Το παιδί σου μιλά με μυστικό κώδικα με τους φίλους του; Πότε πρέπει να ανησυχήσεις

Μπορεί να έχεις ακούσει τα παιδιά να μιλούν με λέξεις που δεν βγάζουν νόημα για κανέναν άλλον. Χρησιμοποιούν λέξεις που έχουν επινοήσει, γελούν με αστεία που μόνο εκείνοι καταλαβαίνουν και για λίγο μοιάζει να μοιράζονται έναν μικρό, δικό τους κόσμο. Η ιδιωτική γλώσσα ανάμεσα σε φίλους είναι συχνά ένας παιχνιδιάρικος τρόπος να νιώσουν κοντά, να φτιάξουν έναν δικό τους μικρό κόσμο. Το σημαντικό είναι να παρατηρήσεις τι συμβαίνει γύρω από αυτήν. Μπορεί όλοι να γελούν και να συμμετέχουν ή να υπάρχει ένα παιδί που προσπαθεί να καταλάβει και μένει απ’ έξω; Η διαφορά δεν βρίσκεται στις περίεργες λέξεις, αλλά στο πώς νιώθουν όσοι βρίσκονται στην παρέα.

Όταν ο μυστικός κώδικας είναι παιχνίδι

Στα παιδιά, οι κρυφές λέξεις, τα παρατσούκλια και τα αστεία που καταλαβαίνει μόνο η παρέα μπορούν να λειτουργούν σαν μικρές συνδέσεις. Μέσα από αυτά δοκιμάζουν τη φαντασία τους, μοιράζονται εμπειρίες και χτίζουν την αίσθηση ότι ανήκουν κάπου. Σκέψου το σαν μια αυτοσχέδια λέσχη, μόνο που αντί για κάρτα μέλους έχει ένα αστείο που γεννήθηκε στο διάλειμμα. Αν το παιδί σου χρησιμοποιεί τέτοιον κώδικα και βλέπεις ότι οι φίλοι του γελούν μαζί, μπορούν να συμμετέχουν και αλλάζουν εύκολα θέμα όταν κάποιος δεν καταλαβαίνει, συνήθως πρόκειται για παιχνίδι. Δεν χρειάζεται να αποκρυπτογραφείς κάθε συλλαβή σαν ντετέκτιβ. Μπορείς, όμως, να ρωτήσεις με ενδιαφέρον τι σημαίνει και ποιος συμμετέχει.

Τα σημάδια που αξίζει να προσέξεις

Η ίδια ιδιωτική γλώσσα μπορεί να γίνει τρόπος αποκλεισμού, όταν χρησιμοποιείται επίμονα για να μπερδέψει, να κοροϊδέψει ή να απομακρύνει κάποιο παιδί. Πρόσεξε αν ένα παιδί προσπαθεί να μπει στη συζήτηση και οι άλλοι χαμηλώνουν τη φωνή, γελούν μεταξύ τους ή του λένε ότι δεν μπορεί να μάθει τον κώδικα. Μετρά επίσης η αντίδρασή του: δείχνει αμήχανο, αποσύρεται ή ζητά συχνά να μάθει τι λένε; Ένα μεμονωμένο περιστατικό δεν αρκεί για να βγάλεις συμπέρασμα, η επανάληψη όμως έχει σημασία. Κοίτα τη συνολική εικόνα της φιλίας, όχι μόνο τις λέξεις. Υπάρχει αμοιβαιότητα και χώρος για όλους ή ένας γίνεται σταθερά ο θεατής του αστείου;

Πώς ανοίγεις τη συζήτηση χωρίς ανάκριση

Αν κάτι σε προβληματίσει, ξεκίνα με ήρεμες, ανοιχτές ερωτήσεις. «Τι σας κάνει να γελάτε τόσο;» ή «Πώς καταλαβαίνεις ότι όλοι περνούν καλά;» δίνουν στο παιδί χώρο να εξηγήσει, χωρίς να νιώσει ότι το κατηγορείς. Άκου πρώτα, ακόμη κι αν η απάντηση είναι «δεν ξέρω» ή ένα ανασήκωμα των ώμων. Μπορείς να μιλήσεις απλά για το πώς αισθάνεται κάποιος όταν οι άλλοι μοιράζονται ένα αστείο που δεν του εξηγούν. Αν το παιδί σου είναι εκείνο που μένει απ’ έξω, αναγνώρισε το συναίσθημά του και βοήθησέ το να βρει λόγια για να ζητήσει να συμμετέχει. Αν το μοτίβο συνεχίζεται, επικοινώνησε με τον εκπαιδευτικό για να καταλάβεις τι βλέπει στην ομάδα.

Δεν χρειάζεται να απαγορεύσεις τα μυστικά για να προστατεύσεις τις φιλίες. Τα παιδιά δικαιούνται να έχουν τα δικά τους αστεία και στιγμές που μοιράζονται με έναν ή δύο φίλους, όπως κι εσύ δεν εξηγείς κάθε εσωτερικό αστείο σου σε όλο το τραπέζι. Αυτό που μπορείς να τους μάθεις είναι να προσέχουν την επίδραση που έχουν στους άλλους. Ένα παιχνίδι είναι πιο όμορφο όταν δεν χρειάζεται κάποιος να νιώσει μικρός για να γελάσουν οι υπόλοιποι. Κράτα ανοιχτή την κουβέντα, παρατήρησε αν ο αποκλεισμός επαναλαμβάνεται και βοήθησε το παιδί να ξεχωρίζει το κοινό μυστικό από την κοροϊδία. Έτσι ο κώδικας μένει παιχνίδι και η παρέα χωρά περισσότερες φωνές.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock