Αντιγήρανση από μέσα προς τα έξω: Οι διατροφικές συνήθειες που χαρίζουν νεανική όψη

Η γήρανση αποτελεί μια φυσιολογική αλλά σύνθετη βιολογική διαδικασία του οργανισμού, που  όσο και να θέλουμε να την αποφύγουμε δεν γίνεται.  Επηρεάζεται από γενετικούς, περιβαλλοντικούς και σε μεγάλο βαθμό από διατροφικούς παράγοντες καθώς και  από τον τρόπο διαβίωσης του καθενός.

Παρόλο που δεν μπορούμε να την αποφύγουμε την γήρανση, έρευνες δείχνουν πως μπορούμε να επιβραδύνουμε την εμφάνιση της και τις συνέπειες της.  Σύγχρονες  μελέτες  έχουν δείξει ότι  τα τρόφιμα που επιλέγουμε να καταναλώσουμε και τα θρεπτικά συστατικά αυτών μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τους μοριακούς μηχανισμούς που σχετίζονται με τη βιολογική ηλικία.

Πρώτα από όλα, σε κυτταρικό επίπεδο, η γήρανση σχετίζεται με το οξειδωτικό στρες, τη χρόνια φλεγμονή,  και άλλες δυσλειτουργίες των κυττάρων του οργανισμού . Έτσι διατροφές που είναι πλούσιες σε αντιοξειδωτικά συστατικά, πολυφαινόλες (  φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ελαιόλαδο, σπόρους) και ωμέγα-3 λιπαρά οξέα  (λιπαρά ψάρια, λιναρόσπορο, καρύδια) φαίνεται ότι συμβάλλουν στη ρύθμιση αυτών των μηχανισμών, μειώνοντας τη παραπάνω  φλεγμονή και ενισχύοντας την κυτταρική προστασία.

Ακόμα η  βιταμίνη C, βιταμίνη Ε και τα  καροτενοειδή παρουσιάζουν προστατευτική  δράση στα κύτταρα του οργανισμού, που προκύπτει από  τη συνεργατική επίδραση των συστατικών ολόκληρων των τροφίμων και όχι μόνο από μεμονωμένα μόρια.

Όμως  δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι εκτός από την ποιότητα , παίζει ρόλο και η ποσότητα. Πρακτικά, ένας από τους πιο μελετημένους μηχανισμούς αντιγήρανσης είναι ο θερμιδικός περιορισμός χωρίς την πρόκληση  όμως υποσιτισμού. Οι έρευνες δείχνουν  ότι  ο μέτριος περιορισμός θερμίδων οδηγεί σε μείωση των  δεικτών του  οξειδωτικού στρες,  στη βελτίωση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη και στη  μείωση φλεγμονώδων παραγόντων.

Παράλληλα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει  και το συνολικό διατροφικό πρότυπο της αγαπημένης σε όλους μας Μεσογειακής διατροφής. Η Μεσογειακή Διατροφή αποτελεί το πιο τεκμηριωμένο πρότυπο διατροφής σε σχέση με τη μακροζωία και την πρόληψη χρόνιων νοσημάτων.  Πέρα από την καρδιαγγειακή προστασία, το συγκεκριμένο πρότυπο έχει συνδεθεί  με μεγαλύτερο μήκος τελομερών- που αποτελούν  δείκτη της  κυτταρικής ηλικίας και σχετίζεται και με χαμηλότερα επίπεδα φλεγμονής.

 Εκτός λοιπόν από όσα έχουμε δει μέχρι τώρα και η πρόσληψη  της πρωτεΐνης, τόσο ζωικής ( αβγό, κοτόπουλο, ψάρι, γαλακτοκομικά) όσο και φυτικής ( όσπρια, ξηροί καρποί) αποτελεί ακόμη έναν σημαντικό ρυθμιστή της γήρανσης καθώς  η σωστή κατανάλωση της είναι απαραίτητη για την πρόληψη της σαρκοπενίας (που απασχολεί ιδιαίτερα τις γυναίκες με χαμηλό σωματικό βάρος και γίνεται πιο έντονο μετά την εμμηνόπαυση) και τη διατήρηση της σωστής κυτταρικής λειτουργίας.

 Τέλος ,  μια διατροφή πλούσια σε φυσικά αντιοξειδωτικά όπως  είναι η βιταμίνη C, η βιταμίνη Ε καροτενοειδή και φλαβονοειδή, έχει σχετιστεί με χαμηλότερη επίπτωση χρόνιων νοσημάτων. Η προστατευτική τους δράση όμως προκύπτει από τη συνεργαστική επίδραση των συστατικών ολόκληρων των τροφίμων και όχι από μεμονωμένα μόρια.

Συνολικά, η αντιγήρανση δεν επιτυγχάνεται μέσω μεμονωμένων «υπερτροφών», αλλά μέσω ενός ολοκληρωμένου διατροφικού προτύπου το οποίο περιλαμβάνει υψηλή κατανάλωση φυτικών τροφών, καλών λιπαρών και επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης.

Καρτσωνάκη Χριστίνα, Διαιτολόγος- Διατροφολόγος,  Msc, www.bodyhealandbalance.gr

Photos: iStock