να γίνεις πρωταθλητής της αντιπαράθεσης, χρειάζεται να μάθεις ότι μπορείς να διαφωνείς χωρίς να χάνεις την αγάπη, την αξιοπρέπεια ή τον εαυτό σου.

Πότε η σιωπή γίνεται τρόπος τιμωρίας

Υπάρχει σημαντική διαφορά ανάμεσα στο «χρειάζομαι λίγο χρόνο» και στο να εξαφανίζεσαι συναισθηματικά μέχρι ο άλλος να υποχωρήσει. Στη δεύτερη περίπτωση, η σιωπή δεν σε βοηθά να ηρεμήσεις, αλλά λειτουργεί σαν μέσο ελέγχου. Αφήνεις τον σύντροφό σου να μαντεύει τι σκέφτεσαι, να αγχώνεται και τελικά να απολογείται μόνο και μόνο για να αποκατασταθεί η επαφή. Μπορεί να μη φωνάζεις, όμως η απουσία επικοινωνίας εξακολουθεί να πληγώνει. Για να καταλάβεις τι συμβαίνει, αναρωτήσου αν σκοπεύεις πραγματικά να επιστρέψεις στη συζήτηση ή αν περιμένεις να «πάρει το μάθημά του». Η ώριμη παύση έχει όρια, εξήγηση και συνέχεια. Η τιμωρητική σιωπή αφήνει την πόρτα κλειστή και κρατά το κλειδί στην τσέπη.

Το να μείνεις σιωπηλός στον καβγά δεν σε κάνει αυτομάτως ψύχραιμο, αδύναμο ή αδιάφορο. Η σημασία βρίσκεται στην πρόθεση και σε όσα ακολουθούν. Αν η σιωπή σου δίνει χώρο για να ηρεμήσεις και να επιστρέψεις με καθαρότερο μυαλό, μπορεί να προστατεύσει τη σχέση από λόγια που δύσκολα μαζεύονται μετά. Αν γίνεται μόνιμη απόδραση ή μέθοδος τιμωρίας, τότε η απόσταση μεγαλώνει κάθε φορά λίγο περισσότερο. Προσπάθησε να αντικαταστήσεις την εξαφάνιση με μια ξεκάθαρη φράση, όπως «είμαι πολύ φορτισμένος τώρα, αλλά θέλω να το συζητήσουμε σε λίγο». Δεν χρειάζεται να βρίσκεις αμέσως τις τέλειες λέξεις. Χρειάζεται να δείχνεις ότι παραμένεις παρών, ακόμη κι όταν η συζήτηση δυσκολεύει και το συναίσθημα κάνει περισσότερο θόρυβο από τη φωνή σου.

Κεντρική εικόνα και εικόνες άρθρου: iStock