Έχεις βγει με κάποιον τρεις φορές. Περνάτε όμορφα, υπάρχει χημεία, οι συζητήσεις κυλούν αβίαστα και αρχίζεις να σκέφτεσαι ότι ίσως αυτή η γνωριμία να εξελιχθεί σε κάτι περισσότερο. Μέχρι που συμβαίνει κάτι μικρό. Σου λέει ότι διατηρεί στενή φιλία με την πρώην σύντροφό του. Ή ότι δεν έχει ιδιαίτερες σχέσεις με την οικογένειά του. Ή συμφωνεί με όλα όσα λες, σε βαθμό που αρχίζεις να αναρωτιέσαι αν έχει πραγματικά δική του άποψη.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Και κάπου εκεί εμφανίζεται η γνώριμη σκέψη: Μήπως είναι red flag;
Τα τελευταία χρόνια, η έννοια των red flags έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι του λεξιλογίου των σχέσεων. Μέσα από τα social media, τα podcasts και τις αμέτρητες συμβουλές για το dating, έχουμε εξοικειωθεί με την ιδέα ότι ορισμένες συμπεριφορές αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούμε.
Αυτό, από μόνο του, είναι σημαντικό. Η αναγνώριση της χειριστικής συμπεριφοράς, της ασέβειας και της παραβίασης των προσωπικών ορίων μπορεί να μας προστατεύσει από σχέσεις που μας πληγώνουν.
Υπάρχει, ωστόσο, και μια άλλη πλευρά. Μήπως στην προσπάθειά μας να αποφύγουμε τους λάθος ανθρώπους έχουμε αρχίσει να αντιμετωπίζουμε κάθε ατέλεια, κάθε διαφορά και κάθε αμήχανη στιγμή ως λόγο αποχώρησης;
Η ψυχοθεραπεύτρια Duygu Balan, σε άρθρο της στο Psychology Today, στρέφει την προσοχή σε μια λιγότερο συζητημένη έννοια: τα yellow flags!
Πρόκειται για συμπεριφορές που αξίζει να παρατηρήσουμε και να συζητήσουμε, αλλά δεν αποτελούν αυτομάτως λόγο χωρισμού. Δεν είναι απαραίτητα ενδείξεις ότι ο άνθρωπος απέναντί μας είναι ακατάλληλος. Μπορεί απλώς να αποκαλύπτουν διαφορετικές ανάγκες, εμπειρίες, συνήθειες ή προσδοκίες.
Και αυτή είναι μια σημαντική διάκριση. Γιατί μια υγιής σχέση δεν προϋποθέτει δύο ανθρώπους χωρίς αδυναμίες. Προϋποθέτει, μεταξύ άλλων, δύο ανθρώπους που μπορούν να αναγνωρίζουν τις διαφορές τους και να τις διαχειρίζονται με ειλικρίνεια και σεβασμό.
Τι είναι τα yellow flags και πώς διαφέρουν από τα red flags;
Σκέψου τα yellow flags σαν το πορτοκαλί φανάρι στον δρόμο. Δεν σου λένε απαραίτητα να σταματήσεις οριστικά. Σου ζητούν να μειώσεις ταχύτητα, να προσέξεις και να αξιολογήσεις καλύτερα την κατάσταση.
Μια συμπεριφορά μπορεί να σου προκαλεί αμηχανία χωρίς να είναι επιβλαβής. Μπορεί να σε προβληματίζει επειδή διαφέρει από όσα έχεις συνηθίσει ή επειδή αγγίζει μια δική σου ανασφάλεια. Μπορεί, όμως, και να αποτελεί την πρώτη ένδειξη ενός μοτίβου που χρειάζεται προσοχή.
Η διαφορά βρίσκεται στο πλαίσιο, στη συχνότητα και κυρίως στον τρόπο με τον οποίο ο άλλος ανταποκρίνεται όταν εκφράζεις τις ανάγκες ή τις ανησυχίες σου.
Αντίθετα, συμπεριφορές όπως η απειλή, ο εκφοβισμός, η συστηματική ταπείνωση, ο εξαναγκασμός, ο έλεγχος και η παραβίαση της συναίνεσης δεν είναι απλά yellow flags. Δεν χρειάζεται να τις υποβαθμίζουμε σε «διαφορές χαρακτήρα» ούτε να περιμένουμε να γίνουν χειρότερες για να τις πάρουμε στα σοβαρά.
Με αυτή τη διάκριση ως αφετηρία, η Balan παρουσιάζει 6 περιπτώσεις που μπορούν να μας βοηθήσουν να δούμε το dating με περισσότερη προσοχή, αλλά και λιγότερες βιαστικές βεβαιότητες.
1. Η σχέση προχωρά υπερβολικά γρήγορα
Έχετε βγει ελάχιστα ραντεβού και ήδη σου μιλά για κοινές διακοπές, γνωριμία με τους γονείς του ή για το πώς θα ήταν να μένατε μαζί.
Μπορεί να είναι ενθουσιασμός. Μπορεί να είναι αυθορμητισμός. Μπορεί, όμως, να είναι και μια δυσκολία να αντέξει την αβεβαιότητα που συνοδεύει την αρχή μιας γνωριμίας.
Δεν υπάρχει ένα ιδανικό χρονοδιάγραμμα που πρέπει να ακολουθούν όλες οι σχέσεις. Κάποιοι άνθρωποι αισθάνονται γρήγορα οικειότητα, ενώ άλλοι χρειάζονται περισσότερο χρόνο.
Εκείνο που έχει σημασία είναι αν ο ρυθμός είναι κοινός. Αν του πεις ότι θέλεις να προχωρήσετε πιο αργά, θα το σεβαστεί; Ή θα προσπαθήσει να σε κάνει να αισθανθείς ενοχές επειδή δεν ανταποκρίνεσαι στον ενθουσιασμό του;
Η ένταση στην αρχή μιας σχέσης δεν είναι από μόνη της απόδειξη βαθιάς σύνδεσης. Και η πραγματική οικειότητα χρειάζεται χώρο για να αναπτυχθεί.
2. Έχει πάρα πολλούς φίλους ή δεν έχει σχεδόν κανέναν
Υπάρχουν άνθρωποι που γνωρίζουν τους πάντες. Έχουν διαρκώς κοινωνικές υποχρεώσεις, μεγάλο κύκλο γνωριμιών και γεμάτο πρόγραμμα. Υπάρχουν και εκείνοι που προτιμούν λίγες, στενές σχέσεις ή περνούν μια περίοδο κατά την οποία έχουν απομακρυνθεί από παλιούς φίλους.
Κανένα από τα δύο δεν αποτελεί από μόνο του πρόβλημα. Η κοινωνικότητα δεν είναι μέτρο συναισθηματικής ωριμότητας. Ούτε η εσωστρέφεια σημαίνει ότι κάποιος δεν μπορεί να δημιουργήσει μια ουσιαστική σχέση.
Αυτό που αξίζει να παρατηρήσεις είναι η ποιότητα των δεσμών του. Υπάρχουν άνθρωποι στους οποίους μπορεί να στηριχτεί; Δείχνει ενδιαφέρον για τους άλλους ακόμη κι όταν δεν έχει κάτι να κερδίσει; Μπορεί να διατηρεί σχέσεις που απαιτούν συνέπεια και αμοιβαιότητα;
Δεν χρειάζεται ο σύντροφός σου να έχει την ίδια κοινωνική ζωή με εσένα. Χρειάζεται, όμως, να μπορείτε να καταλάβετε και να σεβαστείτε ο ένας τις ανάγκες του άλλου.
3. Διατηρεί πολύ στενή σχέση με την πρώην σύντροφό του
Μιλούν συχνά, ανταλλάσσουν μηνύματα, θυμούνται τα γενέθλια ο ένας του άλλου και εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό μέρος της ζωής τους. Για κάποιους ανθρώπους αυτό είναι απολύτως φυσιολογικό. Για άλλους, δημιουργεί ανασφάλεια.
Η φιλία με έναν πρώην σύντροφο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχουν ακόμη ερωτικά συναισθήματα. Δύο άνθρωποι μπορούν να έχουν ολοκληρώσει τη σχέση τους και να συνεχίσουν να εκτιμούν ο ένας τον άλλον.
Το θέμα είναι αν υπάρχουν σαφή όρια. Νιώθεις ότι ο σύντροφός σου είναι συναισθηματικά παρών στη δική σας σχέση; Μπορείτε να συζητήσετε ανοιχτά όσα σε προβληματίζουν; Ή αισθάνεσαι ότι υπάρχει διαρκώς ένα τρίτο πρόσωπο ανάμεσά σας, χωρίς να μπορείς να εκφράσεις τη δυσφορία σου;
Δεν χρειάζεται να ζητήσεις από κάποιον να διαγράψει το παρελθόν του. Έχεις, όμως, δικαίωμα να γνωρίζεις ποια θέση μπορείς να έχεις στο παρόν του.
4. Συμφωνεί με όλα όσα λες
Στην αρχή μπορεί να μοιάζει ιδανικό. Έχετε τις ίδιες προτιμήσεις, συμφωνείτε σχεδόν σε όλα και δεν προκύπτει ποτέ διαφωνία. Ύστερα, όμως, αρχίζεις να αναρωτιέσαι: Έχει πραγματικά την ίδια άποψη ή προσπαθεί απλώς να μη σε δυσαρεστήσει;
Η συνεχής συμφωνία μπορεί να είναι ένδειξη συμβατότητας. Μπορεί, όμως, να συνδέεται και με τη δυσκολία κάποιου να εκφράσει τις προσωπικές του ανάγκες, από φόβο μήπως προκαλέσει ένταση ή απόρριψη.
Μια σχέση στην οποία κανείς δεν διαφωνεί δεν είναι απαραίτητα πιο υγιής από μια σχέση στην οποία οι σύντροφοι μπορούν να διαφωνήσουν χωρίς να πληγώνουν ο ένας τον άλλον.
Η ουσιαστική ερώτηση είναι αν ο άνθρωπος απέναντί σου αισθάνεται αρκετά ασφαλής ώστε να σου πει «όχι». Γιατί η πραγματική οικειότητα δεν χτίζεται μόνο πάνω σε όσα έχουμε κοινά, αλλά και πάνω στην ελευθερία να είμαστε διαφορετικοί.
5. Κάνει αστεία για τη συναισθηματική του μη διαθεσιμότητα
«Είμαι χάλια στην επικοινωνία». «Δεν ξέρω να μιλάω για συναισθήματα». «Εξαφανίζομαι όταν πιέζομαι, έτσι είμαι εγώ». Μερικές φορές, το χιούμορ είναι ένας τρόπος να παραδεχτούμε κάτι που μας δυσκολεύει. Μπορεί να δείχνει αυτογνωσία και διάθεση να μιλήσουμε για τις αδυναμίες μας.
Άλλες φορές, όμως, γίνεται ένας βολικός τρόπος να προειδοποιούμε τον άλλον για μια συμπεριφορά, χωρίς να αναλαμβάνουμε την ευθύνη να την αντιμετωπίσουμε. Η διαφορά δεν βρίσκεται στο αστείο. Βρίσκεται σε όσα ακολουθούν.
Όταν μια συμπεριφορά σε πληγώνει, ο άλλος προσπαθεί να σε καταλάβει; Αναγνωρίζει την επίδρασή της; Είναι πρόθυμος να βρείτε έναν τρόπο επικοινωνίας που να λειτουργεί και για τους δύο; Η αυτογνωσία είναι σημαντική. Δεν αντικαθιστά, όμως, την προσπάθεια.
6. Έχει περίπλοκη σχέση με την οικογένειά του
Μπορεί να μην έχει μιλήσει με τους γονείς του εδώ και χρόνια. Ή, αντίθετα, να τους συμβουλεύεται για κάθε σημαντική απόφαση της ζωής του. Και στις δύο περιπτώσεις, είναι εύκολο να βγάλουμε βιαστικά συμπεράσματα.
Η απομάκρυνση από την οικογένεια δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος δυσκολεύεται να δημιουργήσει σχέσεις. Μερικές φορές, η απόσταση είναι μια αναγκαία πράξη αυτοπροστασίας απέναντι σε κακοποιητικές ή επιβαρυντικές οικογενειακές συνθήκες.
Αντίστοιχα, μια στενή σχέση με τους γονείς μπορεί να αποτελεί πολύτιμη πηγή αγάπης και υποστήριξης. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν ο άνθρωπος αυτός μπορεί να θέτει όρια όταν χρειάζεται.
Μπορεί να παίρνει αποφάσεις για τη δική του ζωή; Σέβεται την ιδιωτικότητα της σχέσης σας; Μπορεί να διατηρεί την οικογενειακή του σύνδεση χωρίς να επιτρέπει σε τρίτους να καθορίζουν όσα συμβαίνουν ανάμεσά σας; Δεν επιλέγουμε την οικογένεια στην οποία μεγαλώνουμε. Μπορούμε, όμως, να δουλέψουμε τον τρόπο με τον οποίο σχετιζόμαστε μαζί της ως ενήλικες.
Πότε ένα yellow flag γίνεται red flag;
Δεν υπάρχει ένας απόλυτος κανόνας που να ισχύει για όλους τους ανθρώπους και όλες τις σχέσεις. Υπάρχει, όμως, ένα σημαντικό κριτήριο: τι συμβαίνει όταν εκφράζεις την ενόχληση ή το όριό σου;
Ας υποθέσουμε ότι ο άνθρωπος που γνωρίζεις ακυρώνει συχνά τα σχέδιά σας την τελευταία στιγμή. Μπορεί να περνά μια απαιτητική περίοδο, να δυσκολεύεται με την οργάνωση ή να μην έχει συνειδητοποιήσει πόσο σε επηρεάζει.
Αν του το εξηγήσεις και προσπαθήσει να βρει μια λύση, υπάρχει περιθώριο συνεννόησης. Αν, αντίθετα, σε ειρωνεύεται, σε κατηγορεί ότι υπερβάλλεις ή συνεχίζει συστηματικά την ίδια συμπεριφορά αδιαφορώντας για τις ανάγκες σου, τότε δεν μιλάμε πια μόνο για μια διαφορετική συνήθεια.
Η επανάληψη, η έλλειψη σεβασμού και η άρνηση ανάληψης ευθύνης μπορούν να μετατρέψουν μια αρχική ανησυχία σε σοβαρό πρόβλημα.
Και φυσικά, όταν υπάρχουν φόβος, εξαναγκασμός, απειλές ή κακοποίηση, η ασφάλειά σου έχει προτεραιότητα. Δεν χρειάζεται να δώσεις απεριόριστες ευκαιρίες ούτε να αποδείξεις ότι προσπάθησες αρκετά.
Η προσέγγιση της Duygu Balan δεν είναι μια προτροπή να χαμηλώσουμε τα στάνταρ μας ή να ανεχτούμε όσα μας κάνουν δυστυχισμένους. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ασυμβατότητα δεν είναι πάντα επικινδυνότητα και η ανθρώπινη ατέλεια δεν είναι απαραίτητα red flag.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ