Ο Άγιος Βαλεντίνος χωρίς ροζ φίλτρα: Τι λέει η ψυχολογία;

Ο Άγιος Βαλεντίνος έχει ένα περίεργο ταλέντο, σε βάζει να κοιτάς τη ζωή σου σαν να είναι ράφι σούπερ μάρκετ, με προσφορές, προσδοκίες, και μια ενοχική μουσική από πίσω. Αν είσαι σε σχέση, «κάτι πρέπει να γίνει», αν δεν είσαι, «κάτι λείπει». Κι όμως, αν το πάρεις λίγο πιο ψύχραιμα, αυτή η μέρα είναι απλώς ένας δυνατός προβολέας, όχι η αλήθεια. Η ψυχολογία δεν θα σου πει να αγοράσεις λουλούδια για να σωθείς, θα σου πει να δεις πού δίνεις αξία, πού ζητάς επιβεβαίωση, και πόσο χώρο αφήνεις για κάτι που ακούγεται «κλισέ» αλλά είναι θεμέλιο, την αυτοαγάπη. Όχι τη γυαλιστερή, τη ζωντανή, αυτή που σε κρατάει όρθιο όταν δεν υπάρχει κανείς να σου στείλει καρδούλα.

Αυτοαγάπη δεν είναι να καλοπερνάς, είναι να σέβεσαι τον εαυτό σου

Η αυτοαγάπη δεν είναι να κάνεις μασάζ και να πεις «το αξίζω» με φόντο αρωματικά κεριά. Είναι πιο απαιτητική, είναι η ικανότητα να σου φέρεσαι με αξιοπρέπεια όταν κάνεις λάθος, όταν ντρέπεσαι, όταν έχεις άγχος, όταν δεν είσαι «τέλειος σύντροφος» ή «τέλειος άνθρωπος». Είναι αυτοσυμπόνια, δηλαδή να μιλάς μέσα σου όπως θα μιλούσες σε έναν φίλο που αγαπάς, με ειλικρίνεια και τρυφερότητα, όχι με μαστίγιο. Και το ωραίο είναι ότι αυτό δεν σε κάνει εγωιστή, σε κάνει πιο διαθέσιμο για αληθινή σύνδεση, γιατί όταν δεν προσπαθείς να γεμίσεις κενά με έναν άνθρωπο, μπορείς να τον δεις καθαρά, να τον ακούσεις, να αγαπήσεις χωρίς να απαιτείς να σε «σώσει». Αυτό είναι σέξι, απλώς δεν πουλιέται εύκολα.

Αγάπη δεν είναι μόνο το ζευγάρι, είναι το δίκτυο που σε κρατά

Αν αφήσεις τον Βαλεντίνο να σου ορίσει τι μετράει, θα καταλήξεις να υποτιμάς σχέσεις που στην πράξη σε συντηρούν. Φίλοι που σε ξέρουν πριν από τα φίλτρα, οικογένεια που, με τα στραβά της, σε έμαθε να αντέχεις, συναδελφικές σχέσεις που σε στηρίζουν σε δύσκολες μέρες, ακόμα και μικρές καθημερινές συνδέσεις, ο άνθρωπος που σε θυμάται με το όνομά σου στο περίπτερο, η φίλη που σου στέλνει «είσαι καλά;» χωρίς λόγο. Η ψυχολογία βλέπει την αγάπη σαν οικοσύστημα, όχι σαν δίπολο. Όταν επενδύεις μόνο στη ρομαντική σχέση, φορτώνεις σε έναν άνθρωπο τον ρόλο που κανονικά μοιράζεται, και μετά θυμώνεις γιατί δεν αντέχει. Αντί να ψάχνεις μια μέρα τον χρόνο να «αποδείξεις» κάτι, δοκίμασε να καλλιεργήσεις το δίκτυο, μικρές πράξεις, ουσιαστικές κουβέντες, παρουσία, αυτό είναι η αγάπη στην πραγματική της μορφή.

Οι προσδοκίες είναι το πιο ακριβό δώρο, και συνήθως το πληρώνεις εσύ

Η πιο ύπουλη πλευρά της γιορτής είναι ότι φτιάχνει σενάρια, δώρο, έξοδος, έκπληξη, επιβεβαίωση, σεξ, πρόταση γάμου, όλα μαζί σε ένα βράδυ, λες και η σχέση είναι διαγωνισμός. Κι όταν το σενάριο δεν βγει, δεν λες «οκ, ανθρώπινο», λες «κάτι δεν πάει καλά». Αυτό είναι τέλειο καύσιμο για καβγά, γιατί η απογοήτευση γίνεται κριτική, η κριτική γίνεται άμυνα, η άμυνα γίνεται απόσταση. Αν είσαι μόνος, έχεις ένα παράδοξο προνόμιο, δεν χρειάζεται να παίξεις στο θέατρο των προσδοκιών, μπορείς να κάνεις μια πιο καθαρή αποτίμηση, τι θέλω πραγματικά, τι ανέχομαι, πού δίνω την αξία μου. Και ναι, ας το πούμε χωρίς ροζ φιογκάκια, αυτή η γιορτή είναι κυρίως εμπορικό γεγονός, δεν αξίζει να κρεμάσεις πάνω της την αυτοεκτίμησή σου.

Δεν χρειάζεται να μισήσεις τον Άγιο Βαλεντίνο, ούτε να τον κάνεις σημαία. Μπορείς να τον χρησιμοποιήσεις σαν αφορμή, όχι σαν δικαστήριο. Να καθίσεις για δέκα λεπτά και να κάνεις έναν μικρό, ειλικρινή έλεγχο, πού είσαι τρυφερός με τον εαυτό σου, πού είσαι σκληρός, ποια σχέση σε θρέφει, ποια σε αδειάζει, ποιον άνθρωπο έχεις παραμελήσει, ακόμα κι αν αυτός ο άνθρωπος είσαι εσύ. Αν έχεις σχέση, δες τη μέρα σαν ευκαιρία για αλήθεια, όχι για παράσταση, αν δεν έχεις, δες τη σαν υπενθύμιση ότι η αγάπη δεν είναι βραβείο, είναι ικανότητα που χτίζεται. Και αν θες ένα «δώρο» που να πιάνει τόπο, κάνε κάτι απλό, μίλα σου καλύτερα, ζήτα λιγότερη επιβεβαίωση από έξω, δώσε περισσότερη φροντίδα από μέσα. Αυτό, όσο κι αν δεν γράφει σε κάρτα, είναι ψυχολογικά σοβαρό, και σε πάει μπροστά.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock