Η μία λέξη που δεν πρέπει ποτέ να πεις στο παιδί σου -Όσο θυμωμένη κι αν είσαι

Υπάρχουν στιγμές που η υπομονή σου τελειώνει πριν τελειώσει η μέρα. Το παιδί έχει ζωγραφίσει τον τοίχο, έχει σπρώξει το αδελφάκι του ή σου απαντά με εκείνο το ύφος που σε κάνει να αναρωτιέσαι αν μεγαλώνεις άνθρωπο ή πρωταγωνιστή σε οικογενειακό δράμα. Τότε μπορεί να ξεφύγει η λέξη «ντροπή». Μικρή, γνώριμη και φορτωμένη με βάρος δυσανάλογο του μεγέθους της. Ίσως τη λες επειδή θέλεις να καταλάβει ότι αυτό που έκανε ήταν λάθος. Εκείνο, όμως, δεν ακούει πάντα «η πράξη σου δεν ήταν σωστή». Μπορεί να ακούσει «εσύ δεν είσαι σωστός». Και αυτή είναι μια τελείως διαφορετική, πολύ πιο επώδυνη ιστορία.

Η ντροπή δεν διορθώνει την πράξη, χτυπά την ταυτότητα

Όταν λες «ντροπή σου», δεν δείχνεις με ακρίβεια στο παιδί ποια συμπεριφορά χρειάζεται να αλλάξει. Του δημιουργείς την αίσθηση ότι υπάρχει κάτι ελαττωματικό μέσα του. Η ενοχή λέει «έκανα κάτι κακό» και μπορεί να οδηγήσει σε επανόρθωση. Η ντροπή λέει «είμαι κακός» και συχνά οδηγεί στο κρύψιμο, στην άρνηση ή στο ψέμα. Ένα παιδί που φοβάται ότι θα ντροπιαστεί δεν μαθαίνει απαραίτητα να φέρεται καλύτερα, μαθαίνει να μην το πιάνουν. Αν θέλεις πραγματικά να το καθοδηγήσεις, μίλησε για τη συγκεκριμένη πράξη και την επίδρασή της. Το «πόνεσες την αδελφή σου όταν την έσπρωξες» δίνει πληροφορία. Το «ντροπή σου» αφήνει μόνο ένα βαρύ συναίσθημα χωρίς οδηγίες χρήσης.

Το όριο μπορεί να είναι σταθερό χωρίς να γίνεται πληγή

Το να αποφεύγεις τη λέξη «ντροπή» δεν σημαίνει ότι αφήνεις το παιδί να κάνει ό,τι θέλει, ενώ εσύ χαμογελάς σαν παρουσιάστρια παιδικής εκπομπής. Τα παιδιά χρειάζονται καθαρά όρια, συνέπειες και έναν ενήλικα που αντέχει να πει «όχι». Μπορείς να είσαι αυστηρή χωρίς να γίνεσαι προσβλητική. Πες «αυτό που έκανες δεν επιτρέπεται», «τώρα θα σταματήσεις» ή «χρειάζεται να διορθώσεις αυτό που συνέβη». Έτσι απορρίπτεις τη συμπεριφορά, όχι το παιδί. Παράλληλα, του μαθαίνεις κάτι πολύτιμο, ότι ακόμη κι όταν κάνει λάθος, η σχέση σας παραμένει ασφαλής. Η αγάπη δεν ακυρώνει το όριο και το όριο δεν χρειάζεται να ακυρώνει την αξιοπρέπειά του.

Τι κάνεις αν η λέξη έχει ήδη ειπωθεί

Επειδή είσαι άνθρωπος και όχι εφαρμογή γονικού ελέγχου, κάποια στιγμή μπορεί να σου ξεφύγει. Αυτό δεν σε κάνει κακή μητέρα, σε καλεί όμως να επιστρέψεις και να διορθώσεις τη στιγμή. Μπορείς να πεις «ήμουν πολύ θυμωμένη και χρησιμοποίησα μια λέξη που σε πλήγωσε. Αυτό που έκανες ήταν λάθος, αλλά εσύ δεν είσαι ντροπή». Η συγγνώμη δεν μειώνει το κύρος σου, αντίθετα δείχνει στο παιδί πώς αναλαμβάνει ένας άνθρωπος την ευθύνη του χωρίς δικαιολογίες. Του μαθαίνεις επίσης ότι οι σχέσεις δεν καταστρέφονται από κάθε λάθος, μπορούν να επισκευαστούν με ειλικρίνεια. Πρόσεξε μόνο να μη φορτώσεις σε εκείνο την παρηγοριά σου. Η αποκατάσταση χρειάζεται καθαρά λόγια, όχι να σε διαβεβαιώσει το παιδί ότι είσαι υπέροχη.

Ο θυμός σου είναι φυσιολογικός, το παιδί δεν χρειάζεται μια μητέρα που δεν θυμώνει ποτέ. Χρειάζεται μια μητέρα που ξέρει πως οι λέξεις αποκτούν ιδιαίτερη δύναμη όταν τις λέει ο άνθρωπος από τον οποίο περιμένει ασφάλεια. Αντί για «ντροπή», βοήθησέ το να δει τι συνέβη, ποιον επηρέασε και πώς μπορεί να το διορθώσει. Εκεί βρίσκεται η πραγματική διαπαιδαγώγηση, όχι στην ταπείνωση, αλλά στην ευθύνη. Το παιδί που νιώθει ότι η αξία του δεν αμφισβητείται μπορεί να κοιτάξει το λάθος του χωρίς να διαλυθεί από αυτό. Και μεγαλώνει καταλαβαίνοντας πως μια κακή επιλογή δεν το κάνει κακό άνθρωπο, απλώς άνθρωπο που έχει ακόμη κάτι να μάθει.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock