Γιατί τα παιδιά μαλώνουν πάντα για το ίδιο παιχνίδι – Και τι κρύβεται πίσω από αυτή τη σύγκρουση

Δύο παιδιά, ένα παιχνίδι και μια διαφωνία που ξεκινά πριν προλάβεις να πιεις την πρώτη γουλιά καφέ. Το σκηνικό είναι κλασικό, όμως πίσω από το «το είχα πρώτη» και το «δεν μου το δίνει ποτέ» συνήθως κρύβεται κάτι περισσότερο από την επιθυμία για ένα συγκεκριμένο αντικείμενο. Τα παιδιά μπορεί να διεκδικούν την προσοχή σου, να δοκιμάζουν τη θέση τους μέσα στην οικογένεια ή να αναζητούν έναν τρόπο να νιώσουν ότι έχουν έλεγχο. Το παιχνίδι γίνεται απλώς το ορατό μέρος μιας ανάγκης που δεν μπορούν ακόμη να περιγράψουν. Αντί, λοιπόν, να ασχολείσαι μόνο με το ποιος το πήρε πρώτος, χρειάζεται να παρατηρείς τι προσπαθεί να σου πει κάθε παιδί μέσα από αυτή την επαναλαμβανόμενη σύγκρουση.

Μερικές φορές διεκδικούν εσένα, όχι το παιχνίδι

Όταν τα παιδιά μαλώνουν συστηματικά για το ίδιο παιχνίδι, μπορεί στην πραγματικότητα να εξετάζουν ποιο έχει μεγαλύτερη επιρροή και ποιο θα κερδίσει την προσοχή σου. Αν κάθε καβγάς σε κάνει να πλησιάζεις, να ρωτάς, να εξηγείς και να αποφασίζεις, η σύγκρουση αποκτά ένα ενδιαφέρον μπόνους, εσένα σε πλήρη διαθεσιμότητα. Αυτό δεν σημαίνει ότι το κάνουν συνειδητά ή ότι προσπαθούν να σε χειριστούν. Σημαίνει ότι έχουν ανακαλύψει έναν γρήγορο τρόπο να σε φέρνουν κοντά τους. Μπορείς να περιορίσεις αυτή τη δυναμική προσφέροντας προσωπικό χρόνο στο καθένα, ακόμη και δέκα λεπτά χωρίς κινητό και περισπασμούς. Όταν ένα παιδί αισθάνεται ότι το βλέπεις πραγματικά, έχει λιγότερη ανάγκη να εξασφαλίσει την παρουσία σου μέσα από μια μάχη.

Η σειρά δεν είναι το ίδιο με τη δικαιοσύνη

Η άμεση λύση «πέντε λεπτά ο ένας, πέντε λεπτά ο άλλος» ακούγεται δίκαιη, αλλά δεν διδάσκει πάντα στα παιδιά να συνεννοούνται. Η δικαιοσύνη δεν σημαίνει ότι όλα μοιράζονται μηχανικά στη μέση, αλλά ότι λαμβάνονται υπόψη οι ανάγκες και η κατάσταση. Αν το ένα παιδί είχε ξεκινήσει ένα παιχνίδι που απαιτεί συγκέντρωση, δεν χρειάζεται να το διακόψεις επειδή το άλλο το θέλησε εκείνη τη στιγμή. Μπορείς να αναγνωρίσεις την επιθυμία του χωρίς να ακυρώσεις το πρώτο, λέγοντας ότι καταλαβαίνεις πόσο πολύ θέλει να παίξει και ότι θα περιμένει μέχρι να ολοκληρωθεί αυτό που έχει αρχίσει. Έτσι μαθαίνει να αντέχει τη μικρή απογοήτευση, ενώ το άλλο καταλαβαίνει ότι η χρήση ενός αντικειμένου συνοδεύεται από σεβασμό και όχι από κατοχή εφ’ όρου ζωής.

Μην αναλαμβάνεις πάντα τον ρόλο του δικαστή

Η παρόρμησή σου είναι να σταματήσεις τον καβγά και να αποδώσεις δικαιοσύνη σε χρόνο ρεκόρ. Μόνο που, όταν αποφασίζεις κάθε φορά εσύ, τα παιδιά περιμένουν από εσένα να λύσεις όλες τις διαφωνίες τους. Αφού βεβαιωθείς ότι δεν υπάρχει κίνδυνος, βοήθησέ τα να βρουν τη δική τους λύση. Ρώτησέ τα τι συνέβη, τι θέλει το καθένα και ποιες επιλογές μπορούν να σκεφτούν. Ίσως παίξουν μαζί, ίσως συμφωνήσουν μια σειρά, ίσως επιλέξουν κάτι διαφορετικό μέχρι να ελευθερωθεί το παιχνίδι. Δεν χρειάζεται να λατρέψουν την τελική συμφωνία, αρκεί να μπορούν να την τηρήσουν. Με αυτόν τον τρόπο εξασκούν την επικοινωνία, τη διαπραγμάτευση και την αυτορρύθμιση, δεξιότητες πολύ σημαντικότερες από το να επικρατεί πάντα απόλυτη ησυχία στο παιχνίδι τους.

Οι καβγάδες ανάμεσα στα παιδιά δεν αποδεικνύουν ότι δεν αγαπιούνται ούτε ότι εσύ έχεις αποτύχει να τους μάθεις να μοιράζονται. Είναι μέρος της προσπάθειάς τους να καταλάβουν πώς συνυπάρχουν με κάποιον που έχει εξίσου δυνατές επιθυμίες. Ο στόχος σου δεν είναι να εξαφανίσεις κάθε ένταση, αλλά να τους δείξεις ότι μια σύγκρουση μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς φωνές, προσβολές ή μόνιμους νικητές και ηττημένους. Αναγνώρισε τα συναισθήματά τους, κράτησε σταθερούς κανόνες και άφησε λίγο χώρο για να δοκιμάσουν λύσεις. Το παιχνίδι που σήμερα μοιάζει να αξίζει ολόκληρο οικογενειακό συμβούλιο, αύριο πιθανότατα θα βρίσκεται ξεχασμένο κάτω από τον καναπέ. Εκείνο που θα μείνει είναι ο τρόπος με τον οποίο έμαθαν να διεκδικούν, να περιμένουν και να σέβονται ο ένας τον άλλον.

Κεντρική εικόνα και εικόνα άρθρου: iStock