Για χρόνια, η κοινωνία μας έμαθε να βλέπει την παχυσαρκία ως προσωπική αδυναμία, έλλειψη πειθαρχίας ή αυτοσυγκράτησης. Η σύγχρονη ιατρική, όμως, έρχεται να ανατρέψει αυτό το στερεότυπο και να δώσει μια νέα πνοή ελπίδας σε εκατομμύρια ανθρώπους. Η παχυσαρκία δεν είναι ένα «αισθητικό πρόβλημα», αλλά μια χρόνια, σοβαρή και υποτροπιάζουσα νόσος που απαιτεί ιατρική φροντίδα.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η Ευαγγελία Κακαβά, Παθολόγος με εξειδίκευση στο Σακχαρώδη Διαβήτη, μιλά στο TLIFE, εξηγώντας μας γιατί το υπερβάλλον βάρος πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιστημονικά εργαλεία και όχι με ενοχές.
Η φύση της νόσου: Γιατί η θέληση δεν είναι «μαγικό ραβδί»;
Συχνά ακούμε τη φράση «ράψε το στόμα σου, αν θέλεις να αδυνατήσεις». Η πραγματικότητα όμως είναι πολύ πιο σύνθετη. Σύμφωνα με τη γιατρό, «η παχυσαρκία είναι μια χρόνια, σοβαρή, υποτροπιάζουσα νόσος που εμφανίζει υφέσεις και εξάρσεις». Πολλοί άνθρωποι κατηγορούν τον εαυτό τους για τη δυσκολία απώλειας βάρους, όμως η πραγματικότητα είναι πολύ διαφορετική. «Η θέληση βοηθά όμως δεν αρκεί γιατί η παχυσαρκία είναι μια πολυπαραγοντική νόσος στην οποία εμπλέκονται πάρα πολλοί παράγοντες, κυρίως γενετικοί, τα γονίδιά μας δηλαδή, αλλά και άλλοι, όπως είναι ο μεταβολισμός, οι ορμόνες, ο εγκέφαλος, το στρες. Στο παιχνίδι μπαίνουν ακόμα και περιβαλλοντικοί παράγοντες», αναφέρει χαρακτηριστικά η κ. Κακαβά.
Τα «κρυφά» συμπτώματα που πολλοί αγνοούν
Πριν ακόμα οι εργαστηριακές εξετάσεις δείξουν κάποιο πρόβλημα, το σώμα μας «μιλάει». Υπάρχουν συμπτώματα που συχνά θεωρούμε φυσιολογικά λόγω των κιλών, αλλά είναι στην πραγματικότητα καμπανάκια της νόσου. Σε αυτά συγκαταλέγονται μεταξύ άλλων η εύκολη κόπωση, η δύσπνοια κατά την άσκηση, έντονο ροχαλητό – κάποιοι ασθενείς δυσκολεύονται ακόμα και να σκύψουν να δέσουν τα κορδόνια τους. Το σώμα στέλνει σήμα κινδύνου. Τα παραπάνω συνδυάζονται συχνά και με συμπτώματα από την ψυχική σφαίρα, όπως άγχος, μειωμένη αυτοεκτίμηση, ακόμα και κατάθλιψη.
Πότε το αυξημένο βάρος γίνεται νόσος;
Σύμφωνα με τη γιατρό, ζούμε με τη νόσο της παχυσαρκίας όταν το υπερβάλλον σωματικό λίπος αρχίζει να δημιουργεί πρόβλημα στην υγεία μας και στη λειτουργικότητα του σώματός μας. Δεν είναι απλώς ένας αριθμός στη ζυγαριά, αλλά η επίδραση που έχει αυτό το βάρος στην καθημερινότητά μας.
Μια «πύλη» για 200+ παθήσεις
Η παχυσαρκία είναι μια «πύλη» για περισσότερα από 200 σοβαρά νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση, το λιπώδες ήπαρ (που μπορεί να φτάσει μέχρι στην κίρρωση), καρδιαγγειακά προβλήματα, διαταραχές της περιόδου στις γυναίκες, υπογονιμότητα, ακόμα και μορφές καρκίνου.
Η Επανάσταση στη θεραπεία: Το τέλος του «Food Noise»
Σε μια εποχή που η παχυσαρκία θεωρείται σύγχρονη πανδημία, μιας και μετράμε πάνω από 878 εκατομμύρια πάσχοντες σε παγκόσμιο επίπεδο, η επιστήμη κάνει άλματα και προσφέρει καινοτόμα όπλα. Σήμερα, έχουμε στα χέρια μας ενέσιμες φαρμακευτικές αγωγές που αλλάζουν τα δεδομένα.
Αυτά τα φάρμακα δρουν στο κεντρικό νευρικό σύστημα, στο κέντρο της όρεξης στον εγκέφαλο, μειώνοντας το λεγόμενο «food noise» (διατροφικό θόρυβο). Με απλά λόγια, σταματούν τη συνεχή σκέψη για το φαγητό, τις λιγούρες και την πείνα, ενώ ταυτόχρονα αυξάνουν το αίσθημα του κορεσμού στο στομάχι.
Τι προσφέρουν αυτές οι θεραπείες:
- Σημαντική απώλεια βάρους: Για παράδειγμα, η ουσία σεμαγλουτίδη προσφέρει μέση μείωση βάρους 21-25% και στοχευμένη απώλεια λιπώδους ιστού 84%.
- Καρδιαγγειακό όφελος: Είναι η μοναδική αγωγή που προστατεύει την καρδιά σε ασθενείς με εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο.
- Πρόσβαση μέσω προγραμμάτων: Το Εθνικό Πρόγραμμα «Προλαμβάνω» εντάσσει αυτές τις αγωγές ως πρώτη επιλογή για ενήλικες 30-70 ετών με συγκεκριμένα κριτήρια Δείκτη Μάζας Σώματος.
Πρόσβαση στη θεραπεία και ασφάλεια
Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε ότι το Εθνικό Πρόγραμμα «Προλαμβάνω» εντάσσει αυτές τις αγωγές ως πρώτη επιλογή για ενήλικες 30-70 ετών με συγκεκριμένα κριτήρια Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ >40 ή >37 με συνοσηρότητες). Ωστόσο, η κ. Κακαβά ξεκαθαρίζει: «Η αξιολόγηση, η θεραπεία και η παρακολούθηση πρέπει να γίνεται από ειδικό γιατρό και πάντα εξατομικευμένα. Με αυτό τον τρόπο μόνο θα είναι ασφαλής και αποτελεσματική».
Η μεγάλη πρόκληση: Τα παιδιά μας!
Η Ελλάδα δυστυχώς είναι «πρωταθλήτρια» στην παιδική παχυσαρκία. Ένα παιδί με παχυσαρκία έχει εξαιρετικά υψηλές πιθανότητες να παραμείνει ένας ενήλικας με την ίδια νόσο. Η έγκαιρη παρέμβαση από τον γονέα είναι κρίσιμη. Πλέον, υπάρχουν εγκεκριμένες θεραπείες (όπως η σεμαγλουτίδη που αναφέραμε παραπάνω) για παιδιά και εφήβους άνω των 12 ετών, πάντα υπό αυστηρή ιατρική επίβλεψη.
Ένα μήνυμα προς εσένα που κουράστηκες
Αν έχεις προσπαθήσει ξανά και ξανά και νιώθεις απογοήτευση, η γιατρός έχει να σου πει κάτι πολύ σημαντικό: «Η παχυσαρκία δεν είναι προσωπική σου αποτυχία! Η κούραση μετά από τόσες προσπάθειες είναι κατανοητή και ανθρώπινη».
Μην αφήνεις τις ενοχές και τις τύψεις να σε κυριεύουν. Το να χάσεις τα κιλά είναι μόνο ο πρώτος στόχος. Το πιο δύσκολο και σημαντικό είναι η διατήρηση του βάρους σε βάθος χρόνου. Δεν χρειάζεται να παλεύεις μόνη σου. Το να ζητάς βοήθεια είναι δύναμη, όχι αδυναμία. Υπάρχουν ιατρικές λύσεις που μπορούν να σου προσφέρουν σταθερά αποτελέσματα και μια καλύτερη ποιότητα ζωής.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ