Η δύναμη της θετικής προσοχής: Γιατί αλλάζει εντελώς τη συμπεριφορά του παιδιού

Αν έχεις πιάσει τον εαυτό σου να μιλάει στο παιδί σου μόνο όταν κάνει μια σκανταλιά, δεν είσαι ο μόνος. Οι περισσότεροι γονείς αφιερώνουμε περισσότερη ενέργεια στη διόρθωση παρά στην αναγνώριση όσων ήδη κάνουν καλά τα παιδιά μας. Κι όμως, η συμπεριφορά ενός παιδιού δεν διαμορφώνεται μόνο από τους κανόνες, αλλά και από το είδος της προσοχής που λαμβάνει καθημερινά. Η θετική προσοχή δεν σημαίνει ότι αγνοείς τις δυσκολίες ή ότι επιβραβεύεις τα πάντα. Σημαίνει ότι επιλέγεις να δεις, να σχολιάσεις και να ενισχύσεις τις συμπεριφορές που θέλεις να ανθίσουν. Είναι μια μικρή αλλαγή στον τρόπο που επικοινωνείς, η οποία μπορεί να επηρεάσει ουσιαστικά τη σχέση σας και να μειώσει τις καθημερινές συγκρούσεις.

Το παιδί επαναλαμβάνει αυτό που αναγνωρίζεις

Τα παιδιά έχουν μια βαθιά ανάγκη να νιώθουν ότι τα βλέπουν πραγματικά. Όταν ακούνε συνεχώς παρατηρήσεις μόνο για όσα κάνουν λάθος, είναι πιθανό να πιστέψουν ότι μόνο έτσι κερδίζουν την προσοχή σου. Αντίθετα, όταν παρατηρείς και λες, «Μου άρεσε που μάζεψες τα παιχνίδια σου χωρίς να στο θυμίσω» ή «Είδα πόσο υπομονετικά περίμενες τη σειρά σου», δίνεις αξία στη συγκεκριμένη συμπεριφορά και αυξάνεις τις πιθανότητες να την επαναλάβει. Δεν πρόκειται για υπερβολικούς επαίνους ούτε για ανταμοιβές κάθε πέντε λεπτά. Πρόκειται για ειλικρινή αναγνώριση της προσπάθειας. Έτσι το παιδί αρχίζει να συνδέει τη συνεργασία, την ευγένεια και την υπευθυνότητα με ένα ευχάριστο συναίσθημα και όχι με την υποχρέωση ή τον φόβο της επίπληξης.

Η θετική προσοχή χτίζει αυτοπεποίθηση και ασφάλεια

Πίσω από πολλές δύσκολες συμπεριφορές κρύβεται η ανάγκη ενός παιδιού να νιώσει ότι ανήκει και ότι έχει αξία. Η θετική προσοχή λειτουργεί σαν ένα σταθερό μήνυμα που λέει, «Σε βλέπω, σε ακούω, είσαι σημαντικός για μένα». Αυτή η αίσθηση ασφάλειας ενισχύει την αυτοεκτίμηση και βοηθά το παιδί να διαχειρίζεται καλύτερα τα συναισθήματά του. Όταν ένα παιδί αισθάνεται αποδεκτό, δεν χρειάζεται να προκαλεί συνεχώς για να τραβήξει τα βλέμματα. Ακόμη και λίγα λεπτά αποκλειστικής προσοχής μέσα στην ημέρα, χωρίς κινητό, χωρίς δουλειές, χωρίς περισπασμούς, μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά. Δεν είναι η διάρκεια που μετρά περισσότερο, αλλά η ποιότητα της επαφής και η αίσθηση ότι εκείνη τη στιγμή είσαι πραγματικά μαζί του.

Μικρές καθημερινές αλλαγές που φέρνουν μεγάλα αποτελέσματα

Η θετική προσοχή δεν απαιτεί περισσότερο χρόνο, απαιτεί διαφορετική ματιά. Δοκίμασε να περιγράψεις αυτό που βλέπεις αντί να κρίνεις, να αναγνωρίσεις την προσπάθεια αντί μόνο το αποτέλεσμα και να αφιερώσεις λίγες στιγμές μέσα στη μέρα όπου το παιδί θα έχει όλη σου την προσοχή. Αντί να περιμένεις να κάνει κάτι λάθος για να μιλήσεις, αναζήτησε τις στιγμές που συνεργάζεται, προσπαθεί ή δείχνει καλοσύνη. Αυτές οι μικρές παρατηρήσεις λειτουργούν σαν σπόροι που μεγαλώνουν με τον χρόνο. Φυσικά τα όρια εξακολουθούν να είναι απαραίτητα, όμως όταν συνδυάζονται με ζεστασιά και ουσιαστική αναγνώριση, γίνονται πιο εύκολα αποδεκτά. Το παιδί δεν υπακούει απλώς, μαθαίνει να συνεργάζεται επειδή αισθάνεται ότι η σχέση σας βασίζεται στην εμπιστοσύνη.

Η θετική προσοχή δεν είναι ένα έξυπνο κόλπο για να αποκτήσεις ένα πιο ήσυχο παιδί. Είναι ένας διαφορετικός τρόπος να χτίσεις τη σχέση σας, δίνοντας χώρο σε όσα αξίζουν να μεγαλώσουν. Κάθε φορά που επιλέγεις να δεις την προσπάθεια πριν από το λάθος, να ακούσεις πριν διορθώσεις και να συνδεθείς πριν απαιτήσεις, δημιουργείς ένα περιβάλλον όπου το παιδί νιώθει ασφαλές να εξελιχθεί. Οι αλλαγές μπορεί να μην εμφανιστούν από τη μία μέρα στην άλλη, όμως χτίζονται αθόρυβα μέσα από εκατοντάδες μικρές στιγμές. Και αυτές οι στιγμές είναι που διαμορφώνουν όχι μόνο τη συμπεριφορά του παιδιού, αλλά και τον τρόπο που θα βλέπει τον εαυτό του για πολλά χρόνια.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock