Τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά στην εγκυμοσύνη: Τι χρειάζεται πραγματικά το σώμα

Η εγκυμοσύνη δεν είναι απλά μια περίοδος στην οποία αναμένουμε. Είναι μια φάση έντονων αλλαγών όπου το σώμα

εγκυμοσύνη δεν είναι απλά μια περίοδος στην οποία αναμένουμε. Είναι μια φάση έντονων αλλαγών όπου το σώμα καλείται να διατηρεί τη δική του ισορροπία και ταυτόχρονα να υποστηρίζει την ανάπτυξη μίας νέας ζωής. Κάπως έτσι, η διατροφή αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο και όχι με την λογική το «τρώω για δύο» αλλά του «τρέφομαι σωστά για δύο».

Τα θρεπτικά συστατικά που κάνουν την διαφορά για τη μητέρα και το μωρό 2026 της γυναίκας καλείται να διατηρεί τη δική του ισορροπία και ταυτόχρονα να υποστηρίζει την ανάπτυξη μίας νέας ζωής. Κάπως έτσι, η διατροφή αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο και όχι με την λογική το «τρώω για δύο» αλλά του «τρέφομαι σωστά για δύο».

Ποια είναι όμως τα θρεπτικά συστατικά που έχουν πραγματικά σημασία;

Πρώτα απ’ όλα, φολικό οξύ, το οποίο δεν είναι τυχαία το νούμερο ένα θρεπτικό συστατικό στην εγκυμοσύνη. Αυτό γιατί συμβάλλει καθοριστικά στον σχηματισμό του νευρικού σωλήνα του εμβρύου, της δομής δηλαδή, που θα εξελιχθεί σε εγκέφαλο και νωτιαίο μυελό. Η επαρκής πρόσληψη του (400- 600mcg ημερησίως), προλαμβάνει τον κίνδυνο διάφορων συγγενών ανωμαλιών. Τι βρίσκουμε στα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (πχ σπανάκι) αλλά και σε όσπρια και εμπλουτισμένα δημητριακά, αν και συνήθως χρειάζεται συμπλήρωμα.

Έπειτα, σίδηρος. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο όγκος του αίματος αυξάνεται σημαντικά και το σώμα χρειάζεται επιπλέον σίδηρο για να παράγει αιμοσφαιρίνη, την πρωτεΐνη που μεταφέρει το οξυγόνο. Σε χαμηλά επίπεδα σιδήρου, υπάρχει κίνδυνος εμφάνισης αναιμίας όπου αποφέρει κόπωση, αδυναμία και άλλες σοβαρές επιπλοκές. Σίδηρο προσφέρουν διάφορες ζωϊκές ( κρέας, ψάρι, κρόκος αυγού) και φυτικές τροφές (όσπρια, ξηροί καρποί, λαχανικά, εμπλουτισμένα δημητριακά), όμως το κλειδί είναι στον συνδυασμό αυτών με βιταμίνη C, η οποία βοηθάει τον οργανισμό να απορροφήσει καλύτερα τον σίδηρο.

Ακόμη, το ασβέστιο κι η βιταμίνη D είναι δύο θρεπτικά συστατικά που δουλεύουν παράλληλα καθώς το πρώτο είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη των δοντιών και των οστών του εμβρύου. Αν η μητέρα δεν καταναλώνει αρκετό ασβέστιο, τότε το σώμα «δανείζεται» από τα δικά της οστά. Γι’ αυτό, η βιταμίνη D είναι εκεί για να βοηθήσει στην απορρόφηση του ασβεστίου, καθώς χωρίς αυτή ακόμη και μία πλούσια σε ασβέστιο διατροφή, δεν είναι αρκετή. Συνολικά, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα λιπαρά ψάρια και η έκθεση στον ήλιο είναι βασικά κατά την εγκυμοσύνη.

«Καύσιμο» για τον εγκέφαλο του μωρού αποτελούν τα ω-3 λιπαρά οξέα και ιδιαίτερα το DHA, ένα πολυακόρεστο ω-3 λιπαρό οξύ, παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και την όραση του εμβρύου. Κύρια πηγή τους είναι τα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός κι οι σαρδέλες αλλά υπάρχουν και σε φυτικά τρόφιμα όπως τα καρύδια και ο λιναρόσπορος, με τη διαφορά ότι δεν μετατρέπονται όλα τα φυτικά ω-3 με την ίδια αποτελεσματικότητα.

Περνώντας στο βασικό «υλικό» κατασκευής των ιστών, την πρωτεΐνη, αξίζει να αναφέρουμε ότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης η ίδια χρησιμοποιείται για την ανάπτυξη του εμβρύου, του πλακούντα και των ιστών της μητέρας. Τα αυγά, τα γαλακτοκομικά, τα όσπρια και το άπαχο κρέας είναι μερικές από τις καλύτερες επιλογές, με εναλλαγές και ποικιλία ώστε να λαμβάνονται όλα τα απαραίτητα αμινοξέα.

Τελικά τρώμε για δύο; Στην εγκυμοσύνη κυριαρχεί ο μύθος ότι απαιτείται διπλάσια ποσότητα φαγητού. Στην πραγματικότητα, οι θερμιδικές ανάγκες αυξάνονται ελαφρώς, κυρίως στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο. Αυτό που αλλάζει ουσιαστικά είναι η ποιότητα της διατροφής. Ένα ισορροπημένο πιάτο, πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά , έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από απλώς μεγαλύτερες ποσότητες φαγητού. Προσοχή χρειάζεται και σε κάποιους διατροφικούς περιορισμούς που συνοδεύεται μία εγκυμοσύνη. Τρόφιμα όπως τα ωμά ψάρια, τα μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά και η υπερβολική καφεΐνη, μπορεί να ενέχουν κινδύνους. Το αλκοόλ από την άλλη, καλό είναι να αποφεύγεται πλήρως.

Ο ρόλος των συμπληρωμάτων: Παρόλο που η βάση είναι η σωστή διατροφή, τις περισσότερες φορές σε κατάσταση εγκυμοσύνης δεν αρκεί από μόνη της. Το φολικό οξύ και ο σίδηρος είναι συμπληρώματα που οι γιατροί συστήνουν στις γυναίκες που είναι σε ενδιαφέρουσα, ανάλογα με τις ανάγκες τους. Η λήψη τους δεν πρέπει να γίνεται αυθαίρετα, η καθοδήγηση από ειδικό είναι απαραίτητη.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Η μοναδική αυτή περίοδος της εγκυμοσύνης δεν χρειάζεται να ταυτίζεται με αυστηρούς κανόνες, αλλά με συνειδητές επιλογές που υποστηρίζουν την υγεία για δύο ανθρώπους ταυτόχρονα. Το σημαντικό λοιπόν, δεν είναι η τελειότητα, αλλά η συνέπεια σε μία ισορροπημένη και ποιοτική διατροφή.

Photos: iStock